تدابیر صغیر

● تدابیر صغیر = تدابیر ثانی / كيميا / عربی و فارسی tadābīr-e saqīr = tadābīr-e sānī جابر بن حیان، 120-198 ؟ قمری jāber ebn-e hayyān (739-814) جابر بن حیان می‌گوید ما را به سابق کتابی بود به نام کتاب تدابیر و در آن تدبیر اشیاء معدنی به تفصیل آمده بود. بعد در کتاب دیگر موسوم به استیفاء نکت غیرمندرج در کتاب تدابیر ذکر شده است. اکنون در این کتاب سر این بحث دارم که چون انسان به زیبق یا گوگرد یا یکی از احجاز مورد استفاده در کیمیا محتاج شد اگر با آنچه در این کتاب به آن دستور داده شده عمل کند می‌تواند آن را به دست آرد. (عبدالله انوار) آغاز: حمدله. صلاة. اما بعد، فقد سبق لنا قبل هذا الكتاب، كتاب يعرف بكتاب التدابير، تذكر فيه تدبير الاشياء المعدنية، و قد استوفينا فيه الكلام، الا انه منكت نكت فيها انجام: فاما الكبريت فهو على الكبريت و الزرنيخ و ما جری مجرى الكبريت فاعرف ذلك انشاءالله تعالى. تم. [الذریعه 15/4؛ نسخه‌های منزوی 701/1؛ الاعلام زرکلی 103/2؛ دنا 1041/2 (3 نسخه)]