تحفة الملوک

● تحفة الملوک / حکومت و سیاست / فارسی tohfat-ol molūk در پنج «فصل» است: 1. رسوم ملک و سلطنت؛ 2. معنی رجال؛ 3. کیفیت اخذ مال و حفظ و مصارف آن؛ 4. معنی رعیت و حفظ آن؛ 5. معنی عدالت میان لشکری و کشوری. به پیروی از «سیر الملوک» نظام الملک و سخن اردشیر ساخته شده است. آغاز: بسمله پادشاها پادشاهی تو را سزاست که بحکمت کامله و قدرت شامله آفرینش عالم ملک و ملکوت فرمودی و بعلم خود احاطه بجمیع اجزا و جزئیات نمودی هست و نیست همه بامر تو است ... اما بعد حکمت عملی یکی از مقاصد علم حکمتست و خلاصه آن تدبیر معاش و معاد است ... پس حکما و ادبا هر یک در این باب مقالات ترتیب نموده اند چنانکه شیخ مصلح الدین باب اول گلستان و بوستان خود را در این معنی رشته نظر و نثر در آورده و خواجه نظام الملک کتابی بخصوصه در این باب تألیف نموده و موسوم بسیر الملوک ساخته لهذا این بی‌بضاعت نیز کمیت قلم را در میدان اینمعنی بسیاق ایشان بجولان در آورده و بنای مقصود را بتفسیر کلام اردشیر بابکان که از جمله عقلای سلاطین جهان بود نهاد و موسوم نمود این مختصر را بتحفة الملوک نامید.. این بی بضاعت نیز تفسیر معانی این کلام را در پنج فصل بعون الله تعالی بیان می‌نماید ... الی آخر. انجام: امید که در این دولت علیه قلب دولتخواهان بسبب قوت و قدرت و غلبه پادشاه اسلام و اسلامیان بردول کفر و ضلال روشن گردد و همیشه اعلام دولت علیه را اعتلا و ارتفاع بجمیع سلاطین روی زمین باشد بمحمد و آله رساله را بدین دو بیت شیخ تمام نمائیم بیت: پدر بجای پسر هرگز این کرم نکند ×× که دست جود تو با خاندان آدم کرد / خدای خواستکه بر عالمی ببخشاید ×× بفضل خویش تو را پادشاه عالم کرد [فهرستواره منزوی 372/6]