شناسنامه کتابشناختی اثر
تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية
taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya
200
نسخه ثبتشده
از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/12766
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #12766
پدیدآور / مؤلف:
علامه حلی، حسن بن یوسف
تاریخ و سده تألیف:
690 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 7، ص 108
تا 125
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فقه
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچهای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع میدهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سهشنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه »
سوابق و چاپهای اثر
طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890)
المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية
فضيلة العلم و العالم
شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375
مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده)
ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1
کشف الحجب و الاستار ص 98
دنا 836/2-874 (202 نسخه)
مشار عربی ص 163
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية / فقه / عربی
taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya
علامه حلی، حسن بن یوسف، 648-726 قمری
‘allāme-ye hellī, ḥasan ebn-e yūsof (1251-1326)
تاریخ تألیف: 10 ربیع الاول 690-8 شوال 697ق
یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچهای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع میدهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سهشنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697.
آغاز: بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه
چاپ: طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص
[الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375؛ مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده)؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1؛ کشف الحجب و الاستار ص 98؛ دنا 836/2-874 (202 نسخه)؛ مشار عربی ص 163]
شرح و حواشی:
1- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682)
2- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890)
3- المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13)
4- حاشية تحرير الاحكام الشرعية
5- فضيلة العلم و العالم
6- شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية
نسخههای خطی این اثر
200 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 91 |
فیضیه
قم
|
488 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 313 | شناسنامه ← |
| 92 |
فرهاد معتمد
تهران
|
34 | بیکاتب | 25 ربیع الاول 996ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 93 |
معصومیه
قم
|
63/1-6053 | نصرالله بن ابراهیم بن مسعود | شنبه 10 ربیع الثانی 989ق | نسخ | 364 | شناسنامه ← |
| 94 |
مرعشی
قم
|
1008 | بیکاتب | غره رجب 987ق | نستعلیق | 253 | شناسنامه ← |
| 95 |
عبدالعظیم
تهران
|
715/1 | عبدالله بن علی بن حسین بن خزعل حسینی بحرانی نجفی | سهشنبه 19 رجب 985ق | نسخ | 199 | شناسنامه ← |
| 96 |
مرعشی
قم
|
1084 | علی بن ابراهیم بن عبدالله بن ثامر بن علی اوانی بحرانی | یکشنبه 21 جمادی الثانی 984ق | نسخ | 195 | شناسنامه ← |
| 97 |
مرعشی
قم
|
3572 | حسن بن علی بن عبدالله قهپانچی | 14 شوال 983ق | نسخ | 422 | شناسنامه ← |
| 98 |
مرعشی
قم
|
8157 | ابوالحسن بن رفیع الدین حسین حسینی رضوی | نیمه ربیع الاول 982ق | نسخ | 566 | شناسنامه ← |
| 99 |
رضوی
مشهد
|
2704 | علی بن نورالدین السرعسی (كذا) | ربیع الاول 978ق | نسخ | 292 | شناسنامه ← |
| 100 |
ملک
تهران
|
1373 | بیکاتب | 976ق | نسخ | 344 | شناسنامه ← |
| 101 |
شفتی، مهدی
اصفهان
|
54 | سید علی بن سید خلیفه حسینی | 10 ربیع الثانی 975ق | نسخ | 124 | شناسنامه ← |
| 102 |
مرعشی
قم
|
1639 | محمد بن حیدر طهرانی | 22 جمادی الثانی 975ق | نسخ | 261 | شناسنامه ← |
| 103 |
مجلس
تهران
|
5172 | فضل بن محمد شریف | جمعه 4 شعبان 974ق | نستعلیق، نسخ | 146 | شناسنامه ← |
| 104 |
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
|
23ک | بیکاتب | 24 رمضان 974ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 105 |
شیخ علی حیدر (مکتبة)
مشهد
|
43 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، نسخ | 333 | شناسنامه ← |
| 106 |
رضوی
مشهد
|
25646 | الدولی، عبدالله بن جعفر | 973ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 107 |
مدرسه سلطانی
کاشان
|
103 | قاسم علی بن حاجی حسین قصاب استرآبادی | 6 رجب 973ق (پایان قاعده اول) | نسخ | 232 | شناسنامه ← |
| 108 |
ملک
تهران
|
1922 | ابوالقاسم بن فضل حسینی نظامی دشتکی | چهارشنبه 25 ربیع الثانی 972ق | نسخ | 426 | شناسنامه ← |
| 109 |
مدرسه سلیمانیه
مشهد
|
22 | بیکاتب | 970ق | نستعلیق، نسخ | - | شناسنامه ← |
| 110 |
مرکز احیاء
قم
|
1276 | محمد شمس الدین رکن ابادی | 9 شوال 970ق | نسخ | 422 | شناسنامه ← |
| 111 |
هاشمی، نورالدین (خاندان)
شیراز
|
2 | محمد شمس الدین رکن آبادی | 9 شوال 970ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 112 |
رضوی
مشهد
|
13855 | محمد بن علی بن ناصر بن جابر طفیلی | چهارشنبه 20 رجب 967ق | نسخ | 479 | شناسنامه ← |
| 113 |
مرکز احیاء
قم
|
1872 | احمد بن حسین بن عبدالحسین بن ابراهیم بن ناصر بن جعفر بن موسی بن أبی الحسین هجری اوالی | 3 رجب 966ق | نسخ | 227 | شناسنامه ← |
| 114 |
رضوی
مشهد
|
2705 | بیکاتب | چهارشنبه 13 جمادی الاول 963ق | نسخ | 173 | شناسنامه ← |
| 115 |
رضوی
مشهد
|
20445 | مرتضی بن حسین بن مرتضی حسینی | دوشنبه 4 شعبان 962ق | نسخ | 378 | شناسنامه ← |
| 116 |
مدرسه باقریه
مشهد
|
34 | بیکاتب | محرم 960ق | نستعلیق | 338 | شناسنامه ← |
| 117 |
دانشگاه
تهران
|
6670 | بیکاتب | دوشنبه اوایل رجب 959ق (تاریخ نیمه نخستین) | نسخ | 285 | شناسنامه ← |
| 118 |
مرعشی
قم
|
1279 | یحیی بن حسین بن علی بن ناصر بحرانی اوالی | 11 شوال 957ق | نسخ | 231 | شناسنامه ← |
| 119 |
رضوی
مشهد
|
9991 | حیدر بن احمد بن علی قاری ساوجی | 1 رجب 953ق | نسخ | 298 | شناسنامه ← |
| 120 |
رضوی
مشهد
|
10043 | حیدر بن احمد بن علی قاری ساوجی (تا پایان اطعمه و اشربه) | 12 شعبان 952ق، بقیه به قلم محمد بن محمود بن خلیل الله قاضی در دهه دوم جمادی الثانی 960ق (ظاهراً) | نسخ | 313 | شناسنامه ← |