نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

اثبات الواجب

iṯbāt-ul wājib
42 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/1142
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #1142
پدیدآور / مؤلف: خفری، محمد بن احمد
تاریخ و سده تألیف: 897 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 1، ص 471 تا 473
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات
اهدا / به درخواست: حسین خان مبارز الدوله

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

خفری دارای چند رساله در این باب است و این یکی از آن رساله‌هاست. دارای یک «مقدمه» و 4 یا 3 «مقصد» و «خاتمه» است: مقدمه در بیان اصول موضوعه این باب، دارای 6 «مطلب»؛ مقصد 1. در اثبات وجود واجب الوجود بالذات، در این مقصد براهین وجود واجب را دو دسته کرده و در دو «فصل» بیان داشته است: فصل اول. براهین غیرمتوقف بر ابطال دور و تسلسل (12 برهان)، فصل دوم. براهین متوقف بر ابطال آن دو (یک دلیل)؛ مقصد 2. اثبات توحید (ده دلیل)؛ مقصد 3. اثبات علم باری تعالی، دارای دو مسلک: مسلک عوام (7 برهان) و مسلک خواص؛ خاتمه در نقل کلمات فلاسفه متقدم و متأخر که بسیار مبسوط است. وی از شفاء شیخ الرئیس، مطارحات صاحب اشراق و بهمنیار و فارابی یاد کرده است. آغاز کتاب: اما بعد فیقول احوج خلق الله الیه محمد الخفری هذه رسالة فی اثبات واجب الوجود بالذات و صفاته بالدلائل التى تقررت عندی قطعیتها و يحصل العروج من حضيض التقليد انجام کتاب: ... فهی اربعة علی التفضل المذكور و لما كان مراتب العلم وتوابعه بحراً عمیقاً لاساحل له اقتصر على ما ذکر و الحمدلله على افضاله و الصلوة و السلام علی محمد و آله اجمعین الطيبين الطاهرين برحمتك يا ارحم الراحمين
سوابق و چاپ‌های اثر
به اهتمام محمد تقی دانش پژوه، جاودان خرد، 1 (1354): 46-42.
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشية اثبات الواجب

متن فنخا

● اثبات الواجب / کلام و اعتقادات / عربی iṯbāt-ul wājib خفری، محمد بن احمد، - 957؟ قمری xafrī, mohammad ebn-e ahmad ( - 1550) اهداء به: حسین خان مبارز الدوله تاریخ تألیف: 22 ذیقعده 897 ق خفری دارای چند رساله در این باب است و این یکی از آن رساله‌هاست. دارای یک «مقدمه» و 4 یا 3 «مقصد» و «خاتمه» است: مقدمه در بیان اصول موضوعه این باب، دارای 6 «مطلب»؛ مقصد 1. در اثبات وجود واجب الوجود بالذات، در این مقصد براهین وجود واجب را دو دسته کرده و در دو «فصل» بیان داشته است: فصل اول. براهین غیرمتوقف بر ابطال دور و تسلسل (12 برهان)، فصل دوم. براهین متوقف بر ابطال آن دو (یک دلیل)؛ مقصد 2. اثبات توحید (ده دلیل)؛ مقصد 3. اثبات علم باری تعالی، دارای دو مسلک: مسلک عوام (7 برهان) و مسلک خواص؛ خاتمه در نقل کلمات فلاسفه متقدم و متأخر که بسیار مبسوط است. وی از شفاء شیخ الرئیس، مطارحات صاحب اشراق و بهمنیار و فارابی یاد کرده است. آغاز کتاب: اما بعد فیقول احوج خلق الله الیه محمد الخفری هذه رسالة فی اثبات واجب الوجود بالذات و صفاته بالدلائل التى تقررت عندی قطعیتها و يحصل العروج من حضيض التقليد انجام کتاب: ... فهی اربعة علی التفضل المذكور و لما كان مراتب العلم وتوابعه بحراً عمیقاً لاساحل له اقتصر على ما ذکر و الحمدلله على افضاله و الصلوة و السلام علی محمد و آله اجمعین الطيبين الطاهرين برحمتك يا ارحم الراحمين چاپ: به اهتمام محمد تقی دانش پژوه، جاودان خرد، 1 (1354): 46-42. شرح و حواشی: 1- حاشية اثبات الواجب

نسخه‌های خطی این اثر

42 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
ملک
تهران
2264/3 مرشد بن علی شیفکی نزدیک صفر 939ق نستعلیق - شناسنامه ←
2
رضوی
مشهد
19 محمد حسین طبسی رمضان 946ق نستعلیق 28 شناسنامه ←
3
جامع کبیر
یزد
184/6 بی‌کاتب شعبان 949ق نستعلیق - شناسنامه ←
4
دانشگاه
تهران
2465/6-ف نامشخص - - - شناسنامه ←
5
ملک
تهران
2614/6 محمد واقفی چهارشنبه 4 ربیع الاول 953ق شکسته نستعلیق 31 شناسنامه ←
6
مجلس
تهران
1806/4 بی‌کاتب 973ق - 43 شناسنامه ←
7
دانشگاه
تهران
4176/5 ابوالقاسم بن سلطان حسین عبدالعظیمی 984 نستعلیق 102 شناسنامه ←
8
مجلس
تهران
602/13 حسین بن شاه حسن بن محمد بن محمد علوی خلوتی دهه اول رمضان 988ق نستعلیق 58 شناسنامه ←
9
رضوی
مشهد
7 ابن شاه حسین شاکری ... حسینی علوی 991ق نسخ 24 شناسنامه ←
10
رضوی
مشهد
8/2 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 103 شناسنامه ←
11
مرعشی
قم
10882/14 زین العابدین بن شاه محمد استرآبادی 1006ق نستعلیق 32 شناسنامه ←
12
ملک
تهران
691/9 محمد قلی بن محمد علی تبریزی 1051ق نستعلیق 40 شناسنامه ←
13
مسجد اعظم
قم
2707/1 جعفر بن حاج صادق 1059ق نسخ 48 شناسنامه ←
14
دانشگاه
تهران
1074/5 بی‌کاتب با تاریخ 1061 تعلیق 47 شناسنامه ←
15
مرعشی
قم
12869/2 محمد طاهر بن شکری قمی 1077ق شکسته نستعلیق 20 شناسنامه ←
16
الهیات
تهران
728 بی‌کاتب دوشنبه اواخر محرم 1077ق نستعلیق 51 شناسنامه ←
17
ملک
تهران
1621/6 بی‌کاتب با تاریخ 1080ق نستعلیق - شناسنامه ←
18
دانشگاه
تهران
1030/18 بی‌کاتب با تاریخ 1094 - - شناسنامه ←
19
رضوی
مشهد
11687 بی‌کاتب احتمالاً قرن 11 نسخ 50 شناسنامه ←
20
مسجد اعظم
قم
3425/1 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 36 شناسنامه ←
21
مرعشی
قم
9468/2 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 49 شناسنامه ←
22
مرعشی
قم
11647/4 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 6 شناسنامه ←
23
مرعشی
قم
11784/5 بی‌کاتب اوایل قرن 11 شکسته نستعلیق، نسخ 36 شناسنامه ←
24
دانشگاه
تهران
2401/1 رضا بن موسی کشمیری قرن 11 نستعلیق 18 شناسنامه ←
25
مدرسه صدر بازار
اصفهان
766/1 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 39 شناسنامه ←
26
دانشگاه
تهران
3901/2 محمد مؤمن جدید الاسلام کشمیری قرن 11 نستعلیق - شناسنامه ←
27
دانشگاه
تهران
6710/57 نصیرالدین محمد رضوی شاگرد آقا حسین خوانساری قرن 11 نستعلیق 5 شناسنامه ←
28
الهیات
تهران
242/55 بی‌کاتب قرن 11 شکسته نستعلیق 11 شناسنامه ←
29
مرکز احیاء
قم
1356/45 نامشخص - - - شناسنامه ←
30
رضوی
مشهد
1204 صدرالدین محمد حسینی قرن 11 و 12 - 59 شناسنامه ←