تحفه سلیمانی

● تحفه سلیمانی = مجموعة القواعد / هیأت، ریاضیات / فارسی tohfe-ye soleymānī = majmū‘at-ol qavā‘ed مشهدی حسینی، عنایت الله بن محمد زمان، ق 11 قمری mašhadī hoseynī, ‘enāyat-ol-lāh ebn-e mohammad zamān (-17c) اهدا به: شاه سلیمان صفوی تاریخ تألیف: 1078ق در تقویم و زیج دارای یک «مقدمه» و 89 «صفحه» و 24 «تحفه». در اول کتاب نام جماعتی از رصدبندان و زیج‌نویسان پیش و پس از اسلام را یاد می‌کند و پس از ذکر عبد العلی بیرجندی و شرح او بر زیج سلطانی می‌گوید: «و بعد از آن به دویست و سی سال ... در عهد خلافت ... شاه سلیمان صفوی حسینی ... جماعتی از ماهرین این صناعت رسالها پرداخته‌اند ... با وجود این همه تألیفات ... هنوز سالکان مسالک تحقیق ... تشنه لب و محرومند ... لاجرم بنده خاکسار ... المرجو بعناية الله الابدی ابن شرف الدین محمد زمان مشهدی خواست تا با قلت بضاعت ... از این تحریر از درر ولالی ... صدفی معرا از خزف بدست آورد ...». عناوین «تحفه»ها: 1. معرفت تقویم آفتاب؛ 2. معرفت میل آفتاب؛ 3. معرفت ارتفاع از ظل؛ 4. معرفت عرض بلد از غایت ارتفاع؛ 5. معرفت بعد کوکب؛ 10. معرفت مطالع بلد و کوکب؛ 15. معرفت سمت از ارتفاع؛ 20. معرفت عرض افق حادث؛ 24. معرفت تواریخ و استخراج آن از تاریخ معلوم. آغاز: بسمله و به ثقتی، حمد بی حد و ثنای بی عدد و ستایش دور از آلایش خالقی را سزد که اطباق سموات بر افراشته اوست که تبارک الله الذی جعل فی السماء بروجاً و جعل فیها سراجاً انجام: پس معلوم شد که روز اول شهریور ماه در یک‌شنبه باشد و روز سیزدهم او جمعه باشد و هو المطلوب [نسخه‌های منزوی 253؛ نشریه 237/7؛ فهرستواره منزوی 2844/4]