نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
✓
نگاره و نقاشی
—
تصحیح‌شده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
✓
سطور مجدول (جدول‌بندی)
—
دارای رکابه (پای‌صفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- محمد زنجانی
- تاریخ کتابت:
- 1276ق (1276 هـ.ق)
- محل کتابت:
- قزوین
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 112 (در فنخا)
ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نستعلیق
- تعداد برگ و سطر:
- 9 برگ • 13 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
- 11×16/5سم
- کاغذ و جلد:
- فرنگی الوان • تیماج تریاکی
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
قسمتی از رساله‌ای که صفحات اول آن افتاده از آنجا که آمده نویسنده شناخت حضرت باری قائل به مرآت متعددی شده که از هر آینه‌ای صورتی برتر دیده می‌شود تا صورت حق جلاله جلوه کند (2)؛ کتاب عقاید العوام الخواص خواجه نصیر که در شناخت باری صفات او نیز آشنائی به معاد از جنت نار رفع شبهات است البته به وجه اختصار (2پ). مبحثی در باب نفس روح قلب عقل اینکه این جوهر لطیف ملکوتی چگونه بدن را مدارج کمال استخدام می‌کند (4ر)؛ قول ملا محسن فیض به نقل از استادش ملاصدرا (فیلسوف معروف) او از میرزا همدانی که همدانی از قول محقق اردبیلی (احمد) نقل می‌کرد که اگر در صفحه عالم همه کتب از بین رود ولی احیاء علوم الدین غزالی بجای ماند، ضرری به‌جهان نمی‌خورد در حالی که اگر کتاب احیاء از بین رود ضرر عظیم به عالم اسلام خواهد خورد بعد ملا محسن فیض می‌گوید این قول محقق اردبیلی بسیار عجیب است زیرا کتاب احیاء از باب معرفة ائمه معصومین خالی است چه غزالی بر امام شافعی بوده از این‌جهت قول اردبیلی وقتی صحیح است که باب خاندان عصمت هم به آن کتاب ملحق شود نیز تهذیبات تکمیلات به آن (گ5)؛ نقل قولی از امام جعفر صادق در کافی راجع به جن این که جزئی از آن ملائکه جزئی از آن طایر در هواء جز ثالثی از آن از کلاب حیات است، سپس قول غزالی در سر العالمین درباره حدیث «من کنت مولاه فعلی مولاه» (5پ)؛ جواب ابن طاووس درباره اعتراضی که نسبت به شیعه شده است که آن‌ها به اصحاب پیغمبر تعرض کرده‌اند (6ر)؛ قول میرزا حسن بن ملا عبدالرزاق آمده که او در فصل دوم این رساله کیفیت علم باری تعالی به‌جزئیات را بیان می‌کند (6ر)؛ باز قول حسن بن ملا عبدالرزاق در همان رساله در فصل هشتم در بداء (6پ)؛ درباره اول ما خلق الله سپس در بیان انحصار موجودات در پنج نوع (6پ)؛ بحثی راجع به الف لام (7ر)؛ نقل قولی از رسول اکرم درباره سر بین عالم خدا (7ر)؛ نقل قولی درباره سه گونه بودن علم (7ر)؛ قول بعض اهل معرفت که سه قسم سر را زاب می‌گشاید (7ر)؛ اقوال امام جعفر صادق (7ر)؛ نقل قولی از امام محمد باقر در کافی (7پ)؛ به فارسی مطالبی درباره دوست عارف (7پ)؛ اندازه‌هایی (8ر)؛ مطالبی در خلقت حواء ارضاع مرات تعداد چهارگانه فرق بین احد واحد روایتی از کافی تعریف سفره نقل قولی از شیخ بهائی بعد تشبیهی واجب الوجود نقل قولی از ملاصدرا به آخر مطالبی درباره حروف ابجد (8پ-9پ)
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 10 • صفحه 550 • ردیف 112
متن فنخا:
112. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: 1881/1
شامل: مشیخه پیر قدس الله روحه و ارواحهم (پیر مزبور معلوم نشد شاید شیخ محمد مومن باشد)، در سلسله این مشیخه به بزرگان صوفیه اسلام برمی‌خوریم که هر یک از چه کس خرقه گرفته‌اند و از این‌جهت این سلسله در معرفی آن‌ها بسیار مفید است (ص1)؛ قسمتی از نامه‌ای که امیرالمومنین به حارث همدانی نوشته‌اند و این حارث همدانی به نام جد کاتب احرف معرفی شده و در حاشیه‌ای که بر این کلمه نوشته شده او شیخ بهائی معرفی گردیده است باری مفاد این نامه یک سلسله پندها و اندرزهاست (ص1)؛ قسمتی از رساله‌ای که صفحات اول آن افتاده و از آنجا که آمده نویسنده برای شناخت حضرت باری قائل به مرآت متعددی شده که از هر آینه‌ای صورتی برتر دیده می‌شود تا صورت حق جلاله جلوه کند (2)؛ کتاب عقاید العوام و الخواص خواجه نصیر که در شناخت باری و صفات او و نیز آشنائی به معاد از جنت و نار و رفع شبهات است البته به وجه اختصار (2پ). مبحثی در باب نفس و روح و قلب و عقل و اینکه این جوهر لطیف ملکوتی چگونه بدن را برای مدارج کمال استخدام می‌کند (4ر)؛ قول ملا محسن فیض به نقل از استادش ملاصدرا (فیلسوف معروف) و او از میرزا همدانی که همدانی از قول محقق اردبیلی (احمد) نقل می‌کرد که اگر در صفحه عالم همه کتب از بین رود ولی احیاء علوم الدین غزالی بجای ماند، ضرری به‌جهان نمی‌خورد در حالی که اگر کتاب احیاء از بین رود ضرر عظیم به عالم اسلام خواهد خورد و بعد ملا محسن فیض می‌گوید این قول محقق اردبیلی بسیار عجیب است زیرا کتاب احیاء از باب معرفة ائمه معصومین خالی است چه غزالی بر مذهب امام شافعی بوده از این‌جهت قول اردبیلی وقتی صحیح است که باب خاندان عصمت هم به آن کتاب ملحق شود و نیز تهذیبات و تکمیلات به آن (گ5)؛ نقل قولی از امام جعفر صادق در کافی راجع به جن و این که جزئی از آن ملائکه و جزئی از آن طایر در هواء و جز ثالثی از آن از کلاب و حیات است، سپس قول غزالی در سر العالمین درباره حدیث «من کنت مولاه فعلی مولاه» (5پ)؛ جواب ابن طاووس درباره اعتراضی که نسبت به شیعه شده است که آن‌ها به اصحاب پیغمبر تعرض کرده‌اند (6ر)؛ قول میرزا حسن بن ملا عبدالرزاق آمده که او در فصل دوم این رساله کیفیت علم باری تعالی به‌جزئیات را بیان می‌کند (6ر)؛ باز قول حسن بن ملا عبدالرزاق در همان رساله در فصل هشتم در بداء (6پ)؛ درباره اول ما خلق الله و سپس در بیان انحصار موجودات در پنج نوع (6پ)؛ بحثی راجع به الف و لام (7ر)؛ نقل قولی از رسول اکرم درباره سر بین عالم و خدا (7ر)؛ نقل قولی درباره سه گونه بودن علم (7ر)؛ قول بعض اهل معرفت که سه قسم سر را زاب می‌گشاید (7ر)؛ اقوال امام جعفر صادق (7ر)؛ نقل قولی از امام محمد باقر در کافی (7پ)؛ به فارسی مطالبی درباره دوست و عارف (7پ)؛ اندازه‌هایی (8ر)؛ مطالبی در خلقت حواء و ارضاع مرات و تعداد چهارگانه و فرق بین احد و واحد و روایتی از کافی و تعریف سفره و نقل قولی از شیخ بهائی و بعد تشبیهی برای واجب الوجود و نقل قولی از ملاصدرا و به آخر مطالبی درباره حروف ابجد (8پ-9پ)؛ خط: نستعلیق، کا: محمد زنجانی، تا: 1276ق، جا: قزوین؛ کاغذ: فرنگی الوان، جلد: تیماج تریاکی، 9ص (1-9)، 13 سطر (6/5×14/5)، اندازه: 11×16/5سم [ف: 10 - 518]