اثبات الواجب به‌طریق مناظره

● اثبات الواجب به‌طریق مناظره / کلام و اعتقادات / فارسی esbāt-ol vājeb be-tarīq-e monāzere نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد، 597 - 672 قمری naṣīr-od-dīn-e ṭūsī, mohammad ebn-e mohammad (1201 - 1274) خواجه طوسی در این رساله به روش مناظره خدا را ثابت می‌کند. در ذریعه (1: 108) می‌نویسد که خواجه این رساله را برای نجم الدین کاشی فرستاده بود. این رساله در برخی نسخه‌ها دنباله رساله خواجه در باره تقسیم موجودات آمده است و چندان معلوم نیست که آیا تألیفی جداگانه است و یا اینکه یک تالیف بوده که این قسمت آن جدا شده است. البته شکل مباحث رساله تقسیم موجودات به‌گونه‌ای است که امکان جدا کردن قسمتی از مباحث آن هست گرچه شکل مباحث درباره وجود و عوارض آن و در نهایت بحث درباره واجب و ممکن و مباحث مربوط به آن مجموعه آن را تشکیل می‌دهد. در هر صورت این قسمت از بحث در رساله موسوم به «تقسیم موجودات» نیز آمده است. آغاز کتاب: من فواید مولانا الامام المعظم الافضل الاعلم المحقق السعيد نصر الحق و الملة و الدين محمد الطوسی سقی الله ثراه در اثبات واجب الوجود بطریق مناظره اگر واجبی نبود هیچ موجود نبود اما موجودی هست پس واجبی هست بیان شرطی آنست که موجود یا واجب بود یا ممکن و ممکن نتواندبود تا غیر او نبود و آن غیر یا واجب بود یا ممکن اگر واجب بود پس ممکن نتواند بود تا واجب نبود انجام کتاب: و این باطل است چنانکه بیان کرده شد ... چون همه اقسام باطل شد، ثابت شد که واجب نبود کو هم اقسام منحصر نبود چه اگر وجوب سلبی باشد خارج بود از این قسمها و بر تقدیر تسلیم حصر فساد لازم بیاید. و السلام چاپ: به کوشش مدرس رضوی، در مجموعه رسائل خواجه [الذریعة 108/1؛ فهرستواره منزوی 64/6 «اثبات واجب 2»]