شناسنامه کتابشناختی اثر
تذکرة الائمة
tazkerat-ol a'emma
125
نسخه ثبتشده
از قرن 12 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/14120
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #14120
پدیدآور / مؤلف:
لاهیجی، محمد باقر بن محمد تقی
تاریخ و سده تألیف:
1085 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 7، ص 783
تا 790
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
تاریخ معصومین
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
در اسامی حضرت رسالت (ص) و ائمه اثنی عشر و مناقب آنها و مدت حیات و عدد فرزندان ... عدد اولاد و ازواج و وقایعی که بر ایشان روی داده. در یک «مقدمه» و چهارده «باب» و «خاتمه»: مقدمه در ظهور نور حضرت محمد (ص)؛ باب 1. احوال حضرت رسالت (ص)؛ 2. احوال فاطمه زهرا (س)؛ 3. احوال حضرت علی (ع)؛ 4. احوال امام حسن مجتبی (ع)؛ 5. احوال امام حسین (ع)؛ 6. احوال علی بن حسین (ع)؛ 7. احوال امام محمد باقر (ع)؛ 8. احوال امام جعفر صادق (ع)؛ 9. احوال امام موسی بن جعفر (ع)؛ 10. احوال امام رضا (ع)؛ 11. احوال امام جواد (ع)؛ 12. احوال امام علی النقی (ع)؛ 13. احوال امام حسن عسکری (ع)؛ 14. احوال حضرت مهدی (ع)؛ خاتمه در بیان احوالات ائمه اثنی عشر و اثبات امامت ایشان. این کتاب حاوی منقولات سست و ضعیف است چنان که در باب فضیلت حضرت علی (ع) گوید: علی (ع) اعلم بوده از همه اوصیاء پیغمبران و نقبا ... و از جمیع متکلمین و حکماء و عقلا و دانایان جهان از قبطی و رومی و یونانی و حلوانی و مقدونی و عربی و عجمی و شامی و هندی و ترکی و فرس ... و آن حضرت لغات بنی آدم را از هند و روم و شام و فرس و فرنگ و روس و بلغار و عرب و عجم و حبش و ترک و دیلم و زنگ و روستا، را میدانست و خط یونانی و سریانی و فرنگی و معقلی و عبری ... نیکو میخواند ... و از معجزات آن حضرت در باب کتب آن است که حروف کتاب مفرده بوده مثل کتابهای سابق، آن حضرت مرکب گردانید. (فاضل)
چون نگارنده همنام و همروزگار مجلسی بوده، برخی آن را از آن مجلسی دانستهاند. داماد مجلسی نام این کتاب را در فهرست تألیفات او نیاورده، ولی بحرانی در لؤلؤة البحرین و نواده مجلسی میرزا حیدر علی در اجازه خود آن را از مجلسی دانستهاند. در الذریعه نوشته شده که مؤلف در 1085 آن را به پایان رسانید ولی در نسخه شماره 2942 مجلس تاریخ فراغت مؤلف 1075 یاد شده است.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله الذی جعل النبیین لسان صدق فی العالمین ... و بعد چنین گوید خاک راه شیعیان »
انجام اثر
« و تا حال الحمدلله جمعی از ازبکان شیعه شدند و مشایخ ثلاثه را تبرا نمودند و الله یهدی من یشاء الی صراط مستقیم. »
سوابق و چاپهای اثر
مکرر چاپ شده؛ ایران، سنگی، 1312ق، خشتی، 184ص؛ ایران، سنگی، 1307، خشتی، 189+1صص؛ [تهران]، سنگی، 1260، وزیری کوچک؛ تبریز، سنگی، 1260، خشتی، 228ص
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
تذکرة الائمة (منتخب)؛ لاهیجی، محمد باقر بن محمد تقی (- 1110)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 26/4
ریحانة الادب 123/5
کتابشناسی مجلسی ص175
فهرستواره منزوی 1582/3
مرآة الکتب 931/4
نسخههای منزوی 4429/6
دنا 1051/2 (94 نسخه)
مشار فارسی ج1، ص 1236-1237
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● تذکرة الائمة / تاریخ معصومین / فارسی
tazkerat-ol a'emma
لاهیجی، محمد باقر بن محمد تقی، -1110 قمری
lāhījī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (- 1699)
تاریخ تألیف: 1085ق
در اسامی حضرت رسالت (ص) و ائمه اثنی عشر و مناقب آنها و مدت حیات و عدد فرزندان ... عدد اولاد و ازواج و وقایعی که بر ایشان روی داده. در یک «مقدمه» و چهارده «باب» و «خاتمه»: مقدمه در ظهور نور حضرت محمد (ص)؛ باب 1. احوال حضرت رسالت (ص)؛ 2. احوال فاطمه زهرا (س)؛ 3. احوال حضرت علی (ع)؛ 4. احوال امام حسن مجتبی (ع)؛ 5. احوال امام حسین (ع)؛ 6. احوال علی بن حسین (ع)؛ 7. احوال امام محمد باقر (ع)؛ 8. احوال امام جعفر صادق (ع)؛ 9. احوال امام موسی بن جعفر (ع)؛ 10. احوال امام رضا (ع)؛ 11. احوال امام جواد (ع)؛ 12. احوال امام علی النقی (ع)؛ 13. احوال امام حسن عسکری (ع)؛ 14. احوال حضرت مهدی (ع)؛ خاتمه در بیان احوالات ائمه اثنی عشر و اثبات امامت ایشان. این کتاب حاوی منقولات سست و ضعیف است چنان که در باب فضیلت حضرت علی (ع) گوید: علی (ع) اعلم بوده از همه اوصیاء پیغمبران و نقبا ... و از جمیع متکلمین و حکماء و عقلا و دانایان جهان از قبطی و رومی و یونانی و حلوانی و مقدونی و عربی و عجمی و شامی و هندی و ترکی و فرس ... و آن حضرت لغات بنی آدم را از هند و روم و شام و فرس و فرنگ و روس و بلغار و عرب و عجم و حبش و ترک و دیلم و زنگ و روستا، را میدانست و خط یونانی و سریانی و فرنگی و معقلی و عبری ... نیکو میخواند ... و از معجزات آن حضرت در باب کتب آن است که حروف کتاب مفرده بوده مثل کتابهای سابق، آن حضرت مرکب گردانید. (فاضل)
چون نگارنده همنام و همروزگار مجلسی بوده، برخی آن را از آن مجلسی دانستهاند. داماد مجلسی نام این کتاب را در فهرست تألیفات او نیاورده، ولی بحرانی در لؤلؤة البحرین و نواده مجلسی میرزا حیدر علی در اجازه خود آن را از مجلسی دانستهاند. در الذریعه نوشته شده که مؤلف در 1085 آن را به پایان رسانید ولی در نسخه شماره 2942 مجلس تاریخ فراغت مؤلف 1075 یاد شده است.
آغاز: بسمله الحمدلله الذی جعل النبیین لسان صدق فی العالمین ... و بعد چنین گوید خاک راه شیعیان
انجام: و تا حال الحمدلله جمعی از ازبکان شیعه شدند و مشایخ ثلاثه را تبرا نمودند و الله یهدی من یشاء الی صراط مستقیم.
چاپ: مکرر چاپ شده؛ ایران، سنگی، 1312ق، خشتی، 184ص؛ ایران، سنگی، 1307، خشتی، 189+1صص؛ [تهران]، سنگی، 1260، وزیری کوچک؛ تبریز، سنگی، 1260، خشتی، 228ص
[الذریعة 26/4؛ ریحانة الادب 123/5؛ کتابشناسی مجلسی ص175؛ فهرستواره منزوی 1582/3؛ مرآة الکتب 931/4؛ نسخههای منزوی 4429/6؛ دنا 1051/2 (94 نسخه)؛ مشار فارسی ج1، ص 1236-1237]
شرح و حواشی:
1- تذکرة الائمة (منتخب)؛ لاهیجی، محمد باقر بن محمد تقی (- 1110)
نسخههای خطی این اثر
125 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 121 |
همراه، رضا
همدان
|
7 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 122 |
مدرسه غرب
همدان
|
4665/1 | بیکاتب | بیتاریخ | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 123 |
مرکز مطالعات
قم
|
357 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 189 | شناسنامه ← |
| 124 |
مرکز مطالعات
قم
|
199/4 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 141 | شناسنامه ← |
| 125 |
مجلس
تهران
|
14393/9 | بیکاتب | بیتاریخ | - | 24 | شناسنامه ← |