تحریر کتاب المأخوذات فی اصول الهندسة

● تحریر کتاب المأخوذات فی اصول الهندسة = تحریر مأخوذات ارشمیدس / ریاضیات / عربی taḥrīr-u k.-il ma’xūḏāt fī usūl-il hindisa = taḥrīr-e ma’xūzāt-e arašmīdos نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597-672 قمری naṣīr-od-dīn-e tūsī, mohammad ebn-e mohammad (1201-1274) تاریخ تألیف: 653ق تألیف ارشمیدس و ترجمه ثابت بن قره و تحریر خواجه نصیرالدین طوسی مشتمل بر یک «مقاله» و 15 «شکل» است. در مقدمه آورده است «استاد محقق مختص ابوالحسن علی بن احمد نسوی آن را تفسیر کرده است و این از مؤلفات متوسط است که باید ما بین کتاب اقلیدس و مجسطی خوانده شود». آغاز: بسمله. تحریر کتاب مأخوذات ارشیمدس ترجمة ثابت بن قرة خمسة عشر شکلا و تفسیر الاستاد المختص ابی الحسن علی بن احمد النسوی.قال الاستاد المختص: هذه مقالة منسوبة الى ارشمیدس فیها اشکال حسنة قلیلة العدد کثیرة الفوائد فی اصول الهندسة فی غایة الجودة و اللطافة و قد اضافها المحدثون الى جملة المتوسطات التی یلزم قراءتها فیما بین کتاب اقلیدس و المجسطی الا ان فی بعض اشکالها مواضع یحتاج الى اشکال آخر يتم بها بیان ذلک الشکل و قد اشار فی بعض ذلک ارشمیدس الى اشکال اوردها فی سائر مصنفاته و قال کما بینا فی الاشكال القائمة الزوایا و کما بنیا فی تفسیر فی جملة القول فی المثلثات و کما قد تبیین فی قولنا فی الاشكال ذوات الاضلاع الاربعة و اورد فی الشکل الخامس برهاناً على طریق اخص ثم بعد ذلک عمل ابوسهل القوهى مقالة سماها تزئین کتاب ارشمیدس فی المأخوذات و اورد برهان ذلک الشکل بطریق اعم و احسن مع ما یتعلق به من ترکیب النسبة و تألیفها فلما وجدت الحال على هذه جعلت للمواضع الغامضة من هذه المقالة شرحاً على سبیل تعلیق الحواشی و بینت ما اشار الیه باشکال اتجه الیها خاطری و اوردت من اشکال ابی سهل شکلین یحتاج الیها فی الشکل الخامس و ترکت الباقی اجتناباً من التطویل و استغناء عنه اذ اتماس دائرتان کدائرتی ا هـ ب، ج هـ د انجام: وتر العشر و قد تبین ذلک فی الشکل الثالث عشر من المقالة الثالثة عشر من الاصول و ذلک ما اردناه، تمت المأخوذات لارشمیدس چاپ: حیدرآباد دکن، 1359 [مشارعربی /166؛ آثار و احوال خواجه چاپ 354/2]