اثبات رجعت

● اثبات رجعت = اثباة الرجعة = ترجمه چهارده حدیث = ظهوریه = علائم ظهور / کلام و اعتقادات، شرح حدیث / فارسی esbāt-e raj'at = esbāt-or raj'a = t.-ye čahārdah hadīs = zohūrīye = 'alā'em-e zohūr مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037 - 1110 قمری majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628 - 1699) اهدا به: شاه سلیمان صفوی (1077-1105ق) تاریخ تألیف: 19 رجب 1078ق مؤلف در دیباچه می‌گوید که از جمله احادیث بسیاری که در «بحار الانوار» فراهم آورده دو حدیث است که متضمن پیش گویی و بشارت به ظهور دولت صفویه است. وی ترجمه و شرح دو حدیث مزبور را با ترجمه و شرح 12 حدیث دیگر درباره احوال و تاریخ میلاد و زندگی امام صاحب الامر (ع) به صورت رساله حاضر فراهم می‌آورد. وی از حدیث سوم (حدیث ابو لبیده) چنین استباط و برداشت می‌کند که در 1155 هجری قیام امام خواهد بود. در شرح حدیث 13 به تفصیل به اثبات رجعت پرداخته است. دو حدیث نخست که از آنها سخن رفت از این قرار اند: حدیث اول که از ابو خالد کابلی از محمد باقر (ع) است چنین است: «کانی بقوم قد خرجو بالمشرق یطلبون الحق و لا یعطونه ثم یطلبونه فلایعطونه فاذا را و ذلک وضعوا سیوفهم علی عواتقهم فیعطون ما سالوا فلا یقبلونه حتی یقوموا و لایدفعونها الا الی صاحبکم قتلاهم شهداء». مجلسی پس از ترجمه آن می‌گوید: «مترجم گوید که بر صاحبان بصیرت ظاهر است که از جانب مشرق کسیکه دین حق را طلب نمود و مردم را بدین حق دعوت کرد و پادشاهی یافت بغیر سلسله علیه صفویه ... نبود و در این حدیث شریف جمیع شیعیان خصوصا انصار و اعوان این دولت ابد توامان را بشارتها است که بر عاقل پوشیده نیست». حدیث دوم از امام صادق (ع) است که در آن آمده است: علی (ع) از آینده خبر می‌داد تا ظهور قائم تا گفت: «اذ اقام القائم بخراسان و غلب علی ارض کوفان (کرمان - نعمانی) و الملتان و حاز جزیرة بنی کاوان و الملتان و قام منا قائم بجیلان و اجابته الابر و الدیلم و ظهرت لولدی رایات الترک متفرقات فی الاقطار و الحرمات (الجنات) و کانوا بین هنات و هنات اذا خربت البصرة و قام امیر الامرة (بمصر) فحکی علیه السلام حکایة طویلة ثم قال اذا جهزت الالوف و صفت الصفوف و قتل الکبش الخروف هناک يقوم الآخر و يثور الثائر و يهلك الكافر ثم يقوم القائم المأمول و الامام المجهول له الشرف و الفضل و هو من ولدک یا حسین لا ابن مثله يظهر بين الرکبتين فی ذر يسير (فی دريسين باليين) يظهر على الثقلين و لا يترک فی الارض الادنين (دمین - شر.اخ) طوبی لمن ادرک زمانه و لحق اوانه و شهد ایامه». به گفته مجلسی جزیره بنی کاوان حوالی بصره است و ابر در حوالی استراباد و دیلم، قزوین و حوالی آن است. آن گاه می‌گوید: «مترجم گوید خروج کننده خراسان اشاره است به امرای ترکمان مثل چنگیزخان و هلاکوه خان و خروج کننده در گیلان اشاره است به شاه دین پناه رضوان مکان شاه اسمعیل ... لهذا حضرت فرمود که از ماست و او را فرزند یاد کرد ... یا مراد همان خسرو خلد آشیان است یا دیگر از سلاطین عظام اولاد کرام او و چون راوی بسیاری از حدیث را انداخته به خصوص نمی‌توان حکم کرد و کشتن قوج فرزند خود را به گمان این فقیر اشاره است به شهادت شاهزاده عالی تبار صفی میرزا ... و پادشاه دیگر که طلب خون نماید اشاره است بسلطنت ... شاه صفی ... چون حدیث را اختصار کرده اند بعضی از وقایع بعد افتاده است اما بشارت بتعجیل ظهور صاحب الزمان ... و اتصال این دولت دین پرور بدولت حق امام البشر از آخر حدیث ظاهر است». آغاز: بسمله. الحمدلله رب العالمین ... اما بعد چنین گوید فقیر خاکسار محمد باقر بن محمد تقی ... که چون بر کافه ارباب فطنت و ذکا و عامه اصحاب بصیرت و اعتلا ظاهر و هویدا است که ادای شکر و نعمت سلسله علیه صفیه صفویه ... که اساطین دین مبین اجداد طاهرین ایشان ... ببرکات تأییدات ایشان استوار ... است بر کافه مؤمنان متحتم و ... لازمست و چون از پرتو خورشید این سلطنت روز افزون این ذره بیمقدار توفیق یافت که اخبار حضرت ائمه اطهار ... را در ضمن بیست و پنج مجلد از کتاب بحارالانوار جمع نمود ... و در اثنای جمع احادیث دو حدیث بنظر قاصر رسید که ائمه ... بظهور این دولت علیه خبر داده‌اند و باتصال این سلطنت الهیه بدولت قائم آل محمد ... شیعیان را بشارت فرموده‌اند بخاطر فاتر رسید که ترجمه این دو حدیث شریف با دوازده حدیث دیگر که مشتمل بر احوال خاتم اوصیا ... اعنی صاحب الزمان و خلیفة الرحمن ... بوده باشد بموقف عرض نواب کامیاب ... ابوالمظفر شاه سلیمان الصفوی الموسوی الحسینی بهادرخان ... رساند انجام: و هر کلمه از این دعا هزار حسنه باو عطا فرماید و هزار گناه از نامه عمل او محو نماید دعا اینست الهم رب النور العظیم ... او نریه قریبا برحمتک یا ارحم الراحمین پس دست را بر ران راست خود سه مرتبه میزنی سه مرتبه بگو العجل العجل العجل یا مولای یا صاحب الزمان چاپ: به تحقیق سید مهدی رجائی، ضمن رسائل اعتقادی علامه مجلسی؛ تحقیق ابوذر بیدار، تهران، رسالت قلم، 1409ق/1367ش، 144ص؛ به اهتمام مرتضی جنتیان، اصفهان، کانون پژوهش، 1421ق/1379ش، 100ص؛ بمبئی، 1306ق، سنگی. [الذریعة 68/1390/1 و 308/15 و 191/5؛ نسخه های فارسی منزوی 871/2؛ کتاب‌شناسی مجلسی ص 237؛ مشار، 46/1، 158: دو چاپ؛ فهرستواره منزوی 69/9 (50 نسخه) و 373/9؛ دنا، ج1، ص135-138 (91 نسخه)]