شناسنامه کتابشناختی اثر
تحفة الاخیار در شرح مونس الابرار
tohfat-ol axyār dar š.-e mūnes-ol abrār
19
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/12997
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #12997
پدیدآور / مؤلف:
قمی، محمد طاهر بن محمد حسین
تاریخ و سده تألیف:
1075 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 7، ص 319
تا 321
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
اثر مرتبط / وابسته به:
مونس الابرار؛ قمی، محمد طاهر بن محمد حسین (-1098)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
محمد طاهر قمی قصیدهای به فارسی در ستایش امیر مؤمنان و نکوهش از صوفیان به نام «مونس الابرار» سروده بدین گونه: آغاز: «به خون دیده نوشتیم بر در و دیوار ×× که چشم مردمی از اهل روزگار مدار»، آخرین شعری که در نسخه چاپی آمده اینست: «رهی که غیر شریعت بود یقین باشد ×× ره ضلالت و سر منزلش بود سردار». او میخواهد در این کتاب این قصیده را شرح کند. او در این کتاب از «سلطان العارفین والد السلاطین و الخواقین المروجین للدین سلطان صفی الدین العلوی الحسینی الموسوی» و شاه عباس ثانی و از سال 1075 یاد کرده است.
نکتهای که از این کتاب برمیآید این است که قمی در چند جا از «تبصرة العوام» یاد میکند و آن را از سید اجل ابوتراب مرتضی بن داعی حسینی میپندارد. دیگر اینکه او از غزالی بد میگوید و او را سنی میداند و «سر العالمین» را از او میپندارد و دال بر تشیع او نمیداند. در آن از «السهام المارقه» یاد شده و از «مجالس المؤمنین» شوشتری خردهگیری شده است. (دانش پژوه)
در این شرح بخش اول را بر پنج «مطلب» تقسیم نموده و بخش دوم را در بیست و پنج «مطلب» و در پایان تتمهای است مشتمل بر مذمت فلسفه و بعضی از فیلسوفان. آنچه چاپ شده اولاً بخشی از آن است و ثانیاً با برخی از نسخهها تفاوت بسیار دارد.
آغاز اثر
« الحمدلله رب العالمین ... بدانکه چون محتاج رحمت اله قادر محمد طاهر این قصیده را که مونس الابرار موسوم است درمنقبت حضرت امیرالمؤمنین »
انجام اثر
« چو مونس دل ابرار شد قصیده من ×× شده است نامش ازآن روی مونس الابرار »
سوابق و چاپهای اثر
نیمه نخست این کتاب به سال 1336 ش در 228 صفحه با مقدمهای در رد تصوف به چاپ رسیده است
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
تحفة العشاق؛ شریف قمی، محمد کریم (قرن 11)
هداية العوام و فضيحة اللئام = نصيحة الكرام و فضيحة اللئام؛ عصام، محمد بن نظام (-11)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
نسخههای منزوی 907/2
مشار فارسی 1198/1
هدية العارفين: 301/2
الذريعة: 417/3 و 280/23 - 281
فهرستواره منزوی 175/9
متن فنخا
● تحفة الاخیار در شرح مونس الابرار / کلام و اعتقادات / فارسی
tohfat-ol axyār dar š.-e mūnes-ol abrār
قمی، محمد طاهر بن محمد حسین، -1098 قمری
qomī, mohammad tāher ebn-e mohammad hoseyn (-1687)
وابسته به: مونس الابرار؛ قمی، محمد طاهر بن محمد حسین (-1098)
تاریخ تألیف: 1075ق
محمد طاهر قمی قصیدهای به فارسی در ستایش امیر مؤمنان و نکوهش از صوفیان به نام «مونس الابرار» سروده بدین گونه: آغاز: «به خون دیده نوشتیم بر در و دیوار ×× که چشم مردمی از اهل روزگار مدار»، آخرین شعری که در نسخه چاپی آمده اینست: «رهی که غیر شریعت بود یقین باشد ×× ره ضلالت و سر منزلش بود سردار». او میخواهد در این کتاب این قصیده را شرح کند. او در این کتاب از «سلطان العارفین والد السلاطین و الخواقین المروجین للدین سلطان صفی الدین العلوی الحسینی الموسوی» و شاه عباس ثانی و از سال 1075 یاد کرده است.
نکتهای که از این کتاب برمیآید این است که قمی در چند جا از «تبصرة العوام» یاد میکند و آن را از سید اجل ابوتراب مرتضی بن داعی حسینی میپندارد. دیگر اینکه او از غزالی بد میگوید و او را سنی میداند و «سر العالمین» را از او میپندارد و دال بر تشیع او نمیداند. در آن از «السهام المارقه» یاد شده و از «مجالس المؤمنین» شوشتری خردهگیری شده است. (دانش پژوه)
در این شرح بخش اول را بر پنج «مطلب» تقسیم نموده و بخش دوم را در بیست و پنج «مطلب» و در پایان تتمهای است مشتمل بر مذمت فلسفه و بعضی از فیلسوفان. آنچه چاپ شده اولاً بخشی از آن است و ثانیاً با برخی از نسخهها تفاوت بسیار دارد.
آغاز: الحمدلله رب العالمین ... بدانکه چون محتاج رحمت اله قادر محمد طاهر این قصیده را که مونس الابرار موسوم است درمنقبت حضرت امیرالمؤمنین
انجام: چو مونس دل ابرار شد قصیده من ×× شده است نامش ازآن روی مونس الابرار
چاپ: نیمه نخست این کتاب به سال 1336 ش در 228 صفحه با مقدمهای در رد تصوف به چاپ رسیده است
[نسخههای منزوی 907/2؛ مشار فارسی 1198/1؛ هدية العارفين: 301/2؛ الذريعة: 417/3 و 280/23 - 281؛ فهرستواره منزوی 175/9]
شرح و حواشی:
1- تحفة العشاق؛ شریف قمی، محمد کریم (قرن 11)
2- هداية العوام و فضيحة اللئام = نصيحة الكرام و فضيحة اللئام؛ عصام، محمد بن نظام (-11)
نسخههای خطی این اثر
19 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
فیضیه
قم
|
1689/7 | بیکاتب | قرن 11 و 12 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 2 |
حقوق
تهران
|
120-ب | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 110 | شناسنامه ← |
| 3 |
مرعشی
قم
|
12699/3 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 37 | شناسنامه ← |
| 4 |
مرعشی
قم
|
4098/4 | ملایار احمد بن حسن طباخ قمی | 1066ق | نستعلیق | 36 | شناسنامه ← |
| 5 |
رضوی
مشهد
|
5936 | میرزا بیک بن فیض الله | شوال 1084ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 6 |
گوهرشاد
مشهد
|
1938 | محمد قلی | دوشنبه 4 جمادی الاول 1096ق | نسخ | 121 | شناسنامه ← |
| 7 |
مسجد اعظم
قم
|
4015 | محمد کاظم بن علی حسینی سبزواری | ذیحجه 1099ق | تحریری | 120 | شناسنامه ← |
| 8 |
رضوی
مشهد
|
4469 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 207 | شناسنامه ← |
| 9 |
ملی
تهران
|
2204/3 | بیکاتب | محتملاً قرن12 | نستعلیق | 75 | شناسنامه ← |
| 10 |
مجلس
تهران
|
14743/2 | بیکاتب | پنجشنبه 4 رجب 1144ق | نسخ | 65 | شناسنامه ← |
| 11 |
گلپایگانی
قم
|
3629-18/149 | حسین بن محمد نصیر | ربیع الاول 1225ق | نستعلیق | 191 | شناسنامه ← |
| 12 |
مرعشی
قم
|
5422 | بیکاتب | 1229ق | نستعلیق، نسخ | 95 | شناسنامه ← |
| 13 |
گلپایگانی
قم
|
3796-19/126 | بیکاتب | 1245ق | نسخ | 134 | شناسنامه ← |
| 14 |
مجلس
تهران
|
15548 | بیکاتب | صفر 1347ق | نستعلیق، نسخ | 183 | شناسنامه ← |
| 15 |
مجلس
تهران
|
18516 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 16 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
842/5 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 22 | شناسنامه ← |
| 17 |
رضوی
مشهد
|
24576 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 18 |
دانشگاه
تهران
|
4642 | بیکاتب | قرن 13و 14 | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 19 |
مرعشی
قم
|
1868 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 142 | شناسنامه ← |