شناسنامه کتابشناختی اثر
تاریخ بلعمی
tārīx-e bal‘amī
67
نسخه ثبتشده
از قرن 6 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/11530
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #11530
پدیدآور / مؤلف:
بلعمی، محمد بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 6، ص 572
تا 578
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
تاریخ جهان
عناوین دیگر و همتراز:
ترجمه تاریخ طبری
(t.-ye tārīx-e tabarī)
تاریخ نامه
(tārīx-nāme)
اهدا / به درخواست:
منصور به نوح سامانی (366 ق)
اثر مرتبط / وابسته به:
تاریخ طبری؛ طبری، محمد بن جریر (224-310)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
تاریخ عمومی است از آغاز جهان تا روز نگارش. کار بلعمی با اصل کتاب تفاوتهای بسیار دارد و ترجمهای متصرفانه است. او زنجیره اسناد را انداخته و مطالبی درباره روزگار پیش از چیرگی اسلام بر آن افزوده است و مطالب را به گونه دیگر در «باب» و «فصل»ها مرتب کرده است. این ترجمه به دستور منصور به نوح سامانی (366 ق) انجام یافته است.
آغاز اثر
« 1: سپاس و آفرین مر خدای کامکار کامران ... اما بعد بدانکه این تاریخ نامه بزرگ است. گردآورده ابوجعفر محمد »
سوابق و چاپهای اثر
جلد اول، به تصحیح مرحوم ملک الشعراء بهار و اهتمام آقای پروین گنابادی، اداره کل نگارش وزرات فرهنگ، 1341ش، 1232 صفحه، قطع وزیری، طبع سربی؛ گانپور، سنگی، 1334ق/1916م. (چاپ پنجم)، وزیری بزرگ، 2+800ص
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
کشف الظنون 297/1
فهرستواره منزوی 579/1
تاریخ ادبیات در ایران 619/1، نیز رک به مقدمه مرحوم پروین گنابادی بر تاریخ بلعمی چاپ تهران
رک: مجله دانشکده ادبیات مشهد ش 3 سال دوازدهم ص 550
ریحانة الادب 280/1
الذریعه 86/4 و 222/3
دنا 683/2 (69 نسخه)
متن فنخا
● تاریخ بلعمی = ترجمه تاریخ طبری = تاریخ نامه / تاریخ جهان / فارسی
tārīx-e bal‘amī = t.-ye tārīx-e tabarī = tārīx-nāme
بلعمی، محمد بن محمد، -363 قمری
bal‘amī, mohammad ebn-e mohammad (-974)
وابسته به: تاریخ طبری؛ طبری، محمد بن جریر (224-310)
به دستور: منصور به نوح سامانی (366 ق)
تاریخ عمومی است از آغاز جهان تا روز نگارش. کار بلعمی با اصل کتاب تفاوتهای بسیار دارد و ترجمهای متصرفانه است. او زنجیره اسناد را انداخته و مطالبی درباره روزگار پیش از چیرگی اسلام بر آن افزوده است و مطالب را به گونه دیگر در «باب» و «فصل»ها مرتب کرده است. این ترجمه به دستور منصور به نوح سامانی (366 ق) انجام یافته است.
آغاز: 1: سپاس و آفرین مر خدای کامکار کامران ... اما بعد بدانکه این تاریخ نامه بزرگ است. گردآورده ابوجعفر محمد
2: شکر و سپاس حضرت خالقی را که انوار دقایق حکمت او از هر ذره از ذرات
چاپ: جلد اول، به تصحیح مرحوم ملک الشعراء بهار و اهتمام آقای پروین گنابادی، اداره کل نگارش وزرات فرهنگ، 1341ش، 1232 صفحه، قطع وزیری، طبع سربی؛ گانپور، سنگی، 1334ق/1916م. (چاپ پنجم)، وزیری بزرگ، 2+800ص
[کشف الظنون 297/1؛ فهرستواره منزوی 579/1؛ تاریخ ادبیات در ایران 619/1، نیز رک به مقدمه مرحوم پروین گنابادی بر تاریخ بلعمی چاپ تهران؛ رک: مجله دانشکده ادبیات مشهد ش 3 سال دوازدهم ص 550؛ ریحانة الادب 280/1؛ الذریعه 86/4 و 222/3؛ دنا 683/2 (69 نسخه)]
نسخههای خطی این اثر
67 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
رضوی
مشهد
|
7481 | اسحق بن محمد بن عمر بن محمد شروانی | محرم 586ق | نسخ | 244 | شناسنامه ← |
| 2 |
دانشگاه
تهران
|
1403-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 3 |
مجلس
تهران
|
8656 | بیکاتب | قرن 6 | ریحان، نسخ | 367 | شناسنامه ← |
| 4 |
رضوی
مشهد
|
11505 | بیکاتب | در اواخر قرن 6 یا اوایل قرن 7 | نسخ | 328 | شناسنامه ← |
| 5 |
مجلس
تهران
|
307-بهار | بیکاتب | قرن 6 و 7 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 6 |
مجلس
تهران
|
186-بهار | بیکاتب | قرن 7 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 7 |
دانشگاه
تهران
|
868-ف | محمد شاه بن علی بن محمود شاد بخت حافظ اصفهانی | شنبه 18 شوال 701ق | نسخ | 373 | شناسنامه ← |
| 8 |
دانشگاه
تهران
|
1535-ف | احمد بن نجم خطاط اخلاطی | یکشنبه 1 شوال 702ق | - | 368 | شناسنامه ← |
| 9 |
دانشگاه
تهران
|
79-ف | عثمان بن احمد بن ابی بکر معروف به خالویه | رجب 713ق | نسخ | 447 | شناسنامه ← |
| 10 |
دانشگاه
تهران
|
80-ف | محمود بن محمد بن ابی بکر بن احمد معروف به خالویه | اواخر ذیقعده 718ق | نسخ | 330 | شناسنامه ← |
| 11 |
دانشگاه
تهران
|
869-ف و 3272-ف | عبدالله بن سعدالله بن ابی غالب اصفهانی | پنجشنبه 21 ربیع الاول 725ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 12 |
دانشگاه
تهران
|
846-ف و 1076-ف | بیکاتب | ربیع الاول 727ق | نسخ | 396 | شناسنامه ← |
| 13 |
دانشگاه
تهران
|
831-ف | اسمعیل بن محمود بن محمد بن مسعود بن محمد انسی جبریانی | چهارشنبه 15 صفر 744ق | نسخ | 388 | شناسنامه ← |
| 14 |
فیضیه
قم
|
473 | بیکاتب | قرن 9 | نستعلیق | 295 | شناسنامه ← |
| 15 |
سپهسالار
تهران
|
1552 | بیکاتب | قرن 9 | نستعلیق | 635 | شناسنامه ← |
| 16 |
سلطنتی
تهران
|
481 | محمود بن محمد | 821ق | نستعلیق، نسخ | 866 | شناسنامه ← |
| 17 |
مجلس
تهران
|
5575 | بیکاتب | 824ق | نستعلیق | 1118 | شناسنامه ← |
| 18 |
دائرة المعارف
تهران
|
189 | تاج الدین احمد (نیمه دوم) | بخش آغازین از قرنهای 7 و 8 ق و نیمه دوم اواسط صفر 838 | نستعلیق، نسخ | 450 | شناسنامه ← |
| 19 |
دانشگاه
تهران
|
78-ف | یعقوب بن حسین مهاجری | دوشنبه 23 صفر846ق | نسخ | 486 | شناسنامه ← |
| 20 |
مجلس
تهران
|
8221 | بیکاتب | 15 ذیقعده 848ق | نسخ | 446 | شناسنامه ← |
| 21 |
مهدوی
تهران
|
872 | شهاب احمد بن محمد بن یعقوب بن احمد بن الحاج علی دهقلی | 9 محرم 852ق، 16 شعبان 852 در نیمه 2 | نسخ | 414 | شناسنامه ← |
| 22 |
ملی
تبریز
|
3318 | بیکاتب | 852ق | نستعلیق | 310 | شناسنامه ← |
| 23 |
دانشگاه
تهران
|
1590-ف | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 24 |
سلطنتی
تهران
|
482 | سعدالدین بن تاج الدين بن علی بن محمد بن نجیب کازرونی | 889ق | نسخ | 998 | شناسنامه ← |
| 25 |
مجلس
تهران
|
3160 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 410 | شناسنامه ← |
| 26 |
ملی
تهران
|
2570 | بیکاتب | محتملاً قرن 10 | نستعلیق | 778 | شناسنامه ← |
| 27 |
مرعشی
قم
|
3814 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 460 | شناسنامه ← |
| 28 |
مرعشی
قم
|
3006 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 392 | شناسنامه ← |
| 29 |
ملک
تهران
|
4154 | بیکاتب | اواخر قرن 10 | نسخ | 503 | شناسنامه ← |
| 30 |
مجلس
تهران
|
5613 | برهان بن وحید الدین بن نورالدین هروی | 933ق | نستعلیق | 928 | شناسنامه ← |