پندنامه

● پندنامه / شعر، اخلاق / ترکی، عربی و فارسی pand-nāme نابی رهاوی، یوسف بن عبدالله، -1124 قمری nābī rahāvī, yūsof ebn-e ‘abd-ol-lāh (- 1712) با آن که متن اصلی به زبان ترکی است سرفصل‌ها و مطلع هر فصل در این نسخه معمولاً به زبان فارسی آمده است، ابیات فارسی همه حالت خطابی دارد و به نظر می‌رسد این منظومه را خطاب به فرزند خود سروده است. نمونه: ای چراغ طرب افروز امل ×× هبه حضرت حق عزوجل/ ای سهی سرو خیابان شهود ×× نو خرامنده بستان وجود / ای نهال چمن افروز ادب ×× ای فرح بخش دل و دیده آب. مؤلف که متولد روهای ترکیه است و مدتی را در ادرنه استانبول سپری نموده به شرح احوال خویش در این منظومه اشاره می‌کند و سپس مضامین دینی و اخلاقی می‌پردازد با این سرفصل‌ها: شکرنامه نابی افندی با خدای متعال جل شانه بدادن پسر، دعانامه و مدح برای پسر خویش و تعریف حسب حال، تعریف پنج ارکان اسلام و فضایلش بالتمام، اولا تعریف فضائل کلمه شهادت، ثانیا تعریف فضائل وضوء و شروط صلاه، ... در بیان فضیلت زکوه اموال، در بیان فضیلت علم شریف، در بیان صفت علم شریف، در بیان مح استنبول، در بیان ستایش نظر احسن الوجه بچشم اعتبار، در بیان مذمت سؤال، در بیان ترهیت هزل و فرح، در بیان حق نوازش همسایگان، در بیان حسن اخلاق، در بیان ترهیب من الحیل، در بیان تحریز از رمل، دربیان تحریز شرب خمر می، در بیان تحریز آرایش، در بیام تحریز از اعیان، در بیان تحریز من الذنب، در بیان ترغیب تماشای صنع باری، در بیان فی حق نظم و اشعار، در بیان ستایش صبر و تأنی، در بیان ستایش زاعت و منع، در مذمت اسراف و مدح اعتدال، در بیان تحریر قسام نائبی، در مذمت لعب و لهو، در بیان ترهیب از قضا در، در بیان مذمت کیمیا بدبخت، حکایت شوت، در مذمت سخن چین، در بیان طبیب حاذق، در بیان دعا و ختم کتاب.