تجربة التجربة

● تجربة التجربة / حیوان شناسی / فارسی tajrobat-ot tajroba چنگیزی، محمد موسی بن رحمانقلی čangīzī, mohammad mūsā ebn-e rahmānqolī کتابی در فنون بازداری و تشخیص علامات بیماری‌های باز که آن را در سی «باب» جهت شاهزاده‌ای که اسمش را به طریق تعمیه آورده نگاشته است شامل: 1. در وقوف صیاد و گرفتن جوارح دامی و چگونه آنچه آشیانیست از آشیان برداشتن تا سلیم و صحیح بوده و از چه قرار محافظت [کردن] و طعمه دادن تا بزرگ گردد؛ 2. در شناخت جره و توار و علامات خوبی و بدی هر یک از جوارح دو رنگ و غیره؛ 3. بخصوص خوبی و بدی قزلقوش؛ 4. در گرفتن و گشاد کردن باز و باقی جوارح تا بشکار درآوردن؛ 5. طعمه دادن هر یکی از جوارح شکاری بشکار و غیر شکار؛ 6. در گیرا کردن معراج شکار هر یکی از جوارح؛ 7. در بیجا طپیدن جوارح بشکار و غیر شکار و جهت علاج آن؛ 8. در خبردار بودن احوال و طعمه بردن جوارح و فواید آن؛ 9. در فواید چاق نگه داشتن و تندرست بودن جوارح؛ 10. در طعمه‌هایی که از صید و غیر صید به هر یکی از جوارح سازگار و ناسازگار است؛ 11. در طریقه فتیل دادن؛ 12. در قراقر شکم جوارح و علاج آن؛ 13. در طریقه نمک دادن و معالجه مضرت نمک و فتیل؛ 14. در اختق نمودن جوارح پر استخوان و فتیله را و سبب و علاج آن؛ 15. در علت خستگی و انتهای این کوفت که زانق او کج گشته و علاج آن؛ 16. در علت لرزیدن جوارح و بعضی این کوفت را شوخ نامیده‌اند و سبب و علاج آن؛ 17. در گرفتگی نفس و درد سر و گرفتگی دماغ و چشم پوشیدن جوارح و سبب علاج هر یک؛ 18. در جوشش کام و زبان و گوش و پشت دماغ جوارح و این کوفتها را عاقل گویند و سبب و علاج آن؛ 19. در طعمه بسیار خوردن جوارح و علاج آن؛ 20. در گرم داشتن جوارح و پر خود را کندن و علاج آن؛ 21. در گوشت برگردانیدن جوارح و سبب و علاج آن؛ 22. در کاهش باز و باقی جوارح که خوره گداز گویند؛ 23. در آماس کف پا و پشت پای جوارح و این کوفت را قداق گویند و شکستگی و از بند بیرون رفتن و علاج هر یک؛ 24. در ناخوراک گشتن جوارح غیر تولک و سبب و علاج آن؛ 25. در بادخوره افتادن منقار و چنگ و ناخن و پای خود را کندن جوارح و پنجه او سست گشته صید خود را خلاص کند؛ 26. در شپش داشتن جوارح و سبب و علاج آن؛ 27. فواید جلاجل بستن بپای باز و باشه؛ 28. در تولک بستن و هوای تولک خانه و طعمه دادن به هر یک از جوارح؛ 29. بچه نحو از تولک برداشتن جوارح که بی آسیب به شکار درآید؛ 29. طریقه به شکار بردن هر یک از جوارح را به صید او از پله پراندن و بجا طبل نمودن و اگر بد فعلی و دور نموده و از نظر غایب [شده] به چه تدبیر به دست آوردن و در باب نصایح و میرشکاری واقف [شدن] و بعد به شکار رفتن.