بیخ چینی

● بیخ چینی = چوب چینی = فوائد چوب / طب / فارسی bīx-e čīnī = čūb-e čīnī = favā'ed-e čūb علاء طبیب، نورالله، ق 10 قمری ‘alā’-e tabīb, nūr-ol-lāh (- 16c) تاریخ تألیف: 944ق مؤلف در مقدمه می گوید: نزدیک بیست سال در هند بودم و با دانشمندان آنجا درباره بیخ چینی گفتگوها کرده‌ام. تا اینکه پزشکی ارسطو نام که از فرنگ آمده بود، در این باره سخنانی گفت که در اینجا می‌آورم. شاید مؤلف حکیم علاء تبریزی، پزشک روزگار شاه طهماسب صفوی (930-984 ق) باشد. این رساله را سروری به ترکی ترجمه کرده است. آغاز: بسم الله. اما بعد چنین گوید محرر این رساله و مقرر این مقاله خادم الحكماء نور الله المشهور بعلا که قریب بیست سال در هند گذرانیدم و با حکماء آنجا در قواعد بیخ چینی می گفتم حکماء روشن ضمیر و محققان صاحب تجربه انجام: و در اثنای وداع گفت باید که خورنده چوب چینی در آن ایام از یاد حق غافل نشود و صلوات بسیار بر پیغمبر و آل فرستد و در اذکار و تقوی و طهارت کوشد تا ببرکت آن الله تعالی شفاء تمام کرامت فرماید و صلى الله على محمد و آله الطاهرين اجمعين [دنا 593/2 (21 نسخه)؛ الذریعة 330/16 و 309/5-310؛ نسخه‌های منزوی 400/1؛ فهرستواره منزوی: 3828/5؛ مشترک پاکستان 419/1]