نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تاریخ دولت عثمانی

tārīx-e dowlat-e ‘osmānī
16 نسخه ثبت‌شده از قرن 13 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/11726
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #11726
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 6، ص 646 تا 648
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: تاریخ
عناوین دیگر و هم‌تراز:
تاریخ سلاطین عثمانی (tārīx-e salātīn-e ‘osmānī) سلطان التواریخ (soltān-ot tavārīx)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

از هامر پورگشتال (Hammer Furgstal) (1774-1856) ترجمه مسیو دوشز (Dochez) فرانسوی از آلمانی به فرانسه، ترجمه میرزا محمد زکی خان پسر حاج میرزا مقیم مستوفی علی آبادی مازندرانی طبری یاور و سرهنگ و سرتیپ توپخانه و ژنرال آجودان مخصوص همایونی که از شاگردان اعزامی زمان محمد شاه قاجار به اروپا بوده و پس از باز شدن دارالفنون مترجم کریشیش اطریشی شده بود و سپس سرهنگ یکی از فوج‌های تهران. برادرش میرزا رضا دکتر در پاریس درس خوانده و زنی فرانسوی داشته به نام مارگریت که معلم ظل السلطان بوده است (گفته آقای حسین محبوبی اردکانی از تاریخ مسعودی و جز آن) از فرانسه به فارسی به دستور ناصرالدین شاه در سال‌های 1277-1313 در تهران با افزودن ترجمه فارسی تاریخ هانری ماتیه، روی هم 7 مجلد. شامل یک دوره تاریخ عثمانی است. مترجم در مقدمه ترجمه خود گوید: «در این کتاب مستطاب که تاریخ دولت سلاطین جلالت آئین عثمانی است مسیو دوهامر دانشمند معروف آلمان پس از آنکه سال‌های بسیار زحمت کشید و در حقیقت عمر خود را صرف مطالعه تواریخ سلاطین ممالک شرقیه نمود از روی دویست مجلد کتاب تواریخ ایران و ترک و عرب و به علاوه تواریخ دول اروپا و راپورت‌های وزرای مقیم دربار عثمانی که به دولت‌های خودشان نوشته بودند تتبع نموده این تاریخ مفصل و مبسوط را در احوالات سلسله جلیله عثمانی و وقایع اتفاقیه دولت آنها تألیف کرد، مسیو دوشز فاضل فرانسوی آن را از زبان آلمانی به فرانسه ترجمه نمود و این بنده بی‌مقدار ... برحسب امر ... شاهنشاه ... آن را از فرانسه به فارسی ترجمه نمود ... انا العبد الاقل الاحقر زکی الطبری العلی آبادی».
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 705/2

متن فنخا

● تاریخ دولت عثمانی = تاریخ سلاطین عثمانی = سلطان التواریخ / تاریخ / فارسی tārīx-e dowlat-e ‘osmānī = tārīx-e salātīn-e ‘osmānī = soltān-ot tavārīx علی آبادی مازندرانی، زکی بن مقیم، ق14 قمری ‘alī-ābādī māzandarānī, zakī ebn-e moqīm (-20c) از هامر پورگشتال (Hammer Furgstal) (1774-1856) ترجمه مسیو دوشز (Dochez) فرانسوی از آلمانی به فرانسه، ترجمه میرزا محمد زکی خان پسر حاج میرزا مقیم مستوفی علی آبادی مازندرانی طبری یاور و سرهنگ و سرتیپ توپخانه و ژنرال آجودان مخصوص همایونی که از شاگردان اعزامی زمان محمد شاه قاجار به اروپا بوده و پس از باز شدن دارالفنون مترجم کریشیش اطریشی شده بود و سپس سرهنگ یکی از فوج‌های تهران. برادرش میرزا رضا دکتر در پاریس درس خوانده و زنی فرانسوی داشته به نام مارگریت که معلم ظل السلطان بوده است (گفته آقای حسین محبوبی اردکانی از تاریخ مسعودی و جز آن) از فرانسه به فارسی به دستور ناصرالدین شاه در سال‌های 1277-1313 در تهران با افزودن ترجمه فارسی تاریخ هانری ماتیه، روی هم 7 مجلد. شامل یک دوره تاریخ عثمانی است. مترجم در مقدمه ترجمه خود گوید: «در این کتاب مستطاب که تاریخ دولت سلاطین جلالت آئین عثمانی است مسیو دوهامر دانشمند معروف آلمان پس از آنکه سال‌های بسیار زحمت کشید و در حقیقت عمر خود را صرف مطالعه تواریخ سلاطین ممالک شرقیه نمود از روی دویست مجلد کتاب تواریخ ایران و ترک و عرب و به علاوه تواریخ دول اروپا و راپورت‌های وزرای مقیم دربار عثمانی که به دولت‌های خودشان نوشته بودند تتبع نموده این تاریخ مفصل و مبسوط را در احوالات سلسله جلیله عثمانی و وقایع اتفاقیه دولت آنها تألیف کرد، مسیو دوشز فاضل فرانسوی آن را از زبان آلمانی به فرانسه ترجمه نمود و این بنده بی‌مقدار ... برحسب امر ... شاهنشاه ... آن را از فرانسه به فارسی ترجمه نمود ... انا العبد الاقل الاحقر زکی الطبری العلی آبادی». [دنا 705/2]

نسخه‌های خطی این اثر

16 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
ملک
تهران
4168 علی آبادی مازندرانی، زکی بن مقیم (مؤلف) 1300ق نستعلیق 468 شناسنامه ←
2
ملک
تهران
4349 علی آبادی مازندرانی، زکی بن مقیم (مؤلف) صفر 1307ق نستعلیق 657 شناسنامه ←
3
مجلس
تهران
7071 بی‌کاتب قرن 13، بی‌کا نستعلیق 80 شناسنامه ←
4
ملی
تهران
2186 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 89 شناسنامه ←
5
ملی
تهران
1630 علی ابن هدایت اله بن نصير الملك علی آبادی مازندرانی 1213ق نستعلیق 779 شناسنامه ←
6
ملک
تهران
4148 بی‌کاتب 1277ق نستعلیق 79 شناسنامه ←
7
ملک
تهران
4169 بی‌کاتب آغاز قرن 14 نستعلیق 91 شناسنامه ←
8
مجلس
تهران
2281 بی‌کاتب 1300ق شکسته، نسخ 883 شناسنامه ←
9
ملی
تهران
1622 بی‌کاتب 1303ق نستعلیق 475 شناسنامه ←
10
مجلس
تهران
2282 بی‌کاتب 1307ق تعلیق، نسخ 621 شناسنامه ←
11
سلطنتی
تهران
2291 علی ابن مرحوم میرزا هدایت الله مستوفی علی <!-- page: 648 --> آبادی مازندری 1307ق نستعلیق 1456 شناسنامه ←
12
مجلس
تهران
2285/1 بی‌کاتب 1313ق تعلیق، نسخ 903 شناسنامه ←
13
دانشکده ادبیات مشهد
مشهد
173 فرخ علی بن هدایت الله بن نصیرالملک علی آبادی ربیع الاول 1313ق، کاغذ فستقی نستعلیق 763 شناسنامه ←
14
مجلس
تهران
2283 بی‌کاتب بی‌تاریخ تعلیق، نسخ - شناسنامه ←
15
مجلس
تهران
2284 بی‌کاتب بی‌تاریخ تعلیق، نسخ 660 شناسنامه ←
16
مجلس
تهران
2285/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 89 شناسنامه ←