تحفه سلیمانی

● تحفه سلیمانی = سبحة الاخبار = مختصر تواریخ سلیمانی = تاریخ مشجر = تاریخ انبیاء و پادشاهان = مختصر التواریخ سلیمانی / تاریخ جهان / فارسی tohfe-ye soleymānī = sobhat-ol axbār = moxtasar-e tavārīx-e soleymānī = tārīx-e mošajjar صفی قلیخان، ق 11 قمری safī qolī-xān (-17c) وابسته به: تحفه سلیمانی = سبحة الاخبار = مختصر تواریخ سلیمانی؛ ترک، یوسف بن عبداللطیف (-10) اهدا به: شاه سلیمان موسوی صفوی (1077-1105ق) تاریخ تألیف: 1078ق؛ محل تألیف: ایروان شجره تاریخ پیامبران عبرانی و پیامبر اسلام و دوازده امام و خلفای عرب و پادشاهان ایران (چهار طبقه پیش از اسلام و یازده طبقه پس از آن) تا شاه عباس (996-1038ق) از طبقه صفویان و شجره خاندان مغول و عثمانی تا سلطان عثمان خان است. اصل ترکی آن از یوسف بن عبداللطیف است (ساخته 952ق) که آن را از روی نسخه‌های معتبر فارسی برای ترک‌زبانان تألیف یا ترجمه کرده و به نام سلطان سلیمان بن سلیم قیصر موشح گردانیده است. آنگاه بازرگانان آن را در شوال 1078 از روم به ایروان آورده و به نظر شاه صفی قلی خان حاکم ایروان رسیده است. او که کتاب را از جهت لغات دشوار دیده به ترجمه فارسی اقدام کرده است و در این ترجمه در عبارات ترکی دخل و تصرفی نشده و عین ترجمه شده است. آغاز: بسمله تیمناً بذکر من جری بامره القلم و تبرکا باسم من سبب به الرقم حمد بیحد و ثنای بیعد مر واجب الوجودی را سزد که بمدلول خمرت طینه آدم بیدی اربعین صباحا پرکار قدرت و ارادتش دایره وجود آدمی را از کتم عدم بصحیفه شهود عالم انگاشته ... اما بعد بر ضمائر خورشید نظایر ارباب دانش پوشیده نماند که این مجموعه ... که یوسف بن عبداللطیف از اصل نسخهای معتبر فارسی بنا بر التماس ترکی زبان فارسی مدان ... مترجم ساخته باسم سلطان سلیمان بن سلطان سلیم قیصر موشح گردانید که مقارن تاریخ شهر شوال ... مطابق بسنه ثمان و سبعین و الف من الهجرة النبویه ... بوساطت حمل و نقل تجار از بلاد روم ببلده منصوره ایروان ... بترجمه فارسی آن قیام نمود ... انجام: چون نسبت کلام در این مقام موجب اطناب بود اختصار رفت. و الله اعلم بالصواب. [نسخه‌های منزوی 4122؛ دنا 959/2 (13 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 594/1]