شناسنامه کتابشناختی اثر
بیت الاحزان فی مصائب سادات الزمان الخمسة الطاهرة من ولد عدنان
bayt-ul aḥzān fī maṣā'ib-is sādāt-iz zamān-il xamsat-iṭ ṭāhira min wuld-i ‘adnān
پیوند کوتاه:
/w/10800
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #10800
پدیدآور / مؤلف:
یزدی، عبدالخالق بن عبدالرحیم
تاریخ و سده تألیف:
نیمه دوم قرن 13
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 6، ص 313
تا 314
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
تاریخ معصومین
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
مؤلف بعد از آن که مقتل عربی خود موسوم به «مصائب المعصومین» را نگاشت برای استفاده فارسیزبانها این کتاب را تألیف نمود و آن را در پنج عزاخانه در مصائب خمسة النجبا تنظیم کرده است. هر عزاخانه مشتمل بر یک «مقدمه» و چند «مجلس» است: عزاخانه 1. شهادت سید انبیاء (ص)؛ 2. بیان احوال شهادت سیده نساء عالمیان حضرت فاطمه زهراء (س)؛ 3. بیان امیر مؤمنان (ع)؛ 4. بیان احوال قرة العین مصطفی حضرت امام حسن مجتبی (ع)؛ 5. بیان احوال حضرت امام حسین (ع). در الذریعه نام کتاب حاضر چنین درج گردیده است: «بیت الاحزان فی مصایب سادات الزمان الخمسة الطاهرة من ولد عدنان». (حافظیان)
آغاز اثر
« الحمدلله الذی اعظم بلایا الانبیاء و المرسلین و احسن رزایا الاوصیاء المكرمین ... و بعد، چنین گوید بنده عاصی ... عبدالخالق »
انجام اثر
« و بشارت باد ترا که چیزی چند مخصوص تو و شیعیان تو و دوستان تو گردانیده که به هیچ کس نداده، امیرالمؤمنین این بشارت شنید بسجده در آمد و شکر الهی را بجا آورد. »
سوابق و چاپهای اثر
تبریز، 1275ق، سنگی؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1286، 410+1صص
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 592/2 (9 نسخه)
الذریعة 185/3
ریحانة الأدب 389/6
مشار فارسی 838/1 و 247
مشترک پاکستان 338/10: نشانی 3 نسخه
فهرستواره منزوی 1564/3
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● بیت الاحزان فی مصائب سادات الزمان الخمسة الطاهرة من ولد عدنان / تاریخ معصومین / فارسی
bayt-ul aḥzān fī maṣā'ib-is sādāt-iz zamān-il xamsat-iṭ ṭāhira min wuld-i ‘adnān
یزدی، عبدالخالق بن عبدالرحیم، -1268 قمری
yazdī, ‘abd-ol-xāleq ebn-e ‘abd-or-rahīm (- 1852)
تاریخ تألیف: نیمه دوم قرن 13
مؤلف بعد از آن که مقتل عربی خود موسوم به «مصائب المعصومین» را نگاشت برای استفاده فارسیزبانها این کتاب را تألیف نمود و آن را در پنج عزاخانه در مصائب خمسة النجبا تنظیم کرده است. هر عزاخانه مشتمل بر یک «مقدمه» و چند «مجلس» است: عزاخانه 1. شهادت سید انبیاء (ص)؛ 2. بیان احوال شهادت سیده نساء عالمیان حضرت فاطمه زهراء (س)؛ 3. بیان امیر مؤمنان (ع)؛ 4. بیان احوال قرة العین مصطفی حضرت امام حسن مجتبی (ع)؛ 5. بیان احوال حضرت امام حسین (ع). در الذریعه نام کتاب حاضر چنین درج گردیده است: «بیت الاحزان فی مصایب سادات الزمان الخمسة الطاهرة من ولد عدنان». (حافظیان)
آغاز: الحمدلله الذی اعظم بلایا الانبیاء و المرسلین و احسن رزایا الاوصیاء المكرمین ... و بعد، چنین گوید بنده عاصی ... عبدالخالق
انجام: و بشارت باد ترا که چیزی چند مخصوص تو و شیعیان تو و دوستان تو گردانیده که به هیچ کس نداده، امیرالمؤمنین این بشارت شنید بسجده در آمد و شکر الهی را بجا آورد.
چاپ: تبریز، 1275ق، سنگی؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1286، 410+1صص
[دنا 592/2 (9 نسخه)؛ الذریعة 185/3؛ ریحانة الأدب 389/6؛ مشار فارسی 838/1 و 247؛ مشترک پاکستان 338/10: نشانی 3 نسخه؛ فهرستواره منزوی 1564/3]
نسخههای خطی این اثر
11 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
نواب
مشهد
|
345 | یزدی، عبدالخالق بن عبدالرحیم (مؤلف) | جمادی الاول 1264ق | نسخ | 348 | شناسنامه ← |
| 2 |
رضوی
مشهد
|
27593 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 3 |
رضوی
مشهد
|
14661 | سید علی عربشاهی | 1266ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 4 |
حججی
نجف آباد
|
72 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 246 | شناسنامه ← |
| 5 |
گلپایگانی
قم
|
1950/2-11/50 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 93 | شناسنامه ← |
| 6 |
دائرة المعارف
تهران
|
616 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 164 | شناسنامه ← |
| 7 |
مرعشی
قم
|
1/12150 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 106 | شناسنامه ← |
| 8 |
مجلس
تهران
|
17019 | ابراهیم بن ملا صفر | 10 ربیع الثانی 1264ق، برای حاج محمد رضا | نسخ | 454 | شناسنامه ← |
| 9 |
امام هادی
مشهد
|
4 | بیکاتب | نزدیک عصر مؤلف | نستعلیق، نسخ | 190 | شناسنامه ← |
| 10 |
دانشگاه بوعلی
همدان
|
230 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 205 | شناسنامه ← |
| 11 |
گلپایگانی
قم
|
2240-12/130 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، شکسته، ثلث | 119 | شناسنامه ← |