نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تجلی الاشراق

tajallī-yol ešrāq
3 نسخه ثبت‌شده قرن 12 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/12558
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #12558
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 6، ص 983
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح شارع النجات (š.-e šāre‘-on nejāt)
اثر مرتبط / وابسته به: شارع النجاة فی ابواب العبادات = شارع نجات میرداماد، محمد باقر بن محمد (-1041)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرحی است مفصل بر مقدمه «شارع النجاة» مرحوم میرداماد [خود کتاب فقهی است] که در مسائل اعتقادی است دارای اصل: 1. توحید و معرفة الله؛ 2. عدل؛ 3. نبوت و امامت و معاد که ظاهراً معاد آن را شرح نکرده است. خود مقدمه‌ای مبسوط در آغاز آن نوشته و این مقدمه نثری پر تکلف دارد مشتمل بر ثنای خداوند پیامبر (ص) و علی بن ابی طالب (ع) و نیز ابیات بسیار (که ظاهراً از خود نویسنده است) در خلال مطلب آورده و اسامی تألیفات میرداماد را در آن تضمین کرده است.
آغاز اثر
« (آغاز مقدمه:) بسمله زبان تجلی بیان اشراق لمعان ارباب شهود، زبانه ثناء فائض السناء واجب حقیقی است تقدست اسمائه الحسنی که نور حقیقتش عین وجود فاتحه کلام قدسی پیام کر و بیان، بیان تقدس بنیان نعت خاتمه رساله نبوت است ... صلی الله علیه و سلم ... (آغاز شرح:) بسمله اما بعد بدان جعلک الله تعالى من العارفین الموقنین که خواص متکلمین ... در تفسیر کریمه فاذکرونی اذکرکم فرموند ذکر بر دو قسم است: یکی ذکر لسانی ... و دوم، ذکر قلبی ... و لذا تصریح نمودند که شغل نمودن به مسائل کلامیه و علوم الهیه اثوب است از علوم فقهیه ... بنابراین مصنف قدس سره بیان مسائل این کتاب را که در علم فروع است مصدر نمود به ذکر آن که پیش از معرفت مسائل شرعیه و فقهیه بر هر مکلف واجب عینی است که معارف مبدأ و معاد را به دلیل برهان معلوم کند »
انجام اثر
« پس واجب است اطاعت ناس مر خلیفه حق را در امور ... اگر تهاونی نمایند مانند ابلیس از جمله کفار باشند. نعوذ بالله منها هذا فضربه من المستبصرین و کن من الشاکرین و الحمدلله رب العالمین. »
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 806/2 (2 نسخه) فهرستواره منزوی 103/9 [ با همین سرآغاز نام اصول دین داده است و از ناشناس دانسته که به نظر خطاست

متن فنخا

● تجلی الاشراق = شرح شارع النجات / کلام و اعتقادات / فارسی tajallī-yol ešrāq = š.-e šāre‘-on nejāt مسیحا فدشکوئی، محمد مسیح بن اسماعیل، 1037؟-1127 قمری masīhā fedeškū’ī, mohammad masīh ebn-e esmā‘īl (1628-1715) وابسته به: شارع النجاة فی ابواب العبادات = شارع نجات میرداماد، محمد باقر بن محمد (-1041) شرحی است مفصل بر مقدمه «شارع النجاة» مرحوم میرداماد [خود کتاب فقهی است] که در مسائل اعتقادی است دارای اصل: 1. توحید و معرفة الله؛ 2. عدل؛ 3. نبوت و امامت و معاد که ظاهراً معاد آن را شرح نکرده است. خود مقدمه‌ای مبسوط در آغاز آن نوشته و این مقدمه نثری پر تکلف دارد مشتمل بر ثنای خداوند پیامبر (ص) و علی بن ابی طالب (ع) و نیز ابیات بسیار (که ظاهراً از خود نویسنده است) در خلال مطلب آورده و اسامی تألیفات میرداماد را در آن تضمین کرده است. آغاز: (آغاز مقدمه:) بسمله زبان تجلی بیان اشراق لمعان ارباب شهود، زبانه ثناء فائض السناء واجب حقیقی است تقدست اسمائه الحسنی که نور حقیقتش عین وجود فاتحه کلام قدسی پیام کر و بیان، بیان تقدس بنیان نعت خاتمه رساله نبوت است ... صلی الله علیه و سلم ... (آغاز شرح:) بسمله اما بعد بدان جعلک الله تعالى من العارفین الموقنین که خواص متکلمین ... در تفسیر کریمه فاذکرونی اذکرکم فرموند ذکر بر دو قسم است: یکی ذکر لسانی ... و دوم، ذکر قلبی ... و لذا تصریح نمودند که شغل نمودن به مسائل کلامیه و علوم الهیه اثوب است از علوم فقهیه ... بنابراین مصنف قدس سره بیان مسائل این کتاب را که در علم فروع است مصدر نمود به ذکر آن که پیش از معرفت مسائل شرعیه و فقهیه بر هر مکلف واجب عینی است که معارف مبدأ و معاد را به دلیل برهان معلوم کند انجام: پس واجب است اطاعت ناس مر خلیفه حق را در امور ... اگر تهاونی نمایند مانند ابلیس از جمله کفار باشند. نعوذ بالله منها هذا فضربه من المستبصرین و کن من الشاکرین و الحمدلله رب العالمین. [دنا 806/2 (2 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 103/9 [ با همین سرآغاز نام اصول دین داده است و از ناشناس دانسته که به نظر خطاست]

نسخه‌های خطی این اثر

3 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
دانشگاه
اصفهان
192 بی‌کاتب جمادی الثانی 1199ق نستعلیق 43 شناسنامه ←
2
مجلس
تهران
975/3-طباطبائی بی‌کاتب قرن 12 و 13 - 116 شناسنامه ←
3
مرکز احیاء
قم
1096 نامشخص - - - شناسنامه ←