نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
✓
سطور مجدول (جدولبندی)
—
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- محتملاً قرن 13
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 307 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق، نسخ
- تعداد برگ و سطر:
- 335 برگ • 15 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 18×22/5سم
- کاغذ و جلد:
- فرنگی • مقوایی، رویه کاغذی الوان
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
از قول شیخ یوسف بن احمد بن ابراهیم شیوخ اجازه او میآید یعنی شیخی که بهاو اجازه داده سپس شیخی که به این شیخ اجازه داده الی غیر ذلک با نام هر یک کتب نگاشته شده بهوسیله آنها (گ2-11)؛ مطالبی چند نوشته پس آن روی آنها خط بطلان کشیده شده است (گ12-23)؛ تقویمگونهای که علاوه بر حدسها پیشبینیهای اجتماعی اوضاع حال را نیز بیان میکند (23-26پ)؛ ؛ مطالب گوناگون از حدیث شعر مباحثی راجع به رنگ داستانهای کوچک آیات قرآنی ابیات پندآمیز (28-78)؛ ؛ اصطلاحات کیمیا (89-96)؛ پندهایی از ناصر خسرو سنائی (97-98)؛ دعا آیاتی که ظاهراً مقدمه بیان مطلبی بوده که متاخر آن افتاده (99-99پ)؛ شرح حالی نصایحی آیاتی از کلام الله مطالبی در بیان سلوک اهل تجارت (100)؛ مطالبی در شرف علم فضیلت آن که ظاهراً مقدمه کوتاهی بوده است؛ معنی لغات اصطلاحاتی؛ مثنوی اشعاری (101)؛ ؛ ؛ مطالب مغشوش راجع به لغات اصطلاحات تواریخ اشعار پراکنده آیات ادعیه نصایح صوفیانه نقل مطالب از کتب معروف بیان تفسیر بعضی از آیات اقوال بزرگان دین (110-150)؛ مرثیههای امام حسین که قسمتی از آن تضمینی است از غزل اول دیوان خواجه حافظ «الا یا ایها الساقی ... » قسمت آخر آن شعر معروف محتشم کاشی (151-161)؛ قسمتی از کتاب ارشاد المسترشدین به قلم احمد بن عبدالکریم بن احمد بن عبدالعطوف در مسائل ایمانی از معرفت خدا نبوت اعتقاد به ولایت با استفاده از احادیث اخبار مأثوره از ائمه اطهار ؛ مطالبی در ذم از جهان مردم چند نصیحت منقول از اخبار احادیث آیات قرآنی (172-174)؛ ظاهراً قسمتی از کیمیای سعادت غزالی (175)؛ ادعیهای (176)؛ مسائلی در باب مصیبت بهخصوص مصیبت اهل بیت (177-180)؛ بیان چند آیه تفسیر آن (181)؛ مطالبی از یک کتاب دینی این مطالب فصل دوازدهم سیزدهم چهاردهم پانزدهم آن کتاب است در خواص خصوصیات بهشت جهنم نقل از اقوال پیغمبر ائمه اطهار (182-196)؛ قسمتی از یک کتاب اخلاقی که ظاهراً باید سراج المنیر باشد درین قسمت«لمعه سوم در فوائد حلم» «لمعه چهارم در مناقب عدل» «لمعه پنجم در محامد احسان» آمده (197-202)؛ نامهای به حاج ملا حسنعلی درباره تکرار چاپ اسرار الشهاده بی ثمر بودن آن (203)؛ نامهای که در آن نویسنده از خدا میطلبد که بهزیارت عتبات رود (204)؛ قسمتی از کتاب حافظ برسی عالم معروف علم تجوید، در این کتاب نویسنده پس از شکایت از حاسدین خود به حب علی علیه السلام میپردازد در منقیب حضرت علی مطالبی میآورد (205-209)؛ مطالبی درباره تصفیه اخلاقی بهبود مسائل زندگی (210)؛ جزوهای چاپی که در سال 1256 ه. ق. بهوسیله علی بن حاج محمد حسین بهچاپ آمده این جزوه حاوی کلمات قصار اخلاقی است (211-220)؛ مسائلی درباره پیشگویی حوادث عالم به نقل از قطب الدین راوندی در کتاب قصص الانبیاء (221-222)؛ سؤال جوابی درباره دیه خون آدمی امامت آن که خود را عادل نداند عقد دختری که قبل از دخول عدم اطلاع خود را به عقد اطلاع دهد چند سؤال فقهی دیگر (223-224)؛ مسائلی راجع به نفس اماره بالسوء (225)؛ سؤالهای فقهی از شیخعلی با جوابهای او (226)؛ مسائلی راجع به حوادث سال آینده در وقتی که نوروز در آن سال اول محرم، شنبه باشد تا روز جمعه (228-230)؛ مسائلی درباره حج احکام راجع به حج (231-236)؛ داستانی از زن شوهری شکایت آنها به نزد قاضی شهر داستان این شکایت بحث در نزد قاضی (237-239)؛ مناظره بین طبیب منجم به نقل از کتاب خزانة الخیال ایضاً مناظره دیگر از کتاب خزانة الخیال، ظاهراً این قسمت باید قسمتی از کتابی باشد که درباره مناظره نوشته شده است (240-244)؛ مطالبی متفرق درهم پراکنده که بیشتر درباره آیات قرآنی مسائل شرعی نقل قول از ائمه دین سؤالهای فقهی داستانها اشعار دیگر یک صفحه به زبان ترکی (245-249)؛ مطالبی از مصابیح القلوب در عبد آبق در غضب غفلت از عزت در نهی از مناهی در امر به معروف (249)؛ اشعاری در مرثیه کربلا (250-252)؛ تفسیر چند آیه از آیات قرآنی (253-254)؛ نامهای درباره ارسال یک جلد کتاب کلیات سعدی (255)؛ مطالبی درباره پارهای از اخلاقیات مسأله سعادت فضیلت انسانی (255-256)؛ مسائلی درباره حج (257)؛ اشعاری در مرثیه کربلا پارهای از مطالب عبادی اخلاقی (258)؛ ؛ مسوده کتابی در مسائل دینی ولی همه مطالب آن در اینجا خط خورده است (324-355)
یادداشتهای انتقادی و تصحیحی فهرستنگار:
•
این کتاب به آخر افتادگی دارد و از اوراق وسط نیز چند ورقی افتاده است (162-171)
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 10 • صفحه 724 • ردیف 307
متن فنخا:
307. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 2852
شامل: قول شیخ خلف بربری که میگوید: از جوانی عاشق علم رمل بودم و از بعضی از استادان معلومم شد که کتاب ملک طمطم هندی مفید است لذا به هند رفتم و یکصد و بیست سال در آنجا ماندم و از عالمان مکان مسؤول خود را جستم تا آن که مردی بهنام وامر هندی گفت باید به کتاب ملک طمطم هندی دست یابی (به زبان عربی) (ص1)؛ نام تعدادی از رسائل علمی و بحث درباره بعد شیخ سلیمان بن علی بن سلیمان بن راشد بحرانی و شرح حال شیخ احمد و شیخ علی بن سلیمان (این مطالب میرساند که این دو صفحه متعلق به کتاب رجالی بوده که فقط از آن این دو صفحه استخراج شده است با افتادگی صدر و ذیل آن) (گ1)؛ از قول شیخ یوسف بن احمد بن ابراهیم شیوخ اجازه او میآید یعنی شیخی که بهاو اجازه داده و سپس شیخی که به این شیخ اجازه داده و الی غیر ذلک با نام هر یک و کتب نگاشته شده بهوسیله آنها (گ2-11)؛ مطالبی چند نوشته و پس آن روی آنها خط بطلان کشیده شده است (گ12-23)؛ تقویمگونهای که علاوه بر حدسها و پیشبینیهای اجتماعی اوضاع حال را نیز بیان میکند (23-26پ)؛ چند بیت شعر فارسی و قول پیغمبر و حکایتی (27، برگ الحاقی)؛ مطالب گوناگون از حدیث و شعر و مباحثی راجع به رنگ و داستانهای کوچک و آیات قرآنی و ابیات پندآمیز (28-78)؛ ادعیه و آیات مفید برای شفا بعضی از امراض (88-89)؛ اصطلاحات کیمیا (89-96)؛ پندهایی از ناصر خسرو و سنائی (97-98)؛ دعا و آیاتی که ظاهراً مقدمه برای بیان مطلبی بوده که متاخر آن افتاده (99-99پ)؛ شرح حالی و در حاشیه نصایحی و آیاتی از کلام الله و مطالبی در بیان سلوک اهل تجارت (100)؛ مطالبی در شرف علم و فضیلت آن که ظاهراً مقدمه کوتاهی بوده است؛ معنی لغات و اصطلاحاتی؛ مثنوی و اشعاری (101)؛ مطالب پراکنده و درهم که حاوی اقوالی از بزرگان دین و داستانها و آیات و نصایح و اشعاری است (102-107)؛ قسمتی از فصل دهم کتاب حلیة المتقین مجلسی (108)؛ مطالب مغشوش راجع به لغات و اصطلاحات و تواریخ و اشعار پراکنده و آیات و ادعیه و نصایح صوفیانه و نقل مطالب از کتب معروف و بیان و تفسیر بعضی از آیات و اقوال بزرگان دین (110-150)؛ مرثیههای امام حسین که قسمتی از آن تضمینی است از غزل اول دیوان خواجه حافظ «الا یا ایها الساقی ... » و قسمت آخر آن شعر معروف محتشم کاشی (151-161)؛ قسمتی از کتاب ارشاد المسترشدین به قلم احمد بن عبدالکریم بن احمد بن عبدالعطوف در مسائل ایمانی از معرفت خدا و نبوت و اعتقاد به ولایت با استفاده از احادیث و اخبار مأثوره از ائمه اطهار، این کتاب به آخر افتادگی دارد و از اوراق وسط نیز چند ورقی افتاده است (162-171)؛ مطالبی در ذم از جهان و مردم و چند نصیحت منقول از اخبار و احادیث و آیات قرآنی (172-174)؛ ظاهراً قسمتی از کیمیای سعادت غزالی (175)؛ ادعیهای (176)؛ مسائلی در باب مصیبت و بهخصوص مصیبت اهل بیت (177-180)؛ بیان چند آیه و تفسیر آن (181)؛ مطالبی از یک کتاب دینی و این مطالب فصل دوازدهم و سیزدهم و چهاردهم و پانزدهم آن کتاب است در خواص و خصوصیات بهشت و جهنم نقل از اقوال پیغمبر و ائمه اطهار (182-196)؛ قسمتی از یک کتاب اخلاقی که ظاهراً باید سراج المنیر باشد و درین قسمت«لمعه سوم در فوائد حلم» و «لمعه چهارم در مناقب عدل» و «لمعه پنجم در محامد احسان» آمده (197-202)؛ نامهای به حاج ملا حسنعلی درباره تکرار چاپ اسرار الشهاده و بی ثمر بودن آن (203)؛ نامهای که در آن نویسنده از خدا میطلبد که بهزیارت عتبات رود (204)؛ قسمتی از کتاب حافظ برسی عالم معروف علم تجوید، در این کتاب نویسنده پس از شکایت از حاسدین خود به حب علی علیه السلام میپردازد و در منقیب حضرت علی مطالبی میآورد (205-209)؛ مطالبی درباره تصفیه اخلاقی و بهبود مسائل زندگی (210)؛ جزوهای چاپی که در سال 1256 ه. ق. بهوسیله علی بن حاج محمد حسین بهچاپ آمده و این جزوه حاوی کلمات قصار اخلاقی است (211-220)؛ مسائلی درباره پیشگویی حوادث عالم به نقل از قطب الدین راوندی در کتاب قصص الانبیاء (221-222)؛ سؤال و جوابی درباره دیه خون آدمی و امامت آن که خود را عادل نداند و عقد دختری که قبل از دخول عدم اطلاع خود را به عقد اطلاع دهد و چند سؤال فقهی دیگر (223-224)؛ مسائلی راجع به نفس اماره بالسوء (225)؛ سؤالهای فقهی از شیخعلی با جوابهای او (226)؛ مسائلی راجع به حوادث سال آینده در وقتی که نوروز در آن سال اول محرم، شنبه باشد تا روز جمعه (228-230)؛ مسائلی درباره حج و احکام راجع به حج (231-236)؛ داستانی از زن و شوهری و شکایت آنها به نزد قاضی شهر و داستان این شکایت و بحث در نزد قاضی (237-239)؛ مناظره بین طبیب و منجم به نقل از کتاب خزانة الخیال و ایضاً مناظره دیگر از کتاب خزانة الخیال، ظاهراً این قسمت باید قسمتی از کتابی باشد که درباره مناظره نوشته شده است (240-244)؛ مطالبی متفرق و درهم و پراکنده که بیشتر درباره آیات قرآنی و مسائل شرعی و نقل قول از ائمه دین و سؤالهای فقهی و داستانها و اشعار دیگر و یک صفحه به زبان ترکی (245-249)؛ مطالبی از مصابیح القلوب در عبد آبق و در غضب و غفلت از عزت و در نهی از مناهی و در امر به معروف (249)؛ اشعاری در مرثیه کربلا (250-252)؛ تفسیر چند آیه از آیات قرآنی (253-254)؛ نامهای درباره ارسال یک جلد کتاب کلیات سعدی (255)؛ مطالبی درباره پارهای از اخلاقیات و مسأله سعادت و فضیلت انسانی (255-256)؛ مسائلی درباره حج (257)؛ اشعاری در مرثیه کربلا و پارهای از مطالب عبادی و اخلاقی (258)؛ مطالب پراکنده درباره حوادث تاریخی و نقل قول از ائمه و مطالب فقهی و تفاسیر آیاتی چند از قرآن و اشعاری به عربی و فارسی و پارهای از مراثی و مطالب کلامی و عرفانی و صوفیانه (259-320)؛ مسوده کتابی در مسائل دینی ولی همه مطالب آن در اینجا خط خورده است (324-355)؛ خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: محتملاً قرن 13؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی، رویه کاغذی الوان، 335گ، 15سطر (9×15)، اندازه: 18×22/5سم [ف: 6 - 505]