نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

إثبات عصمة الأنبياء و الائمة الطاهرين

’itbāt-u ‘iṣmat-il ’anbīyā’ wal-l a’immat-iṭ ṭāhirīn
9 نسخه ثبت‌شده از قرن 12 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/1088
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #1088
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 1، ص 437 تا 438
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: تفسیر
عناوین دیگر و هم‌تراز:
تفسير آية «و اذ ابتلی ابراهیم ربه بکلمات» (tafsīr-u āyat-i «wa iḏ ibtalā ibrāhīm-a rabb-u-hū bi-kalimāt») رسالة في عصمة الائمة (r.-un fī ‘iṣmat-il a’imma)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

یا طباطبائی بروجردی، محمد بن عبدالکریم، ق 12 قمری tabātabā’ī borūjerdī, mohammad ebn-e ‘abd-ol-karīm ( - 18c) در تفسیر آیه 124 سوره بقره («و إذ ابتلی ابراهیم ربه بکلمات فأتمهن قال إنى جاعلك للناس اماما قال و من ذریتی قال لاینال عهدی الظالمین») است که بدان بر وجوب عصمت امام و رد بر اهل سنت استدلال می‌شود که عصمت را شرط نمی‌دانند. در آن بیان می‌شود که «لاینال» در این آیه دلیل بر استمرار است و مخصوص به وقت خاصی نیست. در واقع دنباله گفتار طبرسی در «مجمع البیان» و بیان مراد وی می‌باشد. این رساله در برخی فهارس ناشناس و در برخی از محمد رفیع جیلانی و در برخی از محمد بن عبدالکریم بروجردی دانسته شده است. آغاز کتاب: من افادات مولينا الفاضل الكامل العالم العامل ملا محمد رفیعا دام فضله سلمه الله. بسمله و به ثقتی. و اذ ابتلی ابراهیم ربه ... قال الشیخ ابوعلی فی مجمع البیان استدل اصحابنا فی هذه الایة على أن الامام لا یکون الا معصوما من القبائح لان الله سبحانه نفى ان ینال عهده الذی هو الامامة ظالم و من لیس بمعصوم فقد یکون ظالما اما لنفسه و اما لغیره. فان قيل انما نفى ان یناله ظالم فی حال ظلمه فاذا تاب لا یسمى ظالما فیصح ان یناله. فالجواب ان الظالم ... انجام کتاب: ... و على هذا فدلالتها على وجوب عصمة كل نبی یتم بان التعبير بعهدی دون الامامة للاشارة الى التعميم و النبوة مطلقا عهد من الله تعالى مضافا الى عدم القول بالفصل فتامل. هذا ما تيسر من الکلام فی هذا المقام و رزقته من فهم خير الکلام و منه التأیید و به الاعتصام
سوابق و چاپ‌های اثر
تصحیح علی اکبر زمانی نژاد، در ضمن مجموعه الرسائل آقا جمال خوانساری، با گمان منسوب به او، قم، کنگره بزرگداشت آقا حسین خوانساری، 1378ش
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة: 97/10 و 273/15 طبقات اعلام الشيعة ( قرن 12 هـ ): 645 معجم التراث الکلامی: 132/1 دنا: 141/1

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● إثبات عصمة الأنبياء و الائمة الطاهرين = تفسير آية «و اذ ابتلی ابراهیم ربه بکلمات» = رسالة في عصمة الائمة / تفسیر / عربی ’itbāt-u ‘iṣmat-il ’anbīyā’ wal-l a’immat-iṭ ṭāhirīn = tafsīr-u āyat-i «wa iḏ ibtalā ibrāhīm-a rabb-u-hū bi-kalimāt» = r.-un fī ‘iṣmat-il a’imma جیلانی، محمد رفیع بن فرج، - 1160؟ قمری jīlānī, mohammad rafī‘ ebn-e faraj ( - 1747) یا طباطبائی بروجردی، محمد بن عبدالکریم، ق 12 قمری tabātabā’ī borūjerdī, mohammad ebn-e ‘abd-ol-karīm ( - 18c) در تفسیر آیه 124 سوره بقره («و إذ ابتلی ابراهیم ربه بکلمات فأتمهن قال إنى جاعلك للناس اماما قال و من ذریتی قال لاینال عهدی الظالمین») است که بدان بر وجوب عصمت امام و رد بر اهل سنت استدلال می‌شود که عصمت را شرط نمی‌دانند. در آن بیان می‌شود که «لاینال» در این آیه دلیل بر استمرار است و مخصوص به وقت خاصی نیست. در واقع دنباله گفتار طبرسی در «مجمع البیان» و بیان مراد وی می‌باشد. این رساله در برخی فهارس ناشناس و در برخی از محمد رفیع جیلانی و در برخی از محمد بن عبدالکریم بروجردی دانسته شده است. آغاز کتاب: من افادات مولينا الفاضل الكامل العالم العامل ملا محمد رفیعا دام فضله سلمه الله. بسمله و به ثقتی. و اذ ابتلی ابراهیم ربه ... قال الشیخ ابوعلی فی مجمع البیان استدل اصحابنا فی هذه الایة على أن الامام لا یکون الا معصوما من القبائح لان الله سبحانه نفى ان ینال عهده الذی هو الامامة ظالم و من لیس بمعصوم فقد یکون ظالما اما لنفسه و اما لغیره. فان قيل انما نفى ان یناله ظالم فی حال ظلمه فاذا تاب لا یسمى ظالما فیصح ان یناله. فالجواب ان الظالم ... انجام کتاب: ... و على هذا فدلالتها على وجوب عصمة كل نبی یتم بان التعبير بعهدی دون الامامة للاشارة الى التعميم و النبوة مطلقا عهد من الله تعالى مضافا الى عدم القول بالفصل فتامل. هذا ما تيسر من الکلام فی هذا المقام و رزقته من فهم خير الکلام و منه التأیید و به الاعتصام چاپ: تصحیح علی اکبر زمانی نژاد، در ضمن مجموعه الرسائل آقا جمال خوانساری، با گمان منسوب به او، قم، کنگره بزرگداشت آقا حسین خوانساری، 1378ش [الذریعة: 97/10 و 273/15؛ طبقات اعلام الشيعة ( قرن 12 هـ ): 645؛ معجم التراث الکلامی: 132/1؛ دنا: 141/1]

نسخه‌های خطی این اثر

9 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مرعشی
قم
9509/4 بی‌کاتب 1 شوال 1133ق نستعلیق، نسخ 2 شناسنامه ←
2
مرعشی
قم
12997/4 بی‌کاتب با تاریخ 1279ق نسخ 5 شناسنامه ←
3
مرعشی
قم
3054/3 اسدالله بن سهراب چاپلاقی پنج‌شنبه 9 شوال 1299ق نستعلیق 3 شناسنامه ←
4
نواب
مشهد
663/1 بی‌کاتب قرن 13 نسخ - شناسنامه ←
5
بروجردی
قم
99/3 احمد بن علی اکبر بروجردی (حاج احمد خادمی) 1351ق، به دستور آیة الله حاج آقا حسین طباطبائی بروجردی نسخ 3 شناسنامه ←
6
الهیات
تهران
697/4 محمد ملهمی بی‌تاریخ نستعلیق 4 شناسنامه ←
7
جلیلی
کرمانشاه
307/5 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
8
فاضل
خوانسار
232/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 21 شناسنامه ←
9
مرکز احیاء
قم
31/1 نامشخص - - - شناسنامه ←