شناسنامه کتابشناختی اثر
تحفة الملوک
tohfat-ol molūk
16
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/13593
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #13593
پدیدآور / مؤلف:
اصفهانی، علی بن ابی فحص
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 7، ص 620
تا 621
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
اخلاق
عناوین دیگر و همتراز:
هدية الملوک و هداية السلوک
(hedyat-ol molūk va hedāyat-os solūk)
نصيحة الملوک
(nasīhat-ol molūk)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
مجموعهای است در پانزده «باب» در پند و حکم شامل آراء و گفتار حکماء و بلغاء و حکایات از جمله نوادر اشعاری که آورده در سه موضع از ابوشکور بلخی شعر نقل کرده است که در برخی از تذکرههای موجود نیست. عناوین ابواب: 1. خرد؛ 2. دانش؛ 3. نادانی؛ 4. سخن؛ 5. حکمت و امثال و پند؛ 6. دوستی؛ 7. دشمنی؛ 8. نصیحت فرزند؛ 9. پادشاهی و کیفیت آن؛ 10. خدمت پادشاه؛ 11. صبر و شتاب؛ 12. نیکی و بدی؛ 13. خوی نیک و بد؛ 14. نهفته داشتن راز؛ 15. دنیا و حرص و آز. از کتاب استفاده میشود که مؤلف از اهل سنت و جماعت است.
آغاز اثر
« شکر و سپاس بیقیاس حضرت آن خداوندی را که حمد و ثنای وجود وجوب اوست و وجود جمله ممکنات مستفاد از فیض وجود او ... و این کتاب مشتمل است بر پانزده باب. »
انجام اثر
« اگر مرگ داد است بیداد چیست ×× ز داد این همه بانگ و فریاد چیست »
سوابق و چاپهای اثر
در 1317 ش، در 113ص، بدون نام مؤلف، از روی نسخه بریتانیا به چاپ رسیده است.
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 1002/2 (8 نسخه)
مجله ادبیات تهران س 8 ش 3 ص 14
فهرست مقالات فارسی-مجله ادبیات تبریز س 13 ش 3 ص 280
مهر س 1 ش 2 ص 471 و ش 7 ص 505
نسخههای منزوی 1565
فهرستواره منزوی 373/6 با همین سرآغاز و مؤلف را علی بن ابوحفص سپاهانی دانسته که البته رساله او سرآغازی جز این دارد و در 696/6 با عنوان «هدية الملوک و هداية السلوک» با آغازی دیگر ولی دقیقاً با همین فصل بندی و عناوین، آن را از ابوبکر بن صالح خالدی (درگذشت پیرامون 1100ق) دانسته است. که با توجه به نسخه هایی از آن با تاریخ 761، و 885، و 1049 و ... انتساب آن به خالدی منتفی است
متن فنخا
● تحفة الملوک = هدية الملوک و هداية السلوک = نصيحة الملوک / اخلاق / فارسی
tohfat-ol molūk = hedyat-ol molūk va hedāyat-os solūk = nasīhat-ol molūk
اصفهانی، علی بن ابی فحص، ق8 قمری
esfahānī, ‘alī ebn-e abī fahs (-14c)
مجموعهای است در پانزده «باب» در پند و حکم شامل آراء و گفتار حکماء و بلغاء و حکایات از جمله نوادر اشعاری که آورده در سه موضع از ابوشکور بلخی شعر نقل کرده است که در برخی از تذکرههای موجود نیست. عناوین ابواب: 1. خرد؛ 2. دانش؛ 3. نادانی؛ 4. سخن؛ 5. حکمت و امثال و پند؛ 6. دوستی؛ 7. دشمنی؛ 8. نصیحت فرزند؛ 9. پادشاهی و کیفیت آن؛ 10. خدمت پادشاه؛ 11. صبر و شتاب؛ 12. نیکی و بدی؛ 13. خوی نیک و بد؛ 14. نهفته داشتن راز؛ 15. دنیا و حرص و آز. از کتاب استفاده میشود که مؤلف از اهل سنت و جماعت است.
آغاز: شکر و سپاس بیقیاس حضرت آن خداوندی را که حمد و ثنای وجود وجوب اوست و وجود جمله ممکنات مستفاد از فیض وجود او ... و این کتاب مشتمل است بر پانزده باب.
انجام: اگر مرگ داد است بیداد چیست ×× ز داد این همه بانگ و فریاد چیست
چاپ: در 1317 ش، در 113ص، بدون نام مؤلف، از روی نسخه بریتانیا به چاپ رسیده است.
[دنا 1002/2 (8 نسخه)؛ مجله ادبیات تهران س 8 ش 3 ص 14؛ فهرست مقالات فارسی-مجله ادبیات تبریز س 13 ش 3 ص 280؛ مهر س 1 ش 2 ص 471 و ش 7 ص 505؛ نسخههای منزوی 1565؛ فهرستواره منزوی 373/6 با همین سرآغاز و مؤلف را علی بن ابوحفص سپاهانی دانسته که البته رساله او سرآغازی جز این دارد و در 696/6 با عنوان «هدية الملوک و هداية السلوک» با آغازی دیگر ولی دقیقاً با همین فصل بندی و عناوین، آن را از ابوبکر بن صالح خالدی (درگذشت پیرامون 1100ق) دانسته است. که با توجه به نسخه هایی از آن با تاریخ 761، و 885، و 1049 و ... انتساب آن به خالدی منتفی است]
نسخههای خطی این اثر
16 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دانشگاه
تهران
|
2338-ف | بیکاتب | آغاز قرن 7 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 2 |
مینوی
تهران
|
111/1 بخش3 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 3 |
دانشگاه
تهران
|
132/5-ف | بیکاتب | با تاریخ 649ق | - | 66 | شناسنامه ← |
| 4 |
دانشگاه
تهران
|
717/4-ف | بیکاتب | رجب 761ق | - | 71 | شناسنامه ← |
| 5 |
دانشگاه
تهران
|
6073 و 2644-ف | بیکاتب | قرن 8 و 9 | نسخ | 41 | شناسنامه ← |
| 6 |
مطالعات فرهنگی
تهران
|
ف12 | گلشنی هروی | 885ق | - | - | شناسنامه ← |
| 7 |
مجلس
تهران
|
4854/1 | بیکاتب | صفر 1049ق | نستعلیق | 58 | شناسنامه ← |
| 8 |
بنیاد فرهنگ ایران
تهران
|
ف12 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 9 |
رضوی
مشهد
|
5735 | بیکاتب | یکشنبه 19 ذیحجه 1073ق | نستعلیق | 10 | شناسنامه ← |
| 10 |
فاضل
خوانسار
|
317/1 | صادق علی بن رحمت الله الویری | محرم 1085ق | نستعلیق | 34 | شناسنامه ← |
| 11 |
مرعشی
قم
|
2437/7 | آقا بابا بن میرزا محمد لواسانی | یکشنبه 15 جمادی الاول 1268ق، به دستور آقا شیخ محمد (ظاهراً مؤلف مجموعه) | نستعلیق، نسخ | 25 | شناسنامه ← |
| 12 |
دانشگاه
تهران
|
2116-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 13 |
ملی
تهران
|
19114 | حسن علی مشهدی | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 14 |
دانشگاه
تهران
|
1477/2-ف | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 15 |
مرکز احیاء
قم
|
1186/1 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 16 |
دانشگاه
تهران
|
1576-ف | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |