نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
✓
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- قرن 13
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 308 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق، نسخ
- تعداد برگ و سطر:
- 302 برگ • 19 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 15/5×22سم
- کاغذ و جلد:
- فرنگی • تیماج، مشکی
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
نقل قولی از عبدالله راجع به خطوطی که پیغمبر کشید آنها را بیان کرده شده چند نقل قول از کشکول در معنی بعضی از آیات مناجات (گ70)؛ ؛ مطالب فقهی راجع به جهاد تعریف فضیلت اقسام ظاهراً این مطالب متعلق به رسالهای بوده که صدر ذیل آن در اینجا افتاده است (72-80پ)؛ در آنچه بر پیغمبر به شب معراج گذشت تحت عنوان «باب پنجاه چهارم» ظاهراً آن از رسالهای اخذ شده (81)؛ مطلبی راجع به «هجاء مؤمنین» «ذم مؤمن بشعر» همچنین راجع به «غیبت» «غیب جوئی» از مردمان از لحاظ فقهی (82)؛ مطالبی راجع به دنیا ذم آن (83-84)؛ قسمتی از رساله ملامحسن فیض راجع به کیفیت علم خدا به اشیاء کلیات جزئیات معلومات محسوسات آن به عربی (85)؛ لطائف ظرائفی چند داستانهای متعددی از کتب داستان لطائف (86-88)؛ اشعاری عربی (89)؛ مباحثی درباره فسق حرمت نظر بر محرمات مکالمه با آنها آتش دوزخ (90-92)؛ داستانها اشعاری از بعضی شاعران بزرگان صوفی اسلامی دینی (93-95)؛ اشعاری از شیخ بهائی (96-97)؛ قسمتی از یک کتاب دینی که از مجلس نوزدهم تا مجلس چهلم آن کتاب است در این مجالس مسأله خلق عالم توحید نبوت توضیح میشود (98-162)؛ کتاب خلاصة الحیوة در حال حکماء بزرگان فلسفه ؛ مقاله چهارم در مکارم اخلاق به عربی (این مقاله بهظاهر از آن کتابی بوده است) در آن بحث از صبر شکر رجاء خوف میشود (192-198)؛ سؤال جواب فقهی که سائلی اسئلهای چند از فقیهی میپرسد او آن ها را جواب میدهد (199-202)؛ انتقادی بر ملامحسن فیض ملاصدرا درباره پارهای از آراء آنان نسبت به بعضی از مسائل ی، ظاهراً این قسمت نیز متعلق به کتابی بوده است (203-205)؛ اسئله اجوبه فقهی چند در آن سائل سؤالات خود را از فقهی میکند او پاسخ میدهد (205-236)؛ قسمتی از رسالهای در اخلاق که در اینجا هم ابتر هم درهم برهم است ظاهراً باید «سراج المنیر» باشد چه ابوابش به صورت «لمعه» است هر لمعه شرح یک اصل از اصول اخلاقی است منتها از نظر دید صوفیان عارفان، «لمعه ششم در حلاوت صبر» «لمعه هفتم در عذوبت» «لمعه دوم در حیا» در این نسخه هست (237-246)؛ تعدادی از آیات قرآنی در زیر آنها دستور داده شده است که اگر این آیه با فلان طرز عمل بهکار رود فلان نتیجه را خواهد داد، این قسمت ظاهراً متعلق بهکتابی بوده که صدر ذیل آن افتاده است (247-265)؛ ؛ رسائل «تعلیم المتعلم طریق التعلیم» به زبان عربی در سیزده فصل در آن فصول بحث در «ماهیة علم» «در نیت در حال تعلیم» «اختیار علم استاد شریک ثبات» «تعظیم اهل علم» «جدیت مواظبت در علم» «توکل در طلب» غیره میشود، ابتداء انتهای این کتاب نیز در این نسخه افتاده است (274-281)؛ رسالهای در رضاع، ابتداء انتهای آن افتاده (282-295)؛ مقدمهای در فضل دعا آداب شرایط آن، ناتمام (297-299)؛ قسمتی از رسالهای درباره علم معرفت به خدا حدیث «کل مولود یولد علی الفطرة»، آخر این قسمت رقم هاشم حسینی دارد (300-302)؛ نقل قولی از جامع السعادات درباره طلب حرام اقوال پیغمبر امام جعفر صادق درباره آن (302)
یادداشتهای انتقادی و تصحیحی فهرستنگار:
•
این نسخه ناتمام میباشد (163-191)
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 10 • صفحه 725 • ردیف 308
متن فنخا:
308. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2872
شامل: نقل قولهایی در پارهای از مسائل دینی از کشکول (گ68-69)؛ نقل قولی از عبدالله راجع به خطوطی که پیغمبر کشید و آنها را بیان کرده شده و چند نقل قول از کشکول در معنی بعضی از آیات و مناجات (گ70)؛ قسمتی از کتاب اسرار الشهاده (71)؛ مطالب فقهی راجع به جهاد و تعریف و فضیلت و اقسام و ظاهراً این مطالب متعلق به رسالهای بوده که صدر و ذیل آن در اینجا افتاده است (72-80پ)؛ در آنچه بر پیغمبر به شب معراج گذشت تحت عنوان «باب پنجاه و چهارم» و ظاهراً آن از رسالهای اخذ شده (81)؛ مطلبی راجع به «هجاء مؤمنین» و «ذم مؤمن بشعر» و همچنین راجع به «غیبت» و «غیب جوئی» از مردمان از لحاظ فقهی (82)؛ مطالبی راجع به دنیا و ذم آن (83-84)؛ قسمتی از رساله ملامحسن فیض راجع به کیفیت علم خدا به اشیاء و کلیات و جزئیات و معلومات و محسوسات آن به عربی (85)؛ لطائف و ظرائفی چند و داستانهای متعددی از کتب داستان و لطائف (86-88)؛ اشعاری عربی (89)؛ مباحثی درباره فسق و حرمت نظر بر محرمات و مکالمه با آنها و آتش دوزخ (90-92)؛ داستانها و اشعاری از بعضی شاعران و بزرگان صوفی و اسلامی و دینی (93-95)؛ اشعاری از شیخ بهائی (96-97)؛ قسمتی از یک کتاب دینی که از مجلس نوزدهم تا مجلس چهلم آن کتاب است و در این مجالس مسأله خلق عالم و توحید و نبوت توضیح میشود (98-162)؛ کتاب خلاصة الحیوة در حال حکماء و بزرگان فلسفه، این نسخه ناتمام میباشد (163-191)؛ مقاله چهارم در مکارم اخلاق به عربی (این مقاله بهظاهر از آن کتابی بوده است) و در آن بحث از صبر و شکر و رجاء و خوف میشود (192-198)؛ سؤال و جواب فقهی که سائلی اسئلهای چند از فقیهی میپرسد و او آن ها را جواب میدهد (199-202)؛ انتقادی بر ملامحسن فیض و ملاصدرا درباره پارهای از آراء آنان نسبت به بعضی از مسائل مذهبی، ظاهراً این قسمت نیز متعلق به کتابی بوده است (203-205)؛ اسئله و اجوبه فقهی چند و در آن سائل سؤالات خود را از فقهی میکند و او پاسخ میدهد (205-236)؛ قسمتی از رسالهای در اخلاق که در اینجا هم ابتر و هم درهم و برهم است ظاهراً باید «سراج المنیر» باشد چه ابوابش به صورت «لمعه» است و هر لمعه شرح یک اصل از اصول اخلاقی است منتها از نظر و دید صوفیان و عارفان، «لمعه ششم در حلاوت صبر» و «لمعه هفتم در عذوبت» و «لمعه دوم در حیا» در این نسخه هست (237-246)؛ تعدادی از آیات قرآنی و در زیر آنها دستور داده شده است که اگر این آیه با فلان طرز عمل بهکار رود فلان نتیجه را خواهد داد، این قسمت ظاهراً متعلق بهکتابی بوده که صدر و ذیل آن افتاده است (247-265)؛ قسمتی از رسالهای که احمد بن محمد حسینی برای محمد ولی میرزا نوشته و در آن آنچه متعلق «بهصلوات فرستادن است» از اخبار و آثار جمع کرده در هشت باب همگی بحث از صلوات و سلام میباشد، آخر نسخه افتاده است (266-273)؛ رسائل «تعلیم المتعلم طریق التعلیم» به زبان عربی در سیزده فصل و در آن فصول بحث در «ماهیة علم» و «در نیت در حال تعلیم» و «اختیار علم و استاد و شریک و ثبات» و «تعظیم اهل علم» و «جدیت و مواظبت در علم» و «توکل در طلب» و غیره میشود، ابتداء و انتهای این کتاب نیز در این نسخه افتاده است (274-281)؛ رسالهای در رضاع، ابتداء و انتهای آن افتاده (282-295)؛ مقدمهای در فضل دعا و آداب و شرایط آن، ناتمام (297-299)؛ قسمتی از رسالهای درباره علم و معرفت به خدا و حدیث «کل مولود یولد علی الفطرة»، آخر این قسمت رقم هاشم حسینی دارد (300-302)؛ نقل قولی از جامع السعادات درباره طلب حرام و اقوال پیغمبر و امام جعفر صادق درباره آن (302)؛ خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج، مشکی، 302گ، 19 سطر (9/5×15/5)، اندازه: 15/5×22سم [ف: 6 - 533]