شناسنامه کتابشناختی اثر
اثبات الواجب الوسيط
iṯbāt-ul wājib-ul wasīṭ
12
نسخه ثبتشده
قرن 11 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/1154
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #1154
پدیدآور / مؤلف:
حسینی دشتکی، احمد بن ابراهیم
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 1، ص 479
تا 481
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
کلام و اعتقادات
اهدا / به درخواست:
الله ویردی خان یکی از سرداران عصر صفوی
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
رسالهای است در اثبات واجب در دو «مقصد» و «خاتمه» و هر مقصد دارای چند «فصل»: مقصد 1. إثبات تفرد الواجب؛ مقصد 2. إثبات توحیده تعالى فى الوجوب الذاتى؛ الخاتمة فی تفسیر قوله تعالى: «لو كان فيهما آلهة إلا الله لفسدتا». مؤلف که از نوادگان غیاث الدین منصور دشتکی است، بر خلاف نیاکان خود، که خصومتی بس عظیم با ملا جلال دوانی داشتهاند و او را به عنوان «مظهر اسماء جلاله» یاد مینمودند، با وی از در تجلیل و احترام درآمده و او را «علامه محقق دوانی» ذکر میکند. مؤلف رسالهای مفصل مشتمل بر مقدمه و بیست فصل و خاتمه در این موضوع نگاشته که به نام «اثبات الواجب کبیر» مشهور است.
آغاز کتاب: سبحانک اللهم یا هادی المجاهدین فی سبیله القویم و مبلغ السالکین الیه طریقه المستقیم ... فانی لما رأیت ان اجل المطالب و اعلیها و ارفع المآرب و اسناها هو العلم بتوحید الواجب ذاتا
انجام کتاب: و قال ابو الحسن العامری فی بعض رسائله ثم قالوا لو لا ارتباط بعض الموجودات بالبعض علی الوصف الحقیقی... فانکار المنکرین و حجود الجاحدین من الملحدین و المشرکین انما هو من خذلان رب العالمین ... و صلى الله علی محمد و آله الهادین للحق و الصواب و المزیل للزیغ و الارتیاب فی کل باب. و هذا آخر ما اردنا ایراده فی هذه الرسالة و لیکن الیه الرجوع فی البدایة و النهایة
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 103/1
ریحانة الأدب 200/6
کشف الحجب 3-4
متن فنخا
● اثبات الواجب الوسيط / کلام و اعتقادات / عربی
iṯbāt-ul wājib-ul wasīṭ
حسینی دشتکی، احمد بن ابراهیم، - 1015 قمری
hoseynī daštakī, aḥmad ebn-e ebrāhīm ( - 1607)
اهدا به: الله ویردی خان یکی از سرداران عصر صفوی
رسالهای است در اثبات واجب در دو «مقصد» و «خاتمه» و هر مقصد دارای چند «فصل»: مقصد 1. إثبات تفرد الواجب؛ مقصد 2. إثبات توحیده تعالى فى الوجوب الذاتى؛ الخاتمة فی تفسیر قوله تعالى: «لو كان فيهما آلهة إلا الله لفسدتا». مؤلف که از نوادگان غیاث الدین منصور دشتکی است، بر خلاف نیاکان خود، که خصومتی بس عظیم با ملا جلال دوانی داشتهاند و او را به عنوان «مظهر اسماء جلاله» یاد مینمودند، با وی از در تجلیل و احترام درآمده و او را «علامه محقق دوانی» ذکر میکند. مؤلف رسالهای مفصل مشتمل بر مقدمه و بیست فصل و خاتمه در این موضوع نگاشته که به نام «اثبات الواجب کبیر» مشهور است.
آغاز کتاب: سبحانک اللهم یا هادی المجاهدین فی سبیله القویم و مبلغ السالکین الیه طریقه المستقیم ... فانی لما رأیت ان اجل المطالب و اعلیها و ارفع المآرب و اسناها هو العلم بتوحید الواجب ذاتا
انجام کتاب: و قال ابو الحسن العامری فی بعض رسائله ثم قالوا لو لا ارتباط بعض الموجودات بالبعض علی الوصف الحقیقی... فانکار المنکرین و حجود الجاحدین من الملحدین و المشرکین انما هو من خذلان رب العالمین ... و صلى الله علی محمد و آله الهادین للحق و الصواب و المزیل للزیغ و الارتیاب فی کل باب. و هذا آخر ما اردنا ایراده فی هذه الرسالة و لیکن الیه الرجوع فی البدایة و النهایة
[الذریعة 103/1؛ ریحانة الأدب 200/6؛ کشف الحجب 3-4]
نسخههای خطی این اثر
12 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دانشگاه
اصفهان
|
576/1 | ابوالمفاخر حسینی | 1010ق | نستعلیق | 24 | شناسنامه ← |
| 2 |
مرعشی
قم
|
11784/2 | ابوالعلا فرزند علی | رجب 1028ق | شکسته نستعلیق | 31 | شناسنامه ← |
| 3 |
ملی
تهران
|
164/4 | عبد الرضا بن قاضی علی شولستانی | 1046ق | نستعلیق | 59 | شناسنامه ← |
| 4 |
مجلس
تهران
|
1219/24 | بیکاتب | 1046ق | نسخ | 39 | شناسنامه ← |
| 5 |
ملک
تهران
|
6192/14 | ...محمد استرآبادی | 1058ق | - | 44 | شناسنامه ← |
| 6 |
مجلس
تهران
|
11292/2 | بیکاتب | 1082 و 1083ق | نستعلیق | 22 | شناسنامه ← |
| 7 |
دانشگاه
تهران
|
6710/13 | نصیرالدین محمد رضوی شاگرد آقا حسین خوانساری | قرن 11 | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 8 |
مرکز احیاء
قم
|
1356/13 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 9 |
ملک
تهران
|
4681/30 | محمد قاسم بن بهزاد | قرن 11 | شکسته نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 10 |
الهیات
تهران
|
697/6 | محمد ملهمی | بیتاریخ | نستعلیق | 25 | شناسنامه ← |
| 11 |
مدرسه غرب
همدان
|
4752/2 | محمد تقی انصاری | بیتاریخ | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 12 |
دانشگاه
اصفهان
|
680/100 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |