تاریخ اسکندر مقدونی

● تاریخ اسکندر مقدونی / تاریخ ایران / فارسی tārīx-e eskandar-e maqdūnī کمل، جیمز kamel, jeymz به‌امر: عباس میرزای نایب السلطنه تاریخ تألیف: 1228ق تاریخی است به ترجمه جمز کمل انگلیسی از نزدیکان شاهزاده عباس میرزا که در مقدمه می‌نویسد: «غرض از تسوید این اوراق آن است که در تاریخ هزار و هشتصد و سیزده عیسوی مطابق سال هزار و دویست و بیست و هشت هجری اوقاتیکه صحنه آذربایجان در فر وجود میمنت نشان نواب مستطاب ... شاهزاده جوانبخت در دریای خسروی عباس ... همیشه خاطر ملکوت ناظر اقدسش متعلق بر این بود که در اوضاع و اطوار گذشته و آینده روزگار مستحضر دارد. وقایعی که اتفاق افتاده باشد مطلع باشند. این بنده کمترین جمز و کمل انگلیسی که از جمله خاکساران سرکار و در سلک جان نثاران شاهزاده اعظم الشأن ... بود و تاریخی که مشتمل بر احوال و اوضاع اسکندر بود بعضی دیگر بلغت انگلیسی مرقوم و در [میان] اهل ایران متداول نبود، بر آن گردید که تاریخ مزبور را بلغت فارسی ترجمه و بنظر فیض منظر گماشته، باعث اطلاع و استحضار خاطر مبارک گردیده شود. چون تاریخ مبسوطی که مبنی بر گزارش مفصل احوال اسکندر بوده باشد در دست نبود. در نوشتن وقایع همه جا رسم ایجاز و اختصار را مرعی داشته». (مایل هروی) آغاز: کتاب فتوحات اسکندر مشهور به‌ذی القرنین: الحمدالله رب العالمین و الصلوة و السلام علی محمد و اله اجمعین و بعد غرض انجام: والی مدتهای مدید هیچ تزلزلی درعقیده هیچ یک از رعایا و برایا بظهور نرسید چاپ: تهران، سنگی، 1263ق؛ ایران، سنگی، 1315، جیبی، 119ص [مشترک پاکستان 1448/11؛ دنا 670/2 (7 نسخه)؛ فهرستواره منزوی 839/2 و 1040/2؛ مشار 1029/1 (4 چاپ)]