تاریخ ملکزادگان تخمه خاقان مغفور

● تاریخ ملکزادگان تخمه خاقان مغفور = شجره نامه قاجار / تاریخ ایران / فارسی tārīx-e malek-zādegān-e toxme-ye xāqān-e maqfūr = šajare-nāme-ye qājār انصاف، ایرج میرزا بن فتحعلی شاه، 1222-1295 قمری ensāf, īraj mīrzā ebn-e fath-‘alī-šāh (1807-1878) اهدا به: ناصرالدین شاه تاریخ تألیف: پس از 1289ق از ملک ایرج قاجار رئیس الاطباء پسر خاقان خلد آشیان که در سه «نمره» و چهار «طبقه» نگاشته است: نمره 1. متولدان پیش از سلطنت؛ نمره 2. متولدان آغاز سلطنت از 1312 تا 1223؛ نمره 3. متولدان سال‌های 1224 تا 1250؛ طبقه 1. فرزندان خود خاقان؛ طبقه 2. نواده او؛ طبقه 3 و 4. هر چه یافت شود. ترتیب شرح حال‌ها الفبایی است و در حسنعلی میرزا که شانزدهمین نفر است پایان می‌پذیرد. این رساله پس از سال 1289 ق تالیف شده چون در شرح حال داراب میرزا پسر سوم بهمن میرزا نوشته: «سنه 1289 در طهران مرحوم شد». آغاز: بسمله، حمد و ستایشی که از اظهارش گلهای معارف از بوستان امل بصد آب و رنگ از خاک خیزد و استغاثه و استغفاریکه از گفتارش انواع ذنوب و معاصی از شاخسار وجود چون برگ رزان از باد خزان ریزد و ستارالعیوبی را جلت عظمته سزاست ... اما بعد چنین گوید فدوی آستان سلطان ... ملک ایرج ابن خاقان خلد آشیان ... که حسب الامر ... مأمور نوشتن تاریخ ملکزادگان تخمه خاقان مغفور ... شوم ... این بنده کتاب را به سه نمره و چهار طبقه نهادم ... و شرح احوال اولاد و نواده خاقان در این کتاب مستطاب عرض شده انجام: پسر ششم: قهرمان میرزا سالهاست که در مشهد متوطن می‌باشد. خط نستعلیق را خوب می‌نویسد. سه پسر و چهار دختر و سه نواده دارد. پسر هفتم: ابوسعید میرزا وفات کرده چاپ: با تصحیح میر هاشم محدث، گنجینه بهارستان، تاریخ 2(قاجار)، مسلسل 12، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، 1384ش [فهرستواره منزوی 860/2 با عنوان «تاریخچه احوالات پسرهای خاقان» و 906/2 با عنوان «تاریخ ملکزادگان تخمه خاقان»؛ دنا 743/2]