نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی
اصل نسخه (دستخط مؤلف)
—
حواشی به خط مؤلف
—
تذهیب و سرلوح
—
نگاره و نقاشی
—
تصحیح‌شده (مصحح)
—
دارای حواشی (محشی)
—
سطور مجدول (جدول‌بندی)
—
دارای رکابه (پای‌صفحه)
—
مقابله و بلاغ
—
چاپ عکسی / فاکسیمیله
—
مشخصات کاتب و تاریخ کتابت
- نام کاتب:
- محمد جسیم
- تاریخ کتابت:
- 1274ق (1274 هـ.ق)
- محل کتابت:
- نامشخص
- ردیف ثبت در مأخذ:
- ردیف 111 (در فنخا)
ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه
- نوع و اقلام خط:
- نسخ (خوش)
- تعداد برگ و سطر:
- - • 15 سطر
- ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
- 15/5×21/5سم
- کاغذ و جلد:
- فرنگی • مقوایی، رویه کاغذی الوان
فوائد و رسائل مندرج در نسخه:
عبدالقادر بن محمد سعید غفاری (این شیخ عبدالقادر به ظاهر همان شیخ عبدالقادری است که در رسائل قبل نام او آمد) در دو مطلب: «مبدأ» «معاد» بحث می‌کند در تحت این دو مطلب او نظر متبع را می‌آورد با «ان قلت» «قلنا» به طرح ایراد پاسخ آن‌ها در این مقوله می‌پردازد (338-341)؛ همان عبدالقادر بن محمد سعید مطالبی در بیان حدوث عالم وجود صانع آن توحید این صانع اثبات معاد نبوت می‌آورد می‌گوید: این بیان من در باره این مطالب بر «وجه بدیع نهج صنیع» است (341-345)؛ بحث در «لایتناهی» ابطال لایتناهی است (345-346)؛ طرح مسأله «کلام الهی» است که آیا آن لفظی است یا نفسی تقدیم است یا حادث، واحد است یا متکثر، قائم به حق تعالی است یا به غیر او (346-348)؛ بحث در اختلاف متکلمان در کلام الهی مبنی بر این که می‌دانیم کلام صفت متکلم است حال درباره کلام الهی چه باید بگوییم، در ذیل این سؤال عقاید معتزله جز آن‌ها آورده می‌شود (348-349)؛ بحث در این که حق تعالی را زمانی مکانی نیست این مطلب با پرسش‌های مطروحه به صورت «ان قیل» یا «قلنا» جواب گفته می‌شود (349-350)؛ بحث در کلمه «لا اله الا الله»، این عبارت از طریق نحوی فلسفی مورد تحلیل قرار می‌گیرد (351-352)؛ تقسیم حکیمان فلاسفه می‌آید بر حسب این تقسیم حکیمان بر دو گروه منقسم می‌گردند، گروهی «مشائی» که بر حسب تعریف مقسم، «مشائی‌ها» آنانند که قائل اند که به حقایق موجودات از طریق برهان عقل می‌توان راه یافت در برابر آن‌ها گروه دوم اشراقین اند که معتقدند شناخت حقایق با ریاضت صفای نفس حاصل می‌شود
فنخا
مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:
فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
جلد 10 • صفحه 550 • ردیف 111
متن فنخا:
111. تهران؛ انجمن آثار و مفاخر فرهنگی؛ شماره نسخه: 38/20
شامل: بحث مسائل وجود، در دوازده سؤال مطلب را طرح و جواب می‌دهد: 1. آیا وجود عام است، 2. تخصص وجود در افراد، 3. وجود رابطی چیست، 4. آیا علاقه لزومی بین دو واجب وجود دارد، 5. انیت موجودی از موجودات، 6. حقیقت واجب چیست، 7. آیا غیر واجب صاحب وجود است، 8. آیا رجحان عدم ممکن بر وجود ممکن بر اثر سبب خارجی است، 9. آیا وجود هر ممکن وجود محفوف بین دو وجود است، 10. آیا ممتنع قابل شناخت است، 11. آیا ممتنعی مستلزم ممتنع دیگر است، 12. در سوق هیولی به صورت. این سؤال‌ها در این رساله پس از طرح جوابش در ذیل آن می‌آید (334-338)؛ عبدالقادر بن محمد سعید غفاری (این شیخ عبدالقادر به ظاهر همان شیخ عبدالقادری است که در رسائل قبل نام او آمد) در دو مطلب: «مبدأ» و «معاد» بحث می‌کند و در تحت این دو مطلب او نظر متبع را می‌آورد و با «ان قلت» و «قلنا» به طرح ایراد و پاسخ آن‌ها در این مقوله می‌پردازد (338-341)؛ همان عبدالقادر بن محمد سعید مطالبی در بیان حدوث عالم و وجود صانع آن و توحید این صانع و اثبات معاد و نبوت می‌آورد و می‌گوید: این بیان من در باره این مطالب بر «وجه بدیع و نهج صنیع» است (341-345)؛ بحث در «لایتناهی» و ابطال لایتناهی است (345-346)؛ طرح مسأله «کلام الهی» است که آیا آن لفظی است یا نفسی و تقدیم است یا حادث، واحد است یا متکثر، قائم به حق تعالی است یا به غیر او (346-348)؛ بحث در اختلاف متکلمان در کلام الهی مبنی بر این که می‌دانیم کلام صفت متکلم است حال درباره کلام الهی چه باید بگوییم، در ذیل این سؤال عقاید معتزله جز آن‌ها آورده می‌شود (348-349)؛ بحث در این که حق تعالی را زمانی و مکانی نیست و این مطلب با پرسش‌های مطروحه به صورت «ان قیل» یا «قلنا» جواب گفته می‌شود (349-350)؛ بحث در کلمه «لا اله الا الله»، این عبارت از طریق نحوی و فلسفی مورد تحلیل قرار می‌گیرد (351-352)؛ تقسیم حکیمان و فلاسفه می‌آید و بر حسب این تقسیم حکیمان بر دو گروه منقسم می‌گردند، گروهی «مشائی» که بر حسب تعریف مقسم، «مشائی‌ها» آنانند که قائل اند که به حقایق موجودات از طریق برهان و عقل می‌توان راه یافت و در برابر آن‌ها گروه دوم اشراقین اند که معتقدند شناخت حقایق با ریاضت و صفای نفس حاصل می‌شود؛ خط: نسخ خوش، کا: محمد جسیم، تا: 1274ق؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی، رویه کاغذی الوان، 15 سطر (8/5×15/5)، اندازه: 15/5×21/5سم [ف: - 223]