بهشت و دوزخ این عالم است

● بهشت و دوزخ این عالم است = تأدیب الرجال داستان / فارسی behešt va dūzax īn ‘ālam ast = ta’dīb-or rejāl گرجی، والی بن سهراب، ق13 قمری gorjī, vālī ebn-e sohrāb (- 19c) اهداء به: ناصرالدین شاه. نویسنده می‌گوید در این روزگار که زمام شاهی به کف ناصر الدین شاه و وزارت در ید امین السلطان است برای آنکه باقیات صالحاتی از خود به جا گذارده باشم تا هر که بعد از من بر آن نظر افکند آن را نیکو یابد این کتاب را در حکایتی از جهنم و بهشت و زحمت و راحت به رشته تحریر کشیدم و امید است که صاحبان عقول را نیز مفید افتد. او سپس به تعریف و خواص بهشت و جهنم می‌پردازد. نویسنده، که ظاهراً از ریزه‌خوران دربار بوده است، در این رساله قصد آن دارد که بگوید بهشت و دوزخ مشهور بین مردمان نعمت و نکبتی است که در این عالم روی می‌نماید. اگر بدین جهان غرق در نکبت بودی به دوزخی و اگر مستغرق در نعمت بودی به بهشتی. او این نوشته را وسیله گدایی خود قرار می‌دهد و به اواخر کتاب از فقر خود می‌نالد و از شاه وقت تقاضای احسان و پاداش می‌کند. آغاز: بسمله، محبوبی را سپاس که طایر قیاس بر مطلع جمالش نپرد انجام: خداوند جان همه را تصدیق وجود مبارک فرماید بحق محمد و اله محمد (ص) امین رب العالمین [دنا 573/2؛ فهرستواره منزوی 299/1]