نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية

taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya
200 نسخه ثبت‌شده از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/12766
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #12766
تاریخ و سده تألیف: 690 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 7، ص 108 تا 125
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچه‌ای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع می‌دهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سه‌شنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه »
سوابق و چاپ‌های اثر
طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682) حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890) المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13) حاشية تحرير الاحكام الشرعية فضيلة العلم و العالم شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375 مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده) ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1 کشف الحجب و الاستار ص 98 دنا 836/2-874 (202 نسخه) مشار عربی ص 163

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية / فقه / عربی taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya علامه حلی، حسن بن یوسف، 648-726 قمری ‘allāme-ye hellī, ḥasan ebn-e yūsof (1251-1326) تاریخ تألیف: 10 ربیع الاول 690-8 شوال 697ق یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچه‌ای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع می‌دهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سه‌شنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697. آغاز: بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه چاپ: طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص [الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375؛ مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده)؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1؛ کشف الحجب و الاستار ص 98؛ دنا 836/2-874 (202 نسخه)؛ مشار عربی ص 163] شرح و حواشی: 1- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682) 2- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890) 3- المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13) 4- حاشية تحرير الاحكام الشرعية 5- فضيلة العلم و العالم 6- شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية

نسخه‌های خطی این اثر

200 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
151
دانشگاه
تهران
8168/1 محمد بن محمد بن حسن بن علی بن محمد بن شرف یک‌شنبه 21 جمادی الاول 868ق نسخ - شناسنامه ←
152
مرعشی
قم
543 احمد بن محمد بن علی حداد عاملی (جزء اول)، تا چهارشنبه ربیع الثانی 857، محمد بن احمد بن رکن (جزء دوم)، سه‌شنبه ششم جمادی الاول 865 - نسخ 313 شناسنامه ←
153
مرعشی
قم
12836 بی‌کاتب 863ق نسخ 295 شناسنامه ←
154
رضوی
مشهد
2276 عماد بن علی جرجانی سه‌شنبه 12 صفر 860ق نسخ 381 شناسنامه ←
155
گلپایگانی
قم
1323/2-8/33 طعمه بن احمد بن عبدالله جمعه رجب 853ق نسخ 285 شناسنامه ←
156
مجلس
تهران
51-طباطبائی حسن بن فخرالدین جرجانی 12 صفر 847ق نسخ 112 شناسنامه ←
157
مرکز احیاء
قم
1218 احمد بن حسین بن علی بن موسی رفاعی برقعانی 846 و 847ق نسخ 249 شناسنامه ←
158
مرعشی
قم
14866 سعد بن اسکندر بن ناصر امامی طبری 27 جمادی الثانی 847ق نسخ 197 شناسنامه ←
159
مرعشی
قم
14865 سعد بن اسکندر بن ناصر امامی طبری 17 صفر 847ق نسخ 147 شناسنامه ←
160
مجلس
تهران
51 ط حسن بن فخرالدین جرجانی 12 صفر 847ق نسخ - شناسنامه ←
161
شاهچراغ
شیراز
419 محمد بن محمد یقیع 840ق نسخ 249 شناسنامه ←
162
رضوی
مشهد
2277 سلطان بن حسن حسینی قمی رجب 833ق نسخ 235 شناسنامه ←
163
مرعشی
قم
915 حسن بن علی بن حسن النجار 25 ربیع الثانی 833ق نسخ 235 شناسنامه ←
164
مرعشی
قم
272 حسین بن عبدالله بن ترکی خلجی پنج‌شنبه 8 جمادی الثانی 831ق نسخ 189 شناسنامه ←
165
دانشگاه
تهران
2923 بی‌کاتب قرن 8 و 9 نسخ 160 شناسنامه ←
166
دانشگاه
تهران
6790 بی‌کاتب قرن 8 و 9 نسخ 561 شناسنامه ←
167
دانشگاه
تهران
2730 بی‌کاتب قرن 8 و 9 نسخ 13 شناسنامه ←
168
مجلس
تهران
7182 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 154 شناسنامه ←
169
مرکز احیاء
قم
3234 و عکسی 2176 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 391 شناسنامه ←
170
مدرسه آیة الله خوئی
مشهد
335 بی‌کاتب قرن 9 - - شناسنامه ←
171
مروی
تهران
443 بی‌کاتب قرن 8 - - شناسنامه ←
172
مجلس
تهران
233 ط بی‌کاتب قرن 8 نسخ - شناسنامه ←
173
گلپایگانی
قم
6509-33/59 بی‌کاتب قرن 8 نسخ 171 شناسنامه ←
174
مجلس
تهران
8567 بی‌کاتب قرن 8 نسخ 164 شناسنامه ←
175
مدرسه سلطانی
کاشان
77 بی‌کاتب حدود قرن 8 نسخ 265 شناسنامه ←
176
مجلس
تهران
4007 بی‌کاتب قرن 7 و 8 نسخ 181 شناسنامه ←
177
مجلس
تهران
233-طباطبائی بی‌کاتب قرن 8 نسخ 262 شناسنامه ←
178
مجلس
تهران
11400/1 بی‌کاتب قرن 8 نسخ 310 شناسنامه ←
179
ملی
تهران
925 بی‌کاتب 787ق نسخ 259 شناسنامه ←
180
گلپایگانی
قم
3508-18/28 عبدالله بن محمد بن حسن بن علی عتسی امامی (بخش اول)، علی بن فارس بن محمد بن يوسف بن احمد بن ابراهيم (بخش دوم) 28 صفر 845ق (بخش اول) به دستور شهاب الدین احمد بن نورالدین علی، یک‌شنبه 8 ذیقعده 763ق (بخش دوم) نسخ 177 شناسنامه ←