تاریخ صاحبقرانی

● تاریخ صاحبقرانی / تاریخ ایران / فارسی tārīx-e sāhebqerānī محمود میرزا قاجار، 1214-1271؟ قمری mahmūd mīrzā qājār (1800-1855) تاریخ تألیف: آغاز ربیع الثانی 1248 و انجام 1249ق تاریخ خاندان قاجار است. در دیباچه می‌گوید: فتحعلی شاه تاریخ رویدادهای 38 ساله پادشاهی خود را خواست، مترسلان درباری با الفاظ پیچیده پرداخته بودند. شاه از من خواست این کار را به شیوه درست انجام دهم. آنگاه از تبار این دودمان آغاز می‌کند و نام سران ایل قاجار تا آغا محمد خان را یاد می‌کند، سپس به سرگذشت آغا محمدخان می‌پردازد، آنگاه رویدادهای 1190تا 1249ق را سال به سال می‌آورد. (احمد منزوی) آغاز: حمد پروردگاری را که بما بندگان قدرت حمد ذات و قوت ادراک آثار صفات عطا فرموده شکر آفریدگاری را که بما شکستگان توانائی شکر نعم فراوان روا دید. اگر با صد هزار زبان درود و ثنای واردات هر نفسی از عطای شایان و سخای بی پایان او گوییم هنوز سر عجز و قصور ... اما بعد چنین گوید محمود قاجار که کم ترین از چاکران پادشاهی انجام: تورا صاحب سلامت گفتم و خود را دعا کردم. ثناجویی بر کافه انام و بر جمله اهل اسلام ... مادامی که ماه را نور است و مهر را ضیاء برقرار بدار اصل او را مبارک کن نسل او را. چاپ: تصحیح نادره جلالی، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، 1389ش، 352ص [دنا 719/2؛ فهرستواره منزوی 881/2]