شناسنامه کتابشناختی اثر
تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية
taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya
200
نسخه ثبتشده
از قرن 7 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/12766
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #12766
پدیدآور / مؤلف:
علامه حلی، حسن بن یوسف
تاریخ و سده تألیف:
690 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 7، ص 108
تا 125
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فقه
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچهای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع میدهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سهشنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه »
سوابق و چاپهای اثر
طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890)
المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13)
حاشية تحرير الاحكام الشرعية
فضيلة العلم و العالم
شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375
مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده)
ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1
کشف الحجب و الاستار ص 98
دنا 836/2-874 (202 نسخه)
مشار عربی ص 163
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● تحریر الاحکام الشرعية على مذهب الامامية / فقه / عربی
taḥrīr-ul aḥkām-iš šar‘īyya ‘alā maḏhab-il imāmīya
علامه حلی، حسن بن یوسف، 648-726 قمری
‘allāme-ye hellī, ḥasan ebn-e yūsof (1251-1326)
تاریخ تألیف: 10 ربیع الاول 690-8 شوال 697ق
یکی از متون جامع و موجز فقه امامیه است که تنها به ذکر فتوای پرداخته است بدون استدلال و شامل دوره کامل فقه است بی ذکر دلیل، و به کثرت فروع و حسن تبویب، ممتاز است تا آنجا که گویند این کتاب حاوی چهل هزار فرع است. مشتمل بر چهار قاعده: 1. عبادات، 2. معاملات، 3. ایقاعات، 4. احکام. مصدر به دیباچهای که در آن از معنی فقه و فضیلت و آداب و معرفت آن بحث شده است و اینکه روا نباشد که آن را پنهان سازند و برای ادله آنها به دو کتاب دیگر خود «منتهی المطلب فی تحقیق المذهب» و «تذکرة الفقهاء» ارجاع میدهد. تاریخ ختم قاعده اول: شب سهشنبه 10 ربیع الاول 690، قاعده دوم: غره جمادی الثانی 691، قاعده سوم: صفر 697، قاعده چهارم: 8 شوال 697.
آغاز: بسمله الحمدلله المتقدس بكماله عن مشابهة المخلوقات ... فان هذا الكتاب ... قد جمعنا فيه معظم المسائل الفقهيه
چاپ: طهران، سنگی، 1314ق.، رحلی، 281+311صص
[الذریعة 37/3 و 378/3 و 1375؛ مكتبة العلامة الحلی، طباطبائی ره ص 77-95 (79 نسخه را معرفی کرده)؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 241/1؛ کشف الحجب و الاستار ص 98؛ دنا 836/2-874 (202 نسخه)؛ مشار عربی ص 163]
شرح و حواشی:
1- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ فخرالمحققین، محمد بن حسن (771-682)
2- حاشية تحرير الاحكام الشرعية؛ محقق کرکی، علی بن حسین (940-890)
3- المصانع بأمر قدیم الصانع؛ بجستانی خراسانی، حسین بن محمد (-13)
4- حاشية تحرير الاحكام الشرعية
5- فضيلة العلم و العالم
6- شرح تحرير الاحكام الشرعية على مذهب الامامية
نسخههای خطی این اثر
200 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
189 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 2 |
مرعشی
قم
|
1556 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 431 | شناسنامه ← |
| 3 |
معصومیه
قم
|
3/29/1-6054 | نامشخص | - | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 4 |
مكتبة الزهراء
اصفهان
|
147 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 422 | شناسنامه ← |
| 5 |
مدرسه باقریه
مشهد
|
36 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 6 |
ملی
تهران
|
25814 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 7 |
دانشگاه اهواز
اهواز
|
بدون شماره | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 8 |
دارالحدیث
قم
|
160 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 429 | شناسنامه ← |
| 9 |
رضوی
مشهد
|
26872 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 10 |
مروی
تهران
|
56/2 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 11 |
دائرة المعارف
تهران
|
1525-عکسی | محمد هادی | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 12 |
نوربخش
تهران
|
436 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 460 | شناسنامه ← |
| 13 |
نوربخش
تهران
|
159 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 500 | شناسنامه ← |
| 14 |
فحول قزوینی
قزوین
|
بدون شماره | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 15 |
ملی
تهران
|
بدون شماره | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 384 | شناسنامه ← |
| 16 |
رضوی
مشهد
|
2708 | محمد باقر بن حسین علاءالدوله | بیتاریخ | نستعلیق، شکسته | 314 | شناسنامه ← |
| 17 |
رضوی
مشهد
|
2706 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، نسخ | 199 | شناسنامه ← |
| 18 |
ملی
تهران
|
4650 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 384 | شناسنامه ← |
| 19 |
مسجد اعظم
قم
|
1200 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 455 | شناسنامه ← |
| 20 |
مسجد اعظم
قم
|
322 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 320 | شناسنامه ← |
| 21 |
مسجد اعظم
قم
|
1806 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 300 | شناسنامه ← |
| 22 |
فیضیه
قم
|
801 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 279 | شناسنامه ← |
| 23 |
مسجد اعظم
قم
|
312 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 254 | شناسنامه ← |
| 24 |
مسجد اعظم
قم
|
323 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 239 | شناسنامه ← |
| 25 |
مدرسه غرب
همدان
|
1559 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 26 |
ادبیات
تهران
|
322/2 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 27 |
مجلس
تهران
|
13192 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 223 | شناسنامه ← |
| 28 |
مجلس
تهران
|
4999/5 | محمد علی عبرت مصاحبی نائینی | چهارشنبه 28 جمادی الاول 1354ق | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 29 |
دائرة المعارف
تهران
|
1449-عکسی | محمد بن محمد حسن چترودی | 7 صفر 1319ق، به دستور آغا حاج محمد خان | ثلث، نسخ | 671 | شناسنامه ← |
| 30 |
مسجد اعظم
قم
|
206 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 112 | شناسنامه ← |