بهارستان

● بهارستان / ادبیات / فارسی bahārestān جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817-898 قمری jāmī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1415-1493) اهدا به: برای فرزندش ضیاءالدین یوسف و به نام سلطان حسین میرزای بایقرا تاریخ تألیف: 892ق اثر مشهور ادبی است که به اسلوب گلستان سعدی، برای فرزندش ضیاءالدین یوسف و به نام سلطان حسین میرزای بایقرا نوشته. عبدالرحمان جامی می‌گوید چون به فرزندم ضیاء الدین یوسف زبان و ادب فارسی می‌آموختم کتاب گلستان مورد بحث ما بود این کتاب دلکش آنچنان بر ما اثر گذاشت که به خاطر رسید: تبرکا بانفاسه الشریفه و تبعا لاشعاره اللطیفه ورقی چند بر آن اسلوب ساخته شده و جزوی چند بر آن منوال پرداخته گردد لذا این بهارستان را به دوره سلطان حسین تیموری در هشت روضه پرداختم.» فهرست «روضه»های کتاب چنین است: 1. نثر ریاحین جیده از بساتین دور بینان راه هدایت و صدرنشینان بارگاه ولایت؛ 2. تشریح شقایق دقایق حکم؛ 3. بیان شکفتن شکوفه‌های باغستان حکومت و ایالت که متضمن میوه‌های نصفت و عدالتست؛ 4. وصف میوه بخشی درختان باغستان جود و کرم، 5. تقریر رقت حال بلبلان چمن عشق و محبت؛ 6. وزیدن نسائم ملاطفات و روایح مطایبات که غنچه لبها را بخنداند؛ 7. داستان مرغان قافیه سنج سرابستان سخنوری و طوطیان غزل سرای شکرستان نظم گستری؛ 8 حکایتی چند از زبان احوال بی زبانان که خردمندان و نکته سنجان امثال آن وضع کرده اند. گزارش ترکی آن به نام «هدایة العرفان» در سال 1252ق در استانبول به چاپ رسیده است. آغاز: چو مرغ ذی بالی ز آغاز ×× نه از نیروی حمد آید بپرواز ... اما بعد، نموده می‌شود چون در این وقت دلپسند فرزند ارجمند ضیاءالدین یوسف ... انجام: بوقتی شد آخر که تاریخ هجرت ×× شود نهصد از هشت بروی فزایی چاپ: مشار فارسی، ج1، صص804-805؛ دهلی، سنگی، 1327ق/1909م، وزیری، 108ص؛ گانپور، 1321ق./1903م، (چاپ دوم)، وزیری، 124+2صص؛ طهران، سنگی، 1311 (چاپ اول)، رقعی، 14+171صص [دنا 545/2 (50 نسخه)؛ مثنوی هفت اورنگ جامی مقدمه از مرتضی مدرس گیلانی؛ نسخه‌های منزوی 3535/5؛ الذریعة 188/9، 110/26؛ هدية العارفین 534/1؛ فهرستواره منزوی 1857/3] شرح و حواشی: 1- شرح بهارستان؛ شمعی برزینی، مصطفی (-1000) 2- دیباچه در وصف بهارستان؛ جامی آشتیانی، علی اصغر (-14) 3- شرح بهارستان