تاریخ بهارستان تهماسبی

● تاریخ بهارستان تهماسبی = جهانگشای نادری / تاریخ ایران / فارسی tārīx-e bahārestān-e tahmāsbī = jahāngošā-ye nāderī وقایع نگار، عبدالعلی، ق13 قمری vaqāye‘-negār, ‘abd-ol-‘alī (-19c) تاریخ سقوط صفویه و استیلای افشاریه از زمان جلوس شاه سلطان حسین صفوی در میانه سال‌های 1126 و 1135ق و تا سرگذشت فرزندان رضا قلی میرزا و ایلچی گوی می‌رسد. نسخه از سال 1160ق به بعد در خاتمه کار خاقان مغفور و کیفیت قتل اولاد و احفاد آورده شده که به نظر می‌رسد از الحاقات قاجاریه باشد. این کتاب با جهانگشای نادری، تألیف میرزا مهدیخان منشی الممالک، «منشی دربار نادرشاه» مطابقت زیادی دارد که اگر اختلافات اندک در کلمات و عبارات را در نظر نیاوریم، می‌توانیم بگوییم که، این همان کتاب جهانگشای نادری است و غیر از این هم نیست. مؤلف فهرست کتب خطی فارسی مدعی شده است که کتابی به نام تاریخ بهارستان وجود ندارد و کسی که خطبه کتاب جهانگشای نادری را تعویض نموده، خواسته است که تألیف آن را به خود نسبت بدهد ... . به نظر ما این احتمال وجود دارد که نام مؤلف اصلی همان عبدالعلی وقایع‌نگار باشد که زحمت ملازمت پیوسته رجال سیاست و رزم را بر خود هموار نموده و به عنوان کارگزار «میرزا مهدی منشی استرآبادی» کار می‌کرده و میرزا مهدی به دلیل شهرت منشی‌گری خود استفاده را می‌برده است و نظیر این امر بسیار اتفاق افتاده است که عموم از آن بی‌اطلاع می‌باشند ولی به عنوان مثال کتاب «الماثر و الاثار» تألیف اعتماد السلطنه که در اصل، تالیف ملا عبدالوهاب قزوینی، پدر شادروان علامه محمد قزوینی است و اعتماد السلطنه خود در منتظم ناصری بدان اعتراف نموده، و از شیوه نگارش او انتقاد کرده است. (سید محمود مرعشی) آغاز: بسلمه سپاس خداوند یرا سزاست که پروردگار جهانست ... .و بعد چنین گوید ... عبدالعلی و قایع نگار در سنه تنگوزئیل یکهزار و صد و بیست و شش پس از رحلت شهنشاه سعید وجلوس ... شاه سلطان حسین بهادرخان [دنا 686/2؛ نسخه‌های منزوی 4224/6؛ فهرستواره منزوی 831/2]