نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

البرهان فی التکلیف و البیان

al-burhān fī-t taklīf wa-l bayān
9 نسخه ثبت‌شده قرن 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/10056
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #10056
تاریخ و سده تألیف: 1209 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 5، ص 942 تا 943
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: اصول فقه
عناوین دیگر و هم‌تراز:
برهانية (burhānīya)
محل تألیف: کربلا

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

این رساله که بنام «برهانیة» نیز خوانده می‌شود در بیان تکلیف و شرایط و تحقق تکلیف است و نکوهش روش ارباب ظنون. مؤلف این رساله را در تحریم عمل به ظن در تحصیل احکام و ابطال طریقه اجتهاد ظنی و طرفداری از روش اخباریان نوشته و در پایان رساله، پاره‌ای از مؤلفات دیگر خود را که در این باب پرداخته یاد کرده: حرز الخواص، کتاب الحجه البالغه، الحکمة البالغه، الکتاب المبین، الشهاب الثاقب، سیف الله المسلول، کتاب اعصار فیه نار، رساله کشف القناع عن عور الاجماع و کوثر الاسرار فی شرح معضلات البحار. میرزا علی محمد بن میرزا رضا شیرازی مقتول در 1266 حاشیه‌هایی بر این کتاب نوشته و اخباری را رد کرده و یکی از شاگردان اخباری به نام میرزا محمد باقر لاری به پشتیبانی از استاد خود در 1232 (پس از درگذشت استاد) رساله‌ای در شرح رساله برهانیه نگاشته به نام «الکمات الحقانیه فی شرح الرسالة البرهانیه» و در این شرح، اعتراضات میرزا علی محمد را بر رساله برهانیه پاسخ گفته است.
آغاز اثر
« بسمله. الحمدالله رب العالمين ... اما بعد فقد ثبت بالبراهين القطعيه عند المتکلمین ان العلم زائد على ذات الممكن كسائر صفاته غير لازم ... »
انجام اثر
« بیمناه الجانيه مصنفها ابو احمد محمد بن عبدالنبی بن عبدالصانع النيشابورى الخراسانی فی آخر الصفر من اول السنة التاسعه من العشر الاول من المائة الثالثة من الالف الثاني من الهجرة المصطفويه حامداً مصليا في مشهد الطف بكربلا. »
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
رد الایرادات على الرسالة البرهانية؛ اخباری، محمد بن عبدالنبی (1232-1178)

متن فنخا

● البرهان فی التکلیف و البیان = برهانية / اصول فقه / عربی al-burhān fī-t taklīf wa-l bayān = burhānīya اخباری، محمد بن عبدالنبی، 1178-1232 ؟ قمری axbārī, mohammad ebn-e ‘abd-on-nabī (1765-1817) تاریخ تألیف: پایان صفر 1209ق؛ محل تألیف: کربلا این رساله که بنام «برهانیة» نیز خوانده می‌شود در بیان تکلیف و شرایط و تحقق تکلیف است و نکوهش روش ارباب ظنون. مؤلف این رساله را در تحریم عمل به ظن در تحصیل احکام و ابطال طریقه اجتهاد ظنی و طرفداری از روش اخباریان نوشته و در پایان رساله، پاره‌ای از مؤلفات دیگر خود را که در این باب پرداخته یاد کرده: حرز الخواص، کتاب الحجه البالغه، الحکمة البالغه، الکتاب المبین، الشهاب الثاقب، سیف الله المسلول، کتاب اعصار فیه نار، رساله کشف القناع عن عور الاجماع و کوثر الاسرار فی شرح معضلات البحار. میرزا علی محمد بن میرزا رضا شیرازی مقتول در 1266 حاشیه‌هایی بر این کتاب نوشته و اخباری را رد کرده و یکی از شاگردان اخباری به نام میرزا محمد باقر لاری به پشتیبانی از استاد خود در 1232 (پس از درگذشت استاد) رساله‌ای در شرح رساله برهانیه نگاشته به نام «الکمات الحقانیه فی شرح الرسالة البرهانیه» و در این شرح، اعتراضات میرزا علی محمد را بر رساله برهانیه پاسخ گفته است. آغاز: بسمله. الحمدالله رب العالمين ... اما بعد فقد ثبت بالبراهين القطعيه عند المتکلمین ان العلم زائد على ذات الممكن كسائر صفاته غير لازم ... انجام: بیمناه الجانيه مصنفها ابو احمد محمد بن عبدالنبی بن عبدالصانع النيشابورى الخراسانی فی آخر الصفر من اول السنة التاسعه من العشر الاول من المائة الثالثة من الالف الثاني من الهجرة المصطفويه حامداً مصليا في مشهد الطف بكربلا. شرح و حواشی: 1- رد الایرادات على الرسالة البرهانية؛ اخباری، محمد بن عبدالنبی (1232-1178)

نسخه‌های خطی این اثر

9 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
شاهچراغ
شیراز
509/1 عبدالله ابن محمد لاری 1211ق نسخ 68 شناسنامه ←
2
مجلس
تهران
8744/5 بی‌کاتب دوشنبه 10 ذیقعده 1216ق نسخ 22 شناسنامه ←
3
مرعشی
قم
9238/8 ابو القاسم بن محمد تقی جمعه 15 جمادی الاول 1216ق نسخ 31 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
2797/1 محمد ابراهیم طبسی خراسانی 1223ق نسخ 25 شناسنامه ←
5
مرعشی
قم
6623/5 یاد علی بن ممتاز علی حسنی باره‌ای چهارشنبه 10 رجب 1232ق نسخ 25 شناسنامه ←
6
رضوی
مشهد
8731 محمد رضا بن محمد جعفر دوانی سه‌شنبه 18 صفر 1243ق نسخ 21 شناسنامه ←
7
مرعشی
قم
10206/3 شیخ علی بحرانی بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
8
دانشگاه
تهران
922/12 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 2 شناسنامه ←
9
دانشگاه
تهران
922/4 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 13 شناسنامه ←