نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

بیمار و طبیب

bīmār va tabīb
23 نسخه ثبت‌شده از قرن 12 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/10890
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #10890
پدیدآور / مؤلف: قاضی شریف آملی
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 6، ص 361 تا 363
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: شعر
عناوین دیگر و هم‌تراز:
مناظره بیمار و طبیب (monāzere-ye bīmār va tabīb) قصیده بیمار و طبیب (qasīde-ye bīmār va tabīb) مثنوی بیمار و طبیب (masnavī-ye bīmār va tabīb) منظومه بیمار و طبیب

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

مثنوی عاشقانه بیمار و طبیب در حدود 90 بیت با تخلص «شریف» است. نام سراینده در فهرست‌ها به صورت‌های «قاضی شریف، سلیم شریف، ملا محمد شریف، قاضی شریف تبریزی، ملا محمد شریف آملی، جامی، وحشی بافقی، شریف آملی، شریف اصفهانی و ... » آمده است. استاد منزوی در فهرستواره کتابهای فارسی (ج 10، ص 414) درباره سراینده می‌گوید: «وی بایستی همان شریف ثانی، سید علی پس دختر میر سید شریف جرجانی باشد که قاضی بوده و در جنگ چالدران کشته شده است؛ وی پدر شریفی شیرازی بوده که به هند رفته و در 944ق در گذشته است».(حسین متقی)
آغاز اثر
« سوی ویرانه ام آمد سحری جلوه کنان ×× بهر پرسیدن بیمار خود آن سرو روان / زلف و خالش زپی مرغ دلم دانه و دام ×× ابرو و غمزه به صید افکنی ام تیر و کمان / جیب تا دامنش از زلف پر از مشک و ختن ×× گوش تا گردنش آویزه پر از لعل چکان »
انجام اثر
« سخت سودای من و یار گره گشته «شریف» ×× من گران جانم و ابروی کجش سخت کمان »
سوابق و چاپ‌های اثر
با تصحیح نیکی ایوبی زاده، ضمن گنجینه بهارستان، ادبیات فارسی- 2 (شعر)، مسلسل 9، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، بهار 1384ش
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 610/2 (21 نسخه) الذریعه 519/9-520 مشترک پاکستان 681/7 نسخه‌های منزوی 2675/4 ادبیات 63/2، که نادرست از جامی دانسته فهرستواره منزوی 414/10

متن فنخا

● بیمار و طبیب = مناظره بیمار و طبیب = قصیده بیمار و طبیب = مثنوی بیمار و طبیب = منظومه بیمار و طبیب / شعر / فارسی bīmār va tabīb = monāzere-ye bīmār va tabīb = qasīde-ye bīmār va tabīb = masnavī-ye bīmār va tabīb قاضی شریف آملی، -956؟ قمری qāzī šarīf-e āmolī (- 1550) مثنوی عاشقانه بیمار و طبیب در حدود 90 بیت با تخلص «شریف» است. نام سراینده در فهرست‌ها به صورت‌های «قاضی شریف، سلیم شریف، ملا محمد شریف، قاضی شریف تبریزی، ملا محمد شریف آملی، جامی، وحشی بافقی، شریف آملی، شریف اصفهانی و ... » آمده است. استاد منزوی در فهرستواره کتابهای فارسی (ج 10، ص 414) درباره سراینده می‌گوید: «وی بایستی همان شریف ثانی، سید علی پس دختر میر سید شریف جرجانی باشد که قاضی بوده و در جنگ چالدران کشته شده است؛ وی پدر شریفی شیرازی بوده که به هند رفته و در 944ق در گذشته است».(حسین متقی) آغاز: سوی ویرانه ام آمد سحری جلوه کنان ×× بهر پرسیدن بیمار خود آن سرو روان / زلف و خالش زپی مرغ دلم دانه و دام ×× ابرو و غمزه به صید افکنی ام تیر و کمان / جیب تا دامنش از زلف پر از مشک و ختن ×× گوش تا گردنش آویزه پر از لعل چکان انجام: سخت سودای من و یار گره گشته «شریف» ×× من گران جانم و ابروی کجش سخت کمان چاپ: با تصحیح نیکی ایوبی زاده، ضمن گنجینه بهارستان، ادبیات فارسی- 2 (شعر)، مسلسل 9، تهران، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، بهار 1384ش [دنا 610/2 (21 نسخه)؛ الذریعه 519/9-520؛ مشترک پاکستان 681/7؛ نسخه‌های منزوی 2675/4؛ ادبیات 63/2، که نادرست از جامی دانسته؛ فهرستواره منزوی 414/10]

نسخه‌های خطی این اثر

23 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
390/22 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق - شناسنامه ←
2
ملک
تهران
4719/36 بی‌کاتب قرن 12 شکسته نستعلیق 2 شناسنامه ←
3
ملک
تهران
5014/7 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 1 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
2666/8 فضل الله 1171ق شکسته 7 شناسنامه ←
5
مجلس
تهران
14181/47 زین العابدین بن محمد 14 صفر 1192ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
6
مجلس
تهران
432/18 کر بی‌کاتب نیمه قرن 13 شکسته نستعلیق 4 شناسنامه ←
7
ملک
تهران
4974/1 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق - شناسنامه ←
8
ملک
تهران
4676/9 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 4 شناسنامه ←
9
الهیات
تهران
172/20 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 2 شناسنامه ←
10
ملک
تهران
5091/11 بی‌کاتب 27 جمادی الثانی 1233ق نستعلیق - شناسنامه ←
11
مجلس
تهران
9467/109 محمد بن جمشید مراغی 1241ق نستعلیق 20 شناسنامه ←
12
مجلس
تهران
10057/6 بی‌کاتب 1246ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
13
دائرة المعارف
تهران
791/3 سرخوش هروی 1262ق نستعلیق 4 شناسنامه ←
14
ملک
تهران
4899/9 بی‌کاتب 1262ق شکسته نستعلیق 4 شناسنامه ←
15
دائرة المعارف
تهران
187/2 محمد باقر منشی مشهور به ندیم 1273ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
16
ادبیات
تهران
349/7 حکمت بی‌کاتب 27 صفر 1289ق نستعلیق - شناسنامه ←
17
مجلس
تهران
8173/160 صحبت الله خان ملقب به دبیر همایون آغاز قرن 14 شکسته نستعلیق 3 شناسنامه ←
18
مجلس
تهران
18523 ض بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
19
دانشگاه
تهران
7878/4 محمد یحیی سیستانی بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
20
مجلس
تهران
13463/63 حاشیه بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 7 شناسنامه ←
21
مجلس
تهران
14183/19 بی‌کاتب بی‌تاریخ شکسته نستعلیق 2 شناسنامه ←
22
مجلس
تهران
2675/18 محمد علی شیرازی بی‌تاریخ - 4 شناسنامه ←
23
مجلس
تهران
2329/66 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 3 شناسنامه ←