تجوید اللسان

● تجوید اللسان / تجوید / فارسی tajvīd-ol lesān خراسانی، محمد باقر بن ابراهیم، ق13قمری xorāsānī, mohammad bāqer ebn-e ebrāhīm (-19c) وابسته به: تقویم اللسان فی قراءة القرآن؛ کرمانی، محمد کریم بن ابراهیم (1225-1288) به دستور: مؤتمن السلطان عباس علی خان سرهنگ از این کتاب برمی‌آید از مؤلف از گروه شیخیان بوده و آن را از «تقویم اللسان» گزیده است و «تجوید اللسان» نامیده است [دیباچه]. در دیباچه نامی از نگارنده متن نمی‌برد، ولی بایستی کار همان حاج محمد کریم خان قاجار (- 1288ق) باشد که به عربی است. در یک «مقدمه» و ده «مقصد» و یک «خاتمه»: مقدمه در دو «مطلب»: اول، لزوم اجتناب از لحن، دوم، فضیلت تلاوت قرآن؛ مقصد 1. کلیات علم قرآآت، در چهار «فصل»، فصل یکم در احوال حروف و کیفیت صدور آن؛ مقصد 2. ادغام، در یک «مقدمه» و پنج «فصل»، فصل یکم بدانکه ادغام به معنی داخل کردن و ستر کردن است و در اصطلاح ساکن کردن حرف اول است؛ مقصد 3. احکام همزه؛ مقصد 4. مد و قصر، در دو «فصل»، یکم در مد و قصر؛ مقصد 5. فتح و اماله و ترقیق و تفخیم؛ ... مقصد 10. احکام وقف. بسنجید با «الذریعه 155/26» که آن را نگاشته 19 ربیع الاول 1200ق می‌داند، که بایستی در شمار 1200ق لغزش چاپی باشد. (احمد منزوی) آغاز: الحمد لله الذی خلق الانسان و منح له اللسان، و حيرة آلة للنطق ... و بعد، چنین گوید بنده اثیم جانی محمد باقر بن ابراهیم خراسانی، که حسب اشاره فرمایش ... عباس علی خان سرهنگ [الذریعه 155/26 «تجوید اللسان»]