نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

جنگ

/m/97008
کتابخانه و مخزن نگهداری: مرعشی
شهر و کشور: قم
شماره نسخه: 13100

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) ✓
دارای حواشی (محشی) ✓
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
بی‌کاتب
تاریخ کتابت:
قرن 7
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 1 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نسخ
تعداد برگ و سطر:
120 برگ • 17 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
8×15/5سم
کاغذ و جلد:
شرقی • جلد نامشخص

آغاز نسخه

« که از آن خطاب مفروز باشم و از آن عقاب مسلم مانم، اتفاق را آن ستوران سر طویله بر عقوبت مرا ساختند و آن بی عقلان بچست عقال محنت بر پای من نهادند، با خویشتن گفتم: خود کرده را درمان نیست »

انجام نسخه

« کاشکی جز اشک و <!-- page: 646 --> خون دل پناهی دارمی ×× کاشکی جز ناله و زاری سپاهی دارمی با چنین دردی که دارم با چنین سوزی که هست ×× کردمی آهی اگر پروای آهی دارمی مجموعه‌ای که از چند رساله پراکنده منظوم از تعداد بسیاری از اشعار شاعران مشهور و برخی گمنام، گردآوری گردیده، مطالب جنگ پراکنده شده و به علت نداشتن رکابه، ترتیب آن میسر نشده است. چنین به نظر می‌رسد که نخست بخش نثر نگاشته شده، سپس اشعاری نیز بر آن افزوده گردیده است و اشعار پراکنده‌ای نیز در حواشی گنجانده شده، گزارشی از این جنگ از سوی استاد ایرج افشار فراهم و در فصلنامه «میراث شهاب» چاپ شده است، خلاصه بخشی از مندرجات آن این گونه بیان گردیده است: 1. رساله‌ای به نثر در حکایت وعظ و خاطرات با استفاده از آیات قرآن و اشعار فارسی و عربی (گ 1- 13) که آغاز و انجامش افتاده است؛ 2. رساله نثر و نظم در مناظره میان ماه و آفتاب به نظر می‌رسد مؤلف این رساله همان نویسنده قبلی باشد که مثل آن رساله به آیات و اشعار تمسک جسته است (گ 13- 19)؛ 3. رساله نثر ممزوج به اشعار شامل مناظره بین نوعروس بهشت و خواجه کاینات (گ 19-22)؛ 4. حکایت شیخ ابوایوب سختیانی (22)؛ 5. المجلس من كلام السيد الامام ظهير الدين الجرجانی که در مواعظ اخلاقی و دینی است (گ 22- 27)؛ 6. روایتی به عربی از «شیخ الانصاری» (27)؛ 7. رساله‌ای به نثر ادبی (27)؛ 8. رساله‌ای به نثر از مناظره مرغان در حضور حضرت سلیمان نبی با عناوین «لطیفه، نکته و عزیز من» (28-46)؛ 9. مطالب، اشعار و حکایاتی از خواری، ابوسعید ابی الخیر، بایزید، خواجه ابوعلی فارمندی، شیخ ابوالقاسم کرکان، ابوعلی رباطی، و علی دقاق، رابعه عدویه، شیخ محمد نقاش، شیخ علی لالاجوینی، عبدالرزاق کاشانی و سید حسن غزنوی که به صورت پراکنده آمده و شامل مجلسی است در وعظ و نثر، و بسیاری مطالب دیگر که در این گزارش نمی‌گنجد »
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 10 • صفحه 645 • ردیف 1
متن فنخا:
1. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 13100 آغاز: که از آن خطاب مفروز باشم و از آن عقاب مسلم مانم، اتفاق را آن ستوران سر طویله بر عقوبت مرا ساختند و آن بی عقلان بچست عقال محنت بر پای من نهادند، با خویشتن گفتم: خود کرده را درمان نیست؛ انجام: کاشکی جز اشک و خون دل پناهی دارمی ×× کاشکی جز ناله و زاری سپاهی دارمی با چنین دردی که دارم با چنین سوزی که هست ×× کردمی آهی اگر پروای آهی دارمی مجموعه‌ای که از چند رساله پراکنده منظوم از تعداد بسیاری از اشعار شاعران مشهور و برخی گمنام، گردآوری گردیده، مطالب جنگ پراکنده شده و به علت نداشتن رکابه، ترتیب آن میسر نشده است. چنین به نظر می‌رسد که نخست بخش نثر نگاشته شده، سپس اشعاری نیز بر آن افزوده گردیده است و اشعار پراکنده‌ای نیز در حواشی گنجانده شده، گزارشی از این جنگ از سوی استاد ایرج افشار فراهم و در فصلنامه «میراث شهاب» چاپ شده است، خلاصه بخشی از مندرجات آن این گونه بیان گردیده است: 1. رساله‌ای به نثر در حکایت وعظ و خاطرات با استفاده از آیات قرآن و اشعار فارسی و عربی (گ 1- 13) که آغاز و انجامش افتاده است؛ 2. رساله نثر و نظم در مناظره میان ماه و آفتاب به نظر می‌رسد مؤلف این رساله همان نویسنده قبلی باشد که مثل آن رساله به آیات و اشعار تمسک جسته است (گ 13- 19)؛ 3. رساله نثر ممزوج به اشعار شامل مناظره بین نوعروس بهشت و خواجه کاینات (گ 19-22)؛ 4. حکایت شیخ ابوایوب سختیانی (22)؛ 5. المجلس من كلام السيد الامام ظهير الدين الجرجانی که در مواعظ اخلاقی و دینی است (گ 22- 27)؛ 6. روایتی به عربی از «شیخ الانصاری» (27)؛ 7. رساله‌ای به نثر ادبی (27)؛ 8. رساله‌ای به نثر از مناظره مرغان در حضور حضرت سلیمان نبی با عناوین «لطیفه، نکته و عزیز من» (28-46)؛ 9. مطالب، اشعار و حکایاتی از خواری، ابوسعید ابی الخیر، بایزید، خواجه ابوعلی فارمندی، شیخ ابوالقاسم کرکان، ابوعلی رباطی، و علی دقاق، رابعه عدویه، شیخ محمد نقاش، شیخ علی لالاجوینی، عبدالرزاق کاشانی و سید حسن غزنوی که به صورت پراکنده آمده و شامل مجلسی است در وعظ و نثر، و بسیاری مطالب دیگر که در این گزارش نمی‌گنجد؛ خط: نسخ، بی‌کا، تا: قرن 7؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ مصحح؛ کاغذ: شرقی، 120گ، 17- 19 سطر، اندازه: 8×15/5سم [ف: 33 - 200]