شناسنامه کتابشناختی اثر
تحفة الابرار فی اصول الدین
tohfat-ol abrār fī osūl-ed dīn
20
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/12925
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #12925
پدیدآور / مؤلف:
طبری، حسن بن علی
تاریخ و سده تألیف:
698 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 7، ص 274
تا 276
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و همتراز:
تحفة الابرار و هدية الاخبار
(tohfat-ol abrār va hedyat-ol axbār)
اهدا / به درخواست:
عزالدین محمد فرزند محمد رازی فریومذی وزیر
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
کتابی است در اثبات حقانیت شیعه، در یک «مقدمه» در شش «فصل»، سپس ده «باب» در هر یک چند «فصل». در فصل 4 باب 1 آمده: «مؤلف این کتاب حسن بن علی بن محمد بن [علی بن] الحسن الطبری رحمة الله علیه ... استدعای تألیف کتابی به فارسی کردند در امامت بهغایت وضوح» (دیباچه معتقد الامامیه). عناوین آن عبارت است از: مقدمه در شش «فصل»: 1) غرض از ایجاد انسان و این خلاف در امت از کجا پیدا شد، 2) معاویه چگونه وضع لعنت کرد، 3) چون حق نخواست دین محمد برافتد زبان معاندان را گشود، 4) سبب نگاشتن این کتاب، 5) توحید بی عدل و عدل بی نبوت، 6) رسول از ایشان خائف بود؛ باب 1. بیان رسول و نبی و محدث (سه فصل)؛ باب 2. خلقان را لابد است از امامی (سه فصل)؛ 3. اهل سنت سواد اعظم اهل قبله اند بطلان ایشان از کجا معلوم است و حقیت شیعه از کجا (در این باب به شش دلیل بر حقیت شیعه استناد میکند و ششمین، علم لدنی است و منظور او الهامات و استنباطات او است که به صورت صد مسئله عرضه میدارد و قسمت بیشتر کتاب را این صد مسئله فرا گرفته است و همان گونه است که خود او میگوید «به ترتیب و ترکیب و ضبطی غریب که علماء ما بدین ترتیب به تحریر نرسانیده باشند و برین نوع وضعی ننهاده»)؛ 4. انساب بنی فاطمه (سیزده فصل)؛ 5. اثبات وجود صاحب الزمان (ع) (سه فصل)؛ 6. بیان بلاد اسلام و کفر و دار تقیه؛ 7. الاخبار الامویه (سه فصل)؛ 8. سؤالی چند که بر شیعه ایراد میکنند؛ 9. در آنچه علمای سلف و خلف در حق صحابه گفتهاند (سه فصل)؛ 10. مسائل متفرقه (هشت فصل). مؤلف در آن از مآخذ اهل سنت بسیار یاد میکند از جمله: کتاب مناقب ابوبکر احمد بن موسی مردویه اصفهانی، حاویه مامون خوارزمی، مجتنی تألیف محمدد بن حسن صالحانی اصفهانی، تفسیر از ابوبکر شیرازی محمد بن موسی، سوق العروس ابوعبدالله دامغانی، نکت الفصول فی معرفة الاصول منتخب الدین ابوالفتح عجلی اصفهانی، کشف بارع اصفهانی، مشاهیر الصحابه احمد بیهقی، کتاب بنی امیه از طاهر بن الحسین بن علی السمان الخفی، مسترشد محمد بن جریر طبری، منهاج ابوالفتوح محمد الهمدانی، منتهی الارب قطان اصفهانی.
آغاز اثر
« حمد بی عد و ثنای بی حد پادشاهی راکه خالق کون و مکان است و رازق اهل زمین و آسمان است و عقل بخش انس و جان است. »
انجام اثر
« و نزول در خیل غلامان حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام و آل او باشی و صلی الله علی خیر خلقه ... »
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
کشف الحجب 103
الذریعة 405/3
ریحانة الادب 199/4
نسخههای منزوی 906/2
فهرستواره منزوی 172/9
متن فنخا
● تحفة الابرار فی اصول الدین = تحفة الابرار و هدية الاخبار / کلام و اعتقادات / فارسی
tohfat-ol abrār fī osūl-ed dīn = tohfat-ol abrār va hedyat-ol axbār
طبری، حسن بن علی، ق7قمری
tabarī, hasan ebn-e ‘alī (-13c)
اهدا به: عزالدین محمد فرزند محمد رازی فریومذی وزیر
تاریخ تألیف: 698ق
کتابی است در اثبات حقانیت شیعه، در یک «مقدمه» در شش «فصل»، سپس ده «باب» در هر یک چند «فصل». در فصل 4 باب 1 آمده: «مؤلف این کتاب حسن بن علی بن محمد بن [علی بن] الحسن الطبری رحمة الله علیه ... استدعای تألیف کتابی به فارسی کردند در امامت بهغایت وضوح» (دیباچه معتقد الامامیه). عناوین آن عبارت است از: مقدمه در شش «فصل»: 1) غرض از ایجاد انسان و این خلاف در امت از کجا پیدا شد، 2) معاویه چگونه وضع لعنت کرد، 3) چون حق نخواست دین محمد برافتد زبان معاندان را گشود، 4) سبب نگاشتن این کتاب، 5) توحید بی عدل و عدل بی نبوت، 6) رسول از ایشان خائف بود؛ باب 1. بیان رسول و نبی و محدث (سه فصل)؛ باب 2. خلقان را لابد است از امامی (سه فصل)؛ 3. اهل سنت سواد اعظم اهل قبله اند بطلان ایشان از کجا معلوم است و حقیت شیعه از کجا (در این باب به شش دلیل بر حقیت شیعه استناد میکند و ششمین، علم لدنی است و منظور او الهامات و استنباطات او است که به صورت صد مسئله عرضه میدارد و قسمت بیشتر کتاب را این صد مسئله فرا گرفته است و همان گونه است که خود او میگوید «به ترتیب و ترکیب و ضبطی غریب که علماء ما بدین ترتیب به تحریر نرسانیده باشند و برین نوع وضعی ننهاده»)؛ 4. انساب بنی فاطمه (سیزده فصل)؛ 5. اثبات وجود صاحب الزمان (ع) (سه فصل)؛ 6. بیان بلاد اسلام و کفر و دار تقیه؛ 7. الاخبار الامویه (سه فصل)؛ 8. سؤالی چند که بر شیعه ایراد میکنند؛ 9. در آنچه علمای سلف و خلف در حق صحابه گفتهاند (سه فصل)؛ 10. مسائل متفرقه (هشت فصل). مؤلف در آن از مآخذ اهل سنت بسیار یاد میکند از جمله: کتاب مناقب ابوبکر احمد بن موسی مردویه اصفهانی، حاویه مامون خوارزمی، مجتنی تألیف محمدد بن حسن صالحانی اصفهانی، تفسیر از ابوبکر شیرازی محمد بن موسی، سوق العروس ابوعبدالله دامغانی، نکت الفصول فی معرفة الاصول منتخب الدین ابوالفتح عجلی اصفهانی، کشف بارع اصفهانی، مشاهیر الصحابه احمد بیهقی، کتاب بنی امیه از طاهر بن الحسین بن علی السمان الخفی، مسترشد محمد بن جریر طبری، منهاج ابوالفتوح محمد الهمدانی، منتهی الارب قطان اصفهانی.
آغاز: حمد بی عد و ثنای بی حد پادشاهی راکه خالق کون و مکان است و رازق اهل زمین و آسمان است و عقل بخش انس و جان است.
انجام: و نزول در خیل غلامان حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام و آل او باشی و صلی الله علی خیر خلقه ...
[کشف الحجب 103؛ الذریعة 405/3؛ ریحانة الادب 199/4؛ نسخههای منزوی 906/2؛ فهرستواره منزوی 172/9]
نسخههای خطی این اثر
20 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مجلس
تهران
|
2057 | بیکاتب | دوشنبه 4 رجب 927ق | نستعلیق، نسخ | 244 | شناسنامه ← |
| 2 |
مرکز احیاء
قم
|
896 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 3 |
مرعشی
قم
|
15107 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 145 | شناسنامه ← |
| 4 |
دانشگاه
تهران
|
5546 و 2641-ف | نورالدین بن علی بن شیخ ابراهیم انصاری | 20 ربیع الاول 1030ق | نستعلیق، نسخ | 393 | شناسنامه ← |
| 5 |
دانشگاه
تهران
|
5205 | نعمة الله خطروی | شنبه 27 صفر 1040ق | نسخ | 130 | شناسنامه ← |
| 6 |
ملی
تهران
|
1340/1 | محمد شفیع بن مرحوم محمود جنابذی | 1043ق | نستعلیق | 237 | شناسنامه ← |
| 7 |
نوربخش
تهران
|
279/2 | اسماعیل | 24 ربیع الاول 1044ق | نستعلیق | 263 | شناسنامه ← |
| 8 |
مرعشی
قم
|
3008/21 حاشیه | ابوالحسن بهاری | دوشنبه صفر 1045 تا 9 رجب 1049 | نستعلیق | 29 | شناسنامه ← |
| 9 |
مرعشی
قم
|
8191/1 | پیر محمد | 15 محرم 1071ق | نستعلیق | 89 | شناسنامه ← |
| 10 |
دانشگاه
تهران
|
7109 و 2926-ف | زین العابدین علی رضا | چهارشنبه 7 صفر 1081ق | نسخ | 167 | شناسنامه ← |
| 11 |
مرعشی
قم
|
12435 | مشهد قلی مرابعی سفلی | 20 ربیع الثانی 1119ق | نستعلیق، نسخ | 97 | شناسنامه ← |
| 12 |
رضوی
مشهد
|
15237/2 | بیکاتب | 10 ذیقعده 1121ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 13 |
گلپایگانی
قم
|
6196-31/76 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 86 | شناسنامه ← |
| 14 |
رضوی
مشهد
|
19763 | بیکاتب | 1222ق | نسخ | 61 | شناسنامه ← |
| 15 |
رضوی
مشهد
|
9723 | بیکاتب | 1231ق | نسخ | 135 | شناسنامه ← |
| 16 |
نوربخش
تهران
|
819 | عبدالله بن هاشم بن کاظم حسینی | 1248ق | نستعلیق | 76 | شناسنامه ← |
| 17 |
سپهسالار
تهران
|
6395/1 | بیکاتب | 1273ق | نسخ | 59 | شناسنامه ← |
| 18 |
رضوی
مشهد
|
19554 | خوانساری، محسن بن ابوطالب | 1319ق | نسخ | 63 | شناسنامه ← |
| 19 |
رضوی
مشهد
|
21045 | احمد بن محمدرضا حسینی خوانساری | 1341ق | نستعلیق | 38 | شناسنامه ← |
| 20 |
مرکز احیاء
قم
|
153/1 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 155 | شناسنامه ← |