تحفة الطالب بمعرفة من ينتسب الى عبدالله و ابی طالب

● تحفة الطالب بمعرفة من ينتسب الى عبدالله و ابی طالب / انساب / عربی tuḥfat-uṭ ṭālib bi-ma‘rifat-i man yuntasab ilā ‘abd-ul-lāh wa abī-ṭālib حسینی سمرقندی، محمد بن حسین، -996قمری hoseynī samarqandī, mohammad ebn-e hoseyn (-996) کتاب مختصری است در انساب، شامل ابواب و فصول و اصول و فروع، بدین ترتیب: باب 1. ذکر الحسن بن علی بن أبی طالب؛ باب 2. ذکر الامام الحسین بن علی بن أبی طالب؛ باب 3. ذکر محمد بن امیر المؤمنین علی بن أبی طالب؛ باب 4. ذکر أبی الفضل العباس بن علی بن أبی طالب؛ باب 5. ذکر عمر الأطرف بن علی بن أبی طالب. مؤلف در مقدمه، در وصف این کتاب می‌نویسد: «و بعد فهذا تألیف لطیف سمیته تحفة الطالب بمعرفة من ینتسب الى عبدالله و أبی طالب، أذکر فیه فروعهم، و أمیز غالباً من اشتهر من نسل من ذکر، و صفاتهم و محل ولادتهم و مدة أعمارهم، و وفاتهم و شهادتهم، و ما یتعلق بذلک من أحوالهم». و در پایان رساله آورده است: «و هذا آخر ما قصدنا جمعه ملخصاً فی من ینسب الی عبدالله و أبی طالب ابنی عبدالمطلب». در فهرس مخطوطات مکتبة احقاف تریم، نسخه‌ای از «تحفة الطالب» معرفی شده و مؤلف آن، محمد بن حسین بن عبدالله حسین سمرقندی دانسته شده است. ولی در منابع جدید، تألیف «تحفة الطالب» به حسین بن عبدالله حسینی سمرقندی (درگذشته حدود 1043ق) منسوب شده است، چنانکه بغدادی در هدیة العارفین آورده و کحاله در معجم المؤلفین نوشته و دکتر لطفی عبدالبدیع در فهرس المخطوطات المصورة ادعا کرده است. آیت الله مرعشی نجفی (رح) در کشف الارتیاب، حسین بن عبدالله سمرقندی را از نسب‌دانان قرن دهم هجری دانسته و فرموده‌اند: «و منهم: الشریف أبوعبدالله الحسین السمرقندی بن عبدالله بن حسین بن عزالدین بن عبدالله بن علاء الدین بن أحمد بن ناصرالدین بن جمال الدین بن حسین بن تاج الدین بن سلیمان بن غیاث بن ابراهیم بن یونس بن حیدر بن اسماعیل بن أحمد بن الحسین بن موسی المبرقع ابن الامام الجواد (ع). کذا أورد نسبه السید ضامن بن شدقم فی تحفة الأزهار مع احتمال السقط بین الحسین و موسی المبرقع. کان عالماً جلیلاً أدیباً نسابة متضلعاً فی هذا الفن، و له من الکتب کتاب تحفة الطالب فی نسب آل أبی طالب و قد طبع، و توفی سنة 996ق». افزون بر آن در نسخه‌ای از «تحفة الازهار» آمده است: «قال السید حسین بن محمد بن عبدالله السمرقندی فی تحفة الطالب». در مجموع احتمال انتساب کتاب به سید محمد بن حسین بن عبدالله حسینی مکی سمرقندی مدنی (- 996ق) به نظر، قوی‌تر می‌رسد و اثبات قطعی آن نیاز به قرائن و شواهد بیشتری دارد که فعلاً به دست نیامد. چاپ: با تحقیق و تصحیح شریف انس کتبی حسنی از روی نسخه موجود در مدینه منوره، عربستان، دارالمجتبی للنشر و التوزیع، جزو منشورات الخزانة الکتبیة الحسنیة الخاصة، 1418ق، 204 ص