تاریخ نادر شاه (ترجمه)

● تاریخ نادر شاه (ترجمه) / تاریخ ایران / فارسی tārīx-e nāder-šāh (t.) قراگوزلو، ابوالقاسم، 1244-1306 شمسی qarāgūzlū, ab-ol-qāsem (1865-1927) به‌دستور: صدیق السلطنة تاریخ تألیف: 1305ق تألیف فریزر، جیمز بیلی (1783-1856م)؛ تاریخ کوتاهی از پادشاهان تیموری هند تا یورش نادر بدانجاست. در دو بخش: قسمت آغازین تاریخ سلاطین مغول و بخش دوم تاریخ نادرشاه شامل جنگ‌های او با محمد پادشاه تیموری و بازگشتش به ایران و دیگر وقایع عمرش پیش از مرگ. فریزر میان سال‌های 1730 تا 1740م در هندوستان بود و پس از بازگشت به انگلستان این کتاب را در لندن در سال 1742م به چاپ رساند که بخش اعظم احوال نادر در آن ترجمه نوشته میرزا زمان منشی سربلند خان (در روزنامه معاملات نادرشاه هندوستان) است. ناصر الملک هم در آغاز کتاب این چنین گزارش کرده است: «خلاصه تاریخ سلاطین مغول از روی ... (نام یک کتاب سیاه شده) وقعات بابری، سیر جهانگیری، پادشاهنامه و تاریخ عالم گیری و غیره نوشته شده است و صورت این کتاب در آخر کتاب مسطور است و با این کتب تواریخ مشرق زمین که برای نوشتن این تاریخ جمع کرده‌ام امیدوارم صحت آن محل تردید نباشد. فصل راجع به اوضاع سلطنت مغول در هندوستان قبل از ورود قشون ایران و اسبابی که باعث رفتن نادرشاه به هندوستان شد از روی یک نسخه ایرانی ترجمه شده است. نسخه مزبور را هوم فریزکول رئیس کارخانه انگلیس در پطنه برای دکتر مید فرستاده است. در این که وقایع مسطوره در این نسخه صحیح است شکی نیست زیرا که خود من بیش از ده سال در هندوستان مانده در اواخر مدت سه سال متصل با بعضی ایرانی و مغولها در آن جا مراوده و مکاتبه داشته‌ام و اغلب از قشون‌کشی نادر شاه مذاکره می‌کردیم. اما تفصیل اوایل حال نادرشاه از یک نفر شخص محترمی که حالا در انگلستان است به من رسیده است و خود او سال‌ها در ایران اقامت داشت. زبان فارسی می‌داند و مکرر با نادرشاه ملاقات کرده است. روزنامه وقایع و احوال بعد از ورود نادرشاه را به هندوستان را به نادرشاه منشی سربلند خان برای میرزا مغول پسر علی محمد خان به احمدآباد فرستاده بود. چون رابطه دوستی میان ما بود روزنامه مزبوره را به من داد. چون این بنده فقیر سراپا تقصیر این تاریخ را صحیح دانسته لهذا بر خود مخمر نموده که بر حسب امر مبارک جناب ... ناظم السلطان دام اقباله العالی یک نسخه از روی این تاریخ نوشته که یادگار بماند.» (حافظیان و حکیم) آغاز: از آنجا که این قبیل تصنیفات همیشه مطبوع عامه است در اقدام بنوشتن این کتاب انجام: در معارج بزرگی و عظمت اوج خواهد گرفت. چاپ: کرمانشاه، مطبعه شرافت، ذیحجه 1327ق، 173ص؛ تهران، 1321 ق، سنگی؛ بی ناشر، 1321ق.(چاپ دوم)، وزیری کوچک، 11+355+1صص [دنا 746/2؛ فهرستواره منزوی 908/2] شروح و حواشی: 1- تتمه تاریخ نادر شاه؛ قائم مقام فراهانی،عبدالوهاب بن علی(قرن 14)