آداب البحث و المناظرة

● آداب البحث و المناظرة / منطق / عربی ādāb-ul baḥṯ wa-l munāẓira سمرقندی، محمد بن اشرف، - 600 ق samarqandī, moḥammad e-bn-e ašraf (-1203) اهداء به: نجم الدین عبدالرحمان سمرقندی در بحث و مناظره و تعلیم روش محاوره علمی و مشتمل است بر 3 «فصل» و 4 «قطب»: فصل 1. تعریفات و شرح اصطلاحات؛ 2. ترتیب و روش بحث؛ 3. در مسائلی که مؤلف ابداع کرده است که در اینجا سه مسأله را بیان می‌دارد، یکی برگرفته شده از علم کلام، دیگری از حکمت و سومین از خلاف. شروح و حواشی زیادی بر آن نوشته است. آغاز: رب يسر المنة لواهب العقل هذه رسالة فی آداب البحث، يحتاج اليها كل متعلم لتكون حافظة له فى البحث من الضلال و تسهل عليه طريق الفهم ... و هی و ان كانت متداولة بين المحققين لكنها ما كانت منظومة فی سلك و مجموعة فى عقد. اردت نظم منثورها. ببعث الاخ العزيز ملك الصدور و الاعيان شرف الاماثل و الاقران نجم الدين عبدالرحمان ادام الله ايامه فالتmst [فالتمست] ... و هی مرتبة على ثلاثة فصول، الاول فی التعريفات. الثاني فى ترتيب البحث. الثالث فی المسائل التى اقترعناها ... انجام: ثابتاً في نفس الامر يتم ما ذكرنا و ان لم يكن يلزم الغلبة و بها يحصل المقصود كما مر و الله اعلم [فهرست برلن 5272؛ کشف الظنون 39/1 و 68؛ معجم المؤلفين 63/9] شرح و حواشی: آنچه در ایران دارای نسخه است: 1- شرح آداب البحث؛ شاشی، حمیدالدین (-8) 2- المآب فی شرح الآداب؛ بهشتی اسفراینی، محمد بن احمد (-749) 3- حاشية شرح آداب البحث؛ دنقوز، احمد بن علی جمعه (-9) 4- شرح آداب البحث؛ گیلانی، قطب الدین محمد (-9) 5- حاشية شرح آداب البحث؛ الغ بیک، محمد بن شاهرخ (853-796) 6- شرح آداب البحث و المناظرة = شرح آداب مسعودی = شرح آداب البحث = شرح آداب الفاضل شمس = المستقصى فی آداب البحث؛ شیروانی، کمال الدین مسعود (-905) 7- حاشية شرح الشروانی لآداب البحث؛ تاج السعیدی، محمد بن ابی سعید (-950) 8- حاشية شرح آداب البحث؛ دوانی، محمد بن اسعد (908-830) 9- حاشية شرح آداب البحث شروانی، عبدالرحيم بن محمود 10- شرح آداب البحث؛ میبدی، حسین بن معین الدین (-911) 11- حاشية شرح آداب البحث؛ کاشانی، عماد بن یحیی (-10) 12- حاشية شرح آداب البحث؛ ابوحامد (-10) 13- حاشية شرح آداب البحث؛ غفاری، حامد بن برهان (-10) 14- حاشية شرح آداب البحث؛ سیماوی، سنان الدين يوسف (-1006) 15- حاشية شرح آداب البحث؛ رومی، لطف الله بن الیاس 16- حاشية آداب البحث للسمرقندی؛ خوشنویس، احمد 17- حاشية شرح آداب البحث؛ جنید، احمد 18- المسعود 19- شرح آداب البحث؛ ناشناس به همراه 28 شرح ناشناس دیگر رک: دنا 395/6 (29 شرح ناشناس) 20- حاشية آداب البحث للسمرقندی؛ ناشناس (به همراه 5 حاشیه ناشناس دیگر رک: دنا 5/4)