بصائر الدرجات (مختصر)

● بصائر الدرجات (مختصر) = منتخب بصائر الدرجات / حدیث / عربی baṣā'ir-ud darajāt (muxtaṣar) = mn. baṣā'ir-ud darajāt حلی، حسن بن سلیمان، ق8 قمری ḥellī, ḥasan ebn-e soleymān (- 14c) مشتمل است بر فضایل ائمه اطهار و فرمایشات آن بزرگواران درباره تسلیم و معنی آن، قضا و قدر، رجعت و عالم ذر و غیرها. وی بیشتر احادیث آن را از کتاب «مختصر بصائر الدرجات» تألیف سعد بن عبدالله بن ابی خلف اشعری قمی انتخاب نموده و اگر بعضاً از منابع دیگر از جمله «القرائة» تألیف سیاری و همچنین از «ما نزل من القرآن فی اهل البیت» نوشته محمد بن عباس، معاصر کلینی و دیگران نقل نموده اسناد آنها را نیز ذکر کرده تا خواننده با اخبار «مختصر البصائر» اشتباه ننماید. برخی چنین پنداشته‌اند که مختصر مزبور نیز از تألیفات همین مؤلف یعنی شیخ عزالدین حلی است حال آنکه این تصور توهمی بیش نیست چه او خود در صفحه 27 همین نسخه (ش 8009 آستان قدس) می‌نویسد: «یقول العبد ... حسن بن سلیمان انی قد رویت فی معنی الرجعة احادیث من غیر طریق سعد بن عبدالله مثبتها فی هذه الاوراق ثم ارجع مارواه سعد بن عبدالله فی کتاب مختصر البصائر.» (براتعلی غلامی مقدم) گرچه نگارنده ریاض پنداشته که مختصر البصائر از قمی است و گزیده از بصائر الدرجات صفار ولی این سخن بر خلاف گفته طوسی و نجاشی و ابن شهر آشوب می‌باشد که همه آن را «بصائر الدرجات» نامیده اند نه مختصر آن. آغاز: بسمله. نقلت من کتاب مختصر البصائر تألیف سعدبن عبدالله ابی خلف القمی رحمه الله عن محمد بن خالد البرقی عن محمد سنان أو غیره عن بشیر الدهان عن حمران بن اعین انجام: ما لم ینزل به سلطاناً و ان تقولوا علی الله ما لا تعلمون فهذه الامور هی من الفواحش داخلة فی جملتها و لکنها اعظم الفواحش لانه ذکرها باسمانها و الله اعلم چاپ: نجف، 1370ق، 228 ص. [الذریعة 182/20 و 124/3]