تحفة الاشراف فی شرح الکشاف

● تحفة الاشراف فی شرح الکشاف = حل مشکلات کتاب الکشاف / تفسیر / عربی tuḥfat-ul ašrāf fī š.-il kaššāf = ḥall-u muškilāt-i k.-il kaššāf قطب الدین رازی، محمد بن محمد، 694-766 قمری qotb-od-dīn-e rāzī, mohammad ebn-e mohammad (1295-1365) وابسته به: الکشاف عن حقایق غوامض التنزیل و عیون الاقاويل فى وجوه التأويل = تفسیر کشاف؛ زمخشری، محمود بن عمر (538-467) مؤلف کتاب را تا به سوره طه رسانده است. همچنین کتاب «بحر الاصداف فی شرح الکشاف» از اوست که در یک مجلد است تا پایان قرآن نزدیک به بیست هزار بیت و نسخه آن در کتابخانه سید هبة الدین بوده از قرن 8 و 9 و رازی آن را در جمادی الثانی 733 به پایان برده است. (الذریعه 30/3 و 20/4). چلبی می‌گوید که شرح کشاف رازی تا به سورة الانبیاء رسیده و آن گزیده‌ای است از شرح طیبی با اعتراضات بر شرح فاضل جیلوهی، و آقسرایی بر آن ردی نوشته و دیگران بر او رد کرده‌اند. بروکلمن (29/1 و ذیل 508/1) چندین نسخه از شرح کشاف رازی نشان داده است ولی مشخص نکرده است که هر یکی از آنها کدام یک از دو شرح او است. عماد الدین یحیی بن قاسم علوی فاضل یمنی (-750ق) پس از «درر الاصداف فی حل عقد الکشاف» خود ساخته در 738 «تحفة الاشراف فی کشف غوام الکشاف» نگاشته و «فتوح الغیب فی الکشف عن قناع الریب شرف الدین» حسن بن محمد طیبی (-743ق) را هم در آن گنجانده است. سعد الدین تفتازانی (-792ق) در حاشیه کشاف خود همین حاشیه طیبی را در 789 گزین کرده است. فاضل علاء الدین علی پهلوان با قطب رازی مناقشه نموده است. عبدالکریم بن عبدالجبار در حاشیه خود به نام المحاکمات اعتراضاتی که جمال الدین محمد بن آقسرایی رومی (-771ق) بر رازی کرده است به سال 721 پاسخ داده است. [روضات الجنات ص 506؛ مستدرک 447/3]