بستان العشاق

● بستان العشاق = بساتین الخاقان / تراجم / فارسی bostān-ol ‘oššāq = basātīn-ol xāqān شهره قاجار، علیرضا بن فتحعلیشاه، 1218ق 13 قمرى šohre qājār, ‘alī-rezā ebn-e fath-‘alī-šāh (1804-19c) تاریخ تألیف: 27 ذیقعده 1248ق «بستان العشاق» جلد اول از مجلدات پنج‌گانه «بساتین الخاقانیه» است در ذکر چهارصد و چهار شاعر قدیم و جدید و مصدرست بنام فتح‌علیشاه قاجار و به‌طوری‌که در دیباچه آن شرح داده شده بساتین الخاقانیه شامل کتاب‌های: 1. بستان العشاق در ذکر احوال و آثار غزل‌سرایان؛ 2. بستان الفضایل در ذکر احوال و آثار قصیده‌گویان؛ 3. بستان البدایع در ذکر احوال و آثار قطعه‌سرایان؛ 4. بستان الصنایع در ذکر احوال و آثار رباعی‌سرایان؛ 5. بستان المعارف در ذکر احوال و آثار مثنوی سرایان است. در دیباچه کتاب رسالة العشاق است در یک «مقدمه» در دو «باب» و یک «بیان» و دو «فصل». آغاز: دیباچه هر سخن بنام جمیلی آرایش یابد که بمقتضای میل ذاتی در آیینه شهود چنین صورت زیبا و چهره دلکش نمود. انجام: بال و پرش ز سنگ ستم کی توان شکست مرغی که جز در تو ندارد نشیمنی. [فرهنگ سخنوران ص 312؛ الذریعه 558/9؛ تاریخ تذکره‌های فارسی 101/1؛ فهرستواره منزوی 1854/3]