شناسنامه کتابشناختی اثر
بغية الخبير في قانون طلب الاكسير
buġyat-ul xabīr fī qānūn-i ṭalab-il iksīr
9
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/10285
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #10285
پدیدآور / مؤلف:
جلدکی، علی بن ایدمر
تاریخ و سده تألیف:
740 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 6، ص 65
تا 66
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
کیمیا
محل تألیف:
دمشق
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
مؤلف آن را برای دانشجویان و طلاب نوشته، در چگونگی طلب اکسیر و راههای دسترسی به این ماده است. مؤلف در آغاز کتاب از مدعیان دروغین این فن شکوه مینماید و آنها را جاهلانی مینامد که هیچ گاه به آن ماده رؤیایی دست نخواهند یافت. این کتاب در یک «مقدمه» و ده «فصل» و یک «خاتمه» تنظیم شده است: المقدمة: جدیر عن رام أشرف مطلب أن یکون سعیه أفضل من الأشیاء من غیر وجه؛ فصل 1. یجب علی من رام أن یحاول معرفة حجر المکرم و خروج مافیه من القوة؛ 2. إذا ثبت عندک إمکان الصناعة و أنها حق؛ 3. الإکسیر عند الفلاسفة هو جوهر ...؛ 4. النار العنصریة مفسدة لما کونته الطبیعة ...؛ 5. قد سبقنا من مادة الإکسیر و صورته و غایته و خواصه و عوارضه ما فیه کفایة و مقنع ...؛ 6. أن الذین دعا القوم إلى کتمان هذه الموهمیة هو أنهم لو وضعوه کما وضعوا سائر علومهم من الطب ...؛ 7. من عدل کتب القوم فی طلب الإکسیر فقد أضاع عمره فی الباطل؛ 8. أن رموز الحکماء فی غایة الإغماض ...؛ 9. یجب علی من حاول فک رموز القوم أن یکون عالماً بالطبائع ...؛ 10. فإذا فعلت ذلک رجوت ذلک الإصابة و قلة الخطأ و أدعوا الله یفتح أبوابه علیک ...؛ الخاتمه ... اعلم أنه کما فرض علینا فی عقولنا إظهار هذا السر و بذله لمستحقه کذلک حرم علینا إفشائه للعامة. (سید محمود مرعشی)
آغاز اثر
« بسمله، قال العبد الفقیر الی الله تعالی ایدمر علی بن ایدمر الجلدکی ... باسمک اللهم ظهرت انواع المبدعات ... اما بعد فانی وضعت هذا الکتاب بمدینة دمشق عام اربعین و سبع مائة. »
انجام اثر
« فلم تنله من کتبهم الا یشق الا نفس فالله بینی و بینک و کفی بالله وکیلا و لکن هذا آخر ما قصدنا ایراده من کتاب. »
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
أعیان الشیعة، ج3، ص517-518 و ص 127
اکتفاع القنوع مما هو مطبوع، ص226
کشف الظنون: ج1، ص239
معجم المؤلفین 28/3
متن فنخا
● بغية الخبير في قانون طلب الاكسير / كيميا / عربی
buġyat-ul xabīr fī qānūn-i ṭalab-il iksīr
جلدكی، علی بن ایدمر، - 762 قمری
jeldakī, ‘alī ebn-e aydamor (- 1361)
تاریخ تألیف: 9 صفر 740ق؛ محل تألیف: دمشق
مؤلف آن را برای دانشجویان و طلاب نوشته، در چگونگی طلب اکسیر و راههای دسترسی به این ماده است. مؤلف در آغاز کتاب از مدعیان دروغین این فن شکوه مینماید و آنها را جاهلانی مینامد که هیچ گاه به آن ماده رؤیایی دست نخواهند یافت. این کتاب در یک «مقدمه» و ده «فصل» و یک «خاتمه» تنظیم شده است: المقدمة: جدیر عن رام أشرف مطلب أن یکون سعیه أفضل من الأشیاء من غیر وجه؛ فصل 1. یجب علی من رام أن یحاول معرفة حجر المکرم و خروج مافیه من القوة؛ 2. إذا ثبت عندک إمکان الصناعة و أنها حق؛ 3. الإکسیر عند الفلاسفة هو جوهر ...؛ 4. النار العنصریة مفسدة لما کونته الطبیعة ...؛ 5. قد سبقنا من مادة الإکسیر و صورته و غایته و خواصه و عوارضه ما فیه کفایة و مقنع ...؛ 6. أن الذین دعا القوم إلى کتمان هذه الموهمیة هو أنهم لو وضعوه کما وضعوا سائر علومهم من الطب ...؛ 7. من عدل کتب القوم فی طلب الإکسیر فقد أضاع عمره فی الباطل؛ 8. أن رموز الحکماء فی غایة الإغماض ...؛ 9. یجب علی من حاول فک رموز القوم أن یکون عالماً بالطبائع ...؛ 10. فإذا فعلت ذلک رجوت ذلک الإصابة و قلة الخطأ و أدعوا الله یفتح أبوابه علیک ...؛ الخاتمه ... اعلم أنه کما فرض علینا فی عقولنا إظهار هذا السر و بذله لمستحقه کذلک حرم علینا إفشائه للعامة. (سید محمود مرعشی)
آغاز: بسمله، قال العبد الفقیر الی الله تعالی ایدمر علی بن ایدمر الجلدکی ... باسمک اللهم ظهرت انواع المبدعات ... اما بعد فانی وضعت هذا الکتاب بمدینة دمشق عام اربعین و سبع مائة.
انجام: فلم تنله من کتبهم الا یشق الا نفس فالله بینی و بینک و کفی بالله وکیلا و لکن هذا آخر ما قصدنا ایراده من کتاب.
[أعیان الشیعة، ج3، ص517-518 و ص 127؛ اکتفاع القنوع مما هو مطبوع، ص226؛ کشف الظنون: ج1، ص239؛ معجم المؤلفین 28/3]
نسخههای خطی این اثر
9 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
رضوی
مشهد
|
ض 10982 | بیکاتب | 981ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 2 |
مرعشی
قم
|
11748/4 | محمد حسین، متطبب | 6 ذیقعده 1269ق | شکسته نستعلیق، نسخ | 22 | شناسنامه ← |
| 3 |
رضوی
مشهد
|
28244 | علی اصغر تهرانی | 1277ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 4 |
ملک
تهران
|
6231/4 | محمد تقی طبیب نوری مازندرانی ابن محمدنبی | 13 ربیع الثانی 1293ق | شکسته نستعلیق | 11 | شناسنامه ← |
| 5 |
مرکز مطالعات
قم
|
654/2 | بیکاتب | 22 صفر 1306ق | نستعلیق | 8 | شناسنامه ← |
| 6 |
مجلس
تهران
|
717 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 10 | شناسنامه ← |
| 7 |
الهیات
مشهد
|
20370/3 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 8 |
رضوی
مشهد
|
ض 10779 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 9 |
مرکز مطالعات
قم
|
932/8 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 25 | شناسنامه ← |