تاریخ رشیدی (ترجمه)

● تاریخ رشیدی (ترجمه) / تاریخ ایران / فارسی tārīx-e rashidi (t.) گورکان، محمد حیدر بن محمد، 905-958 قمری gūrkān, mohammad heydar ebn-e mohammad (1500-1551) مترجم: سرتیپ ، میرزا احمد خان-1315 قمری اهدا به: عبدالرشید خان پسر ابوالفتح سلطان سعید خان تاریخ مغولستان و کاشغر است از روزگار تغلق تیمور (748-764ق) تا بابر (933-937ق). در اصل «بابرنامه» است که آن را تحریر تازه کرده و بر آن افزوده. زندگی‌نامه دانشمندان و سرایندگان و موسیقیدانان و مذهبان را نیز دارد. بر اساس آنچه در آغاز نسخه شماره 8043 مجلس شورا آمده اصل این کتاب به فارسی و بعضاً ترکی بوده که توسط مستر الیاس با همکاری مستر راس به انگلیسی ترجمه و منتشر شده و به جهت کمی نسخه، مجدداً با دستور ظل السلطان توسط میرزا احمد خان سرتیپ از انگلیسی به فارسی ترجمه می‌شود. نسخه‌های داخل ایران اکثراً ترجمه از انگلیسی است. آغاز: دیباچه مترجم: بسمله و به نستعین-بعد الحمد و الصلوة، این کتاب مستطاب ابتدا به لسان فارسی و ترکی نگاشته شده بواسطه مرور دهور نسخه آن بکلی در صفحات ایران و ترکستان معدوم و مفقود الاثر می‌شود. سپس از روی یک نسخه که در کتاب خانه دولتی انگلیس ضبط بود مستر الیاس، جنرال قونسول دولت معظم الیها، مقیم خراسان و سیستان از دولت متبوعه خود تحصیل اجازه نموده به معاونت و دستیاری مستر دنیزن راس که از دانشمندان معروف است آن را از زبان فارسی بزبان انگلیسی ترجمه می‌نماید و در سال 1895 میلادی بحلیه طبع می‌رسد. چون تحصیل نسخه فارسی غیر ممکن بود لهذا بر حسب امر وارده سنیه بندگان حضرت مستطاب اشرف اسعد امجد ارفع والا شاهنشاه زاده اعظم افخم «ظل السلطان» روحنا فداه، این چاکر بی مقدار میرزا احمد خان سرتیپ، مترجم مخصوص سرکاری که از خانزادان آستان ملایک پاسبان است با عدم لیاقت و قابلیت، اقدام به ترجمه و تالیف نسخه انگلیسی نموده به لسان ساده فارسی نگارش کرد ترجمه متن: پس از حمد و ستایش حضرت رب العزه، بر رای منیر ارباب خرد و دانش مخفی و پوشیده نیست که یکی از علوم مهمه که تحصیل آن برای بنی نوع انسان فرض و لازمست همانا علم شریف تاریخ می‌باشد ... لهذا این اقل عبادالله محمد حیدر ابن محمد کورکان با قلت دانش و ... آغاز در فهرستواره منزوی: افتتاح تاریخ جهانداری و ابتدای نامه ظفر و بختیاری ... انجام: ترجمه متن: مولانا یوسف، خطیب کشمیر بملاحظه آنکه این مرتبه دوم بود که برای ما در کشمیر فتح و ظفر دست داده بود «فتح مکرر» را تاریخ این واقعه دانست. از خوانندگان محترم ملتمسیم که از نواقص و خطاهای مسطوره غمض عین فرموده بر نگارنده خورده نگیرند. تمت. چاپ: تاریخ رشیدی، محمد حیدر میرزا دوغلات، تصحیح دکتر عباسقلی غفاری فرد، میراث مکتوب، چاپ اول، 1384، 1080ص. [فهرستواره منزوی 865/2؛ استوری 274/1 و 1273؛ دنا 707/2]