نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

اثبات الواجب و صفاته الحسنی

it̲bāt-ul wājib wa ṣifāt-i-hi-l ḥusnā
31 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/1133
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #1133
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 1، ص 454 تا 456
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: کلام و اعتقادات فلسفه
عناوین دیگر و هم‌تراز:
اثبات الباری تعالی و صفاته (it̲bāt-ul bārī ta‘ālā wa ṣifāt-i-h) اثبات الواجب تعالی (it̲bāt-ul wājib ta‘ālā) الحقائق المحمدیة (al-ḥaqā’iq-ul muḥammadīyya)
اهدا / به درخواست: ابوالمظفر احمد بهادر

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

کتابی است در اثبات وجود و وحدت واجب تعالی، دارای 12 «فصل» و یک «خاتمه» است: فصل 1. فی اثباته تعالی؛ 2. توحیده؛ 3. فی ان واجب الوجود لا يقبل القسمة الى الاجزاء اصلا؛ 4. فی ان واجب الوجود هل يجوز ان يكون له صفته زائده علیه ام لا؛ 5. علمه تعالی؛ 6. قدرته تعالی؛ 7. ارادته؛ 8 حياته؛ 9. سمعه و بصره؛ 10. کلامه؛ 11. القضاء و القدر؛ 12. فی سائر صفاته منها الحكمة؛ خاتمه في تقسيم صفاته. غیاث الدین منصور، فرزند مؤلف، شرحی بر آن نگاشته به نام «کشف الحقایق المحمدیة» و در آن، شرح حال او را آورده است و 7 «فصل» بر آن افزوده است. مؤلف این رساله در ذریعه در چند جا اشتباهاً صدرالدین محمد بن غیاث الدین منصور دشتکی معرفی شده و اساساً بسیاری از مؤلفات صدرالدین مقتول در 903 از صدرالدین فرزند غیاث الدین منصور دانسته شده است. از آن جمله همین اثبات الواجب، حاشیه قدیم و جدید بر شرح تجرید و حاشیه‌های او بر شرح مطالع و جواهرنامه. این اشتباه منحصراً در ذریعه نیست صاحب «مجالس المؤمنین»، صدرالدین محمد شیرازی معروف به صدرالحقیقه را پسر غیاث الدین منصور و مقتول در 903 به دست ترکمانان دانسته است. در فهرست دانشکده ادبیات «جواهرنامه» تألیف صدرالدین محمد مقتول در 903 و فرزند غیاث الدین منصور دانسته شده و فهرست‌نگار به نوشته قاضی نورالله شوشتری استناد کرده است. در فهرست کتابخانه مرکزی دانشگاه سخن صاحب ذریعه در ذیل معرفی «اثبات الواجب» عیناً نقل شده است. همنامی این خاندان، اشتباهات بسیاری را در نسبت دادن آثار برخی به دیگری باعث شده است. همچنین همنامی او با ملاصدرا (صدرالدین شیرازی) موجب شده است تا برخی این رساله را به ملاصدرا نسبت بدهند. آغاز کتاب: الله لا اله الا هو له الاسماء الحسنی منه الابتداء و به البقاء والیه الرجعی ... و بعد، فهذه رسالة فی اثبات الواجب (الباری) و صفاته الحسنی ... الشهير بصدر الحسینی الشیرازی انجام کتاب: و ما يكون فی نفس الامر من غير تعقل نقص هو الوحده و الحمدلله اولا و اخرا ... الطاهرين.
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
کشف الحقائق المحمدية في شرح الحقائق المحمدية = شرح اثبات الواجب؛ دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد (- 948) حاشية اثبات الواجب
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
ذریعة 108/1 ریحانة الأدب 426/3 کشف الظنون 539: 1

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● اثبات الواجب و صفاته الحسنی = اثبات الباری تعالی و صفاته = اثبات الواجب تعالی = الحقائق المحمدیة / کلام و اعتقادات، فلسفه / عربی it̲bāt-ul wājib wa ṣifāt-i-hi-l ḥusnā = it̲bāt-ul bārī ta‘ālā wa ṣifāt-i-h = it̲bāt-ul wājib ta‘ālā = al-ḥaqā’iq-ul muḥammadīyya دشتکی شیرازی، میر صدرالدین محمد، 828 - 903 قمری daštakī šīrāzī, mīr ṣadr-od-dīn mohammad (1425 - 1498) اهدا به: ابوالمظفر احمد بهادر کتابی است در اثبات وجود و وحدت واجب تعالی، دارای 12 «فصل» و یک «خاتمه» است: فصل 1. فی اثباته تعالی؛ 2. توحیده؛ 3. فی ان واجب الوجود لا يقبل القسمة الى الاجزاء اصلا؛ 4. فی ان واجب الوجود هل يجوز ان يكون له صفته زائده علیه ام لا؛ 5. علمه تعالی؛ 6. قدرته تعالی؛ 7. ارادته؛ 8 حياته؛ 9. سمعه و بصره؛ 10. کلامه؛ 11. القضاء و القدر؛ 12. فی سائر صفاته منها الحكمة؛ خاتمه في تقسيم صفاته. غیاث الدین منصور، فرزند مؤلف، شرحی بر آن نگاشته به نام «کشف الحقایق المحمدیة» و در آن، شرح حال او را آورده است و 7 «فصل» بر آن افزوده است. مؤلف این رساله در ذریعه در چند جا اشتباهاً صدرالدین محمد بن غیاث الدین منصور دشتکی معرفی شده و اساساً بسیاری از مؤلفات صدرالدین مقتول در 903 از صدرالدین فرزند غیاث الدین منصور دانسته شده است. از آن جمله همین اثبات الواجب، حاشیه قدیم و جدید بر شرح تجرید و حاشیه‌های او بر شرح مطالع و جواهرنامه. این اشتباه منحصراً در ذریعه نیست صاحب «مجالس المؤمنین»، صدرالدین محمد شیرازی معروف به صدرالحقیقه را پسر غیاث الدین منصور و مقتول در 903 به دست ترکمانان دانسته است. در فهرست دانشکده ادبیات «جواهرنامه» تألیف صدرالدین محمد مقتول در 903 و فرزند غیاث الدین منصور دانسته شده و فهرست‌نگار به نوشته قاضی نورالله شوشتری استناد کرده است. در فهرست کتابخانه مرکزی دانشگاه سخن صاحب ذریعه در ذیل معرفی «اثبات الواجب» عیناً نقل شده است. همنامی این خاندان، اشتباهات بسیاری را در نسبت دادن آثار برخی به دیگری باعث شده است. همچنین همنامی او با ملاصدرا (صدرالدین شیرازی) موجب شده است تا برخی این رساله را به ملاصدرا نسبت بدهند. آغاز کتاب: الله لا اله الا هو له الاسماء الحسنی منه الابتداء و به البقاء والیه الرجعی ... و بعد، فهذه رسالة فی اثبات الواجب (الباری) و صفاته الحسنی ... الشهير بصدر الحسینی الشیرازی انجام کتاب: و ما يكون فی نفس الامر من غير تعقل نقص هو الوحده و الحمدلله اولا و اخرا ... الطاهرين. [ذریعة 108/1؛ ریحانة الأدب 426/3؛ کشف الظنون 539: 1] شرح و حواشی: 1- کشف الحقائق المحمدية في شرح الحقائق المحمدية = شرح اثبات الواجب؛ دشتکی شیرازی، منصور بن صدرالدین محمد (- 948) 2- حاشية اثبات الواجب

نسخه‌های خطی این اثر

31 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
رضوی
مشهد
20 محمد حسین ابن قاسم الطبسی احتمالاً 903 یا 943ق نستعلیق 24 شناسنامه ←
2
دانشگاه
تهران
4668/2 بی‌کاتب 5 ربیع الاول 906ق نستعلیق 50 شناسنامه ←
3
سپهسالار
تهران
228 صدر محمد حسین ذیحجه 957ق نسخ 73 شناسنامه ←
4
وزیری
یزد
2377/1 بی‌کاتب 965ق نسخ 25 شناسنامه ←
5
نواب
مشهد
452/11 بی‌کاتب نیمه صفر 992ق نستعلیق، نسخ - شناسنامه ←
6
مجلس
تهران
1834/3 بی‌کاتب قرن 10 - 53 شناسنامه ←
7
مرعشی
قم
6607/1 محمد مؤمن بن جلال الدین محمد کاشانی 1027ق نسخ 21 شناسنامه ←
8
دانشگاه
تهران
1147/1 بی‌کاتب با تاریخ 1042 نستعلیق، نسخ 7 شناسنامه ←
9
مرعشی
قم
5094/1 عبدالواسع نجیب بن محمد امین طبیب 1042ق نستعلیق 45 شناسنامه ←
10
رضوی
مشهد
ض13134 محمد رضا 1065ق شکسته نستعلیق - شناسنامه ←
11
الهیات
مشهد
19308 محمد صادق بن عبدالله حسینی 3 جمادی الاول 1065ق نستعلیق 49 شناسنامه ←
12
خادم حسینی
تبریز
13/1 میرزا محمد بن حاجی فرح زاد 14 رمضان 1068ق نستعلیق، شکسته 30 شناسنامه ←
13
رضوی
مشهد
19881 بی‌کاتب 1070ق نسخ 37 شناسنامه ←
14
رضوی
مشهد
7184 بی‌کاتب 1072ق نسخ - شناسنامه ←
15
مرعشی
قم
11604/11 محمد فرزند عبدالحسین، آل حسینی نجفی نخعی 1078ق نسخ 26 شناسنامه ←
16
رضوی
مشهد
19511 محمد نعیم بن محمد صفی 1095ق نستعلیق، شکسته 30 شناسنامه ←
17
مفتاح
تهران
22/8 عماد الدین حسینی قرن 11 نستعلیق - شناسنامه ←
18
مرعشی
قم
9471/2 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 35 شناسنامه ←
19
دانشگاه
تهران
1556/1 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 22 شناسنامه ←
20
مرعشی
قم
13096/31 ابوالقاسم حسینی فرزند میرزا عزیز قرن 13 نستعلیق 4 شناسنامه ←
21
دائرة المعارف
تهران
638/4 بی‌کاتب ربیع الاول 1241ق نستعلیق 15 شناسنامه ←
22
مرعشی
قم
13096/39 ابوالقاسم حسینی فرزند میرزا عزیز 12صفر 1262ق نستعلیق 10 شناسنامه ←
23
رضوی
مشهد
297 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 9 شناسنامه ←
24
رضوی
مشهد
877 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 12 شناسنامه ←
25
ملی
تهران
2543/3 محمد شفیع بی‌تاریخ نسخ 23 شناسنامه ←
26
ملی
تهران
4066/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 18 شناسنامه ←
27
ملی
تهران
2278/7 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 12 شناسنامه ←
28
مجلس
تهران
483/3 عبدالقائم ابن عبدالوهاب بی‌تاریخ نسخ 52 شناسنامه ←
29
مرکز احیاء
قم
174/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 31 شناسنامه ←
30
مرعشی
قم
7036/37 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق، نسخ 12 شناسنامه ←