نشانهای نسخهشناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیحشده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدولبندی)
✓
دارای رکابه (پایصفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- بیکاتب
- تاریخ کتابت:
- قرن 12
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 161 (در فنخا)
ویژگیهای مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق
- تعداد برگ و سطر:
- 108 برگ • 14 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتیمتر):
- 12×23سم
- کاغذ و جلد:
- سپاهانی • تیماج تریاکی
آغاز نسخه
آغاز 1
« فی المنقبة و قصه جبلک، جبار و جهاندار و توانگر ×× روزی ده خلقان بکرم رازق اکبر/ فرد و صمد و قادر وحی است / ×× داننده اسرار خلایق همه یکسر »
آغاز 2
« از حکیمان دور باش و هرزه گو را ره مده ×× لوح رمالان بسوز و رو کتب کن پاره پار »
آغاز 3
« سحر کین گوهر رخشان ازین دریای ظلمانی ×× بامر حق برون آمد جهان را ساخت نورانی »
آغاز 4
« بعروسی رفتن سیدة النساء، باز بطرف چمن از اثر نوبهار ×× آنچه بدل غنچه داشت کرد همه آشکار »
انجام نسخه
انجام 1
« عارفا روز جدایی را ببین ×× فهم کن برهان تنها ایست این/ یعنی اینجا من عمل کردم بذات ×× معتبر نبود تعدد در صفات»؛ قصیدهای با »
انجام 2
« در جنگ چنان کشت علی مر جبلک را ×× صیدش جبلک بود چو هشام و چو عنتر (در چهار صفحه و 84 بیت)؛ شعری با آغاز »
انجام 3
« در تخلص گرچه افچنکی شدم در شهر فاش ×× لیک از افچنگیان دارم دل مجروح وار»، در 32 بیت و دو صفحه و مانند دیباچهای بر قصیده دشت ارژنه و از «خراسانی» است و این را هنگامی که از نجف برمیگشت بهدرخواست مردم سلطانیه <!-- page: 695 --> که همراه او بودند سروده است؛ قصیدهای با »
انجام 4
« ترا چون دوستی نبود ازو بهتر درین عالم ×× بآواز علی با تو سخن گفتیم تا دانی» (در سه صفحه و نیم)؛ سپس شعری با »
انجام 5
« هند ز خجلت گریخت خواهر بوجهل هم / ×× دختر عبدالعزیز کرد هماندم فرار»، جمع (ناقص در چهار صفحه و نیم)؛ هفت بند ملا حسن کاشی؛ ترجیح بند جویا؛ قصیده میرزا موعظ فطرت؛ مثنوی و شعرهای دیگر؛ سوز و گداز ضیا (تا پایان نسخه) »
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
شعری با آغاز
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرستنگاری:
فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 10 • صفحه 694 • ردیف 161
متن فنخا:
161. تهران؛ حقوق؛ شماره نسخه: 359 - ج
شامل: مثنوی عرفانی میرزا محمد شیرازی متخلص به عالی و ملقب به نعمت خان و دانشمند خان درگذشته 1120 (الذریعه 676/9)، آغاز مثنوی: «حمد و شکر او را که هر چه هست ازوست ×× دام هستی حلقه دار از های و هوست / لا والا مایه هر قند شد ×× تار و پود از بهر دام صید شد»، انجام: «عارفا روز جدایی را ببین ×× فهم کن برهان تنها ایست این/ یعنی اینجا من عمل کردم بذات ×× معتبر نبود تعدد در صفات»؛ قصیدهای با آغاز: «فی المنقبة و قصه جبلک، جبار و جهاندار و توانگر ×× روزی ده خلقان بکرم رازق اکبر/ فرد و صمد و قادر وحی است / ×× داننده اسرار خلایق همه یکسر»، انجام: «در جنگ چنان کشت علی مر جبلک را ×× صیدش جبلک بود چو هشام و چو عنتر (در چهار صفحه و 84 بیت)؛ شعری با آغاز آغاز: «از حکیمان دور باش و هرزه گو را ره مده ×× لوح رمالان بسوز و رو کتب کن پاره پار»، انجام: «در تخلص گرچه افچنکی شدم در شهر فاش ×× لیک از افچنگیان دارم دل مجروح وار»، در 32 بیت و دو صفحه و مانند دیباچهای بر قصیده دشت ارژنه و از «خراسانی» است و این را هنگامی که از نجف برمیگشت بهدرخواست مردم سلطانیه که همراه او بودند سروده است؛ قصیدهای با آغاز: «سحر کین گوهر رخشان ازین دریای ظلمانی ×× بامر حق برون آمد جهان را ساخت نورانی»، انجام: «ترا چون دوستی نبود ازو بهتر درین عالم ×× بآواز علی با تو سخن گفتیم تا دانی» (در سه صفحه و نیم)؛ سپس شعری با آغاز: «بعروسی رفتن سیدة النساء، باز بطرف چمن از اثر نوبهار ×× آنچه بدل غنچه داشت کرد همه آشکار»، انجام: «هند ز خجلت گریخت خواهر بوجهل هم / ×× دختر عبدالعزیز کرد هماندم فرار»، جمع (ناقص در چهار صفحه و نیم)؛ هفت بند ملا حسن کاشی؛ ترجیح بند جویا؛ قصیده میرزا موعظ فطرت؛ مثنوی و شعرهای دیگر؛ سوز و گداز ضیا (تا پایان نسخه)؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن 12؛ مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج تریاکی، 108گ، 14 سطر (5×18)، اندازه: 12×23سم [ف: - 75]