نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی اصل نسخه (دستخط مؤلف)
عنوان اثر:

جغرافیا

پدیدآور اثر: میرزا مهدی خان
/m/93191
کتابخانه و مخزن نگهداری: گوهرشاد
شهر و کشور: مشهد
شماره نسخه: 1592

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) ✓
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح —
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) —
دارای حواشی (محشی) ✓
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

تاریخ کتابت:
با تاریخ 1314ق (1314 هـ.ق)
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 1 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
شکسته نستعلیق
تعداد برگ و سطر:
186 برگ • 14 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
15×20سم
کاغذ و جلد:
فستقی • تیماج زرد

آغاز نسخه

« بسمله الحمدلله رب العالمین و الصلوت و سلام علی محمد و آله اجمعین و بعد چون بعضی دوستان از حقیر خواهش نموده اند که مباحثه از علم جغرافیا بجهت ایشان قرار دهیم و این علم شریف هنوز بزبان فارسی تألیف نشده خواستم یکی از کتب معتبره فرانسوی را که مرکب باشد از جغرافیای طبیعی و تاریخی و جنگی و در مدرسه بخصوص جنگ پاریس بر طبق آن تدریس می کنند ترجمه نمایم ... اولی دانستم کتابی تألیف کنم که مرکب باشد از دو جزء »

انجام نسخه

« بسیار واضح است و شایع در تمام اروپا و از کثرت تألیفات و تصنیفات »
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 10 • صفحه 130 • ردیف 1
متن فنخا:
مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: 1592 آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمین و الصلوت و سلام علی محمد و آله اجمعین و بعد چون بعضی دوستان از حقیر خواهش نموده اند که مباحثه از علم جغرافیا بجهت ایشان قرار دهیم و این علم شریف هنوز بزبان فارسی تألیف نشده خواستم یکی از کتب معتبره فرانسوی را که مرکب باشد از جغرافیای طبیعی و تاریخی و جنگی و در مدرسه بخصوص جنگ پاریس بر طبق آن تدریس می کنند ترجمه نمایم ... اولی دانستم کتابی تألیف کنم که مرکب باشد از دو جزء؛ انجام: بسیار واضح است و شایع در تمام اروپا و از کثرت تألیفات و تصنیفات خط: شکسته نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: با تاریخ 1314ق؛ در حاشیه صفحه دوم اشاره به کتاب جهان نما در زمان فتحعلی شاه و به حکم عباس میرزا نوشته شده و کتاب جام جم تألیف فرهاد میرزا شده است و در هامش صفحه چهارم، آمده: «این کتاب جغرافیا که بنده کمترین محمد مهدی از روی کتاب جغرافیایی که جناب حاجی نجم الدوله میرزا عبدالغفار شاگرد اول مدرسه دارالفنون درس داده است مرقوم نمودم ...»، در هامش صفحات 6 و 7 یادداشتی به خط مؤلف با تاریخ 1314ق در نکوهش مظفرالدین شاه آمده و میان کتاب هم اشعاری از مؤلف نگاشته شده؛ کاغذ: فستقی، جلد: تیماج زرد، 186گ، 14 سطر (15×10)، اندازه: 15×20سم [ف: 4 - 2139]