نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کالبدشناسی نسخه خطی
عنوان اثر:

التوحید

/m/86279
کتابخانه و مخزن نگهداری: محمد هلال
شهر و کشور: آران کاشان
شماره نسخه: 190

نشان‌های نسخه‌شناسی و کالبدشناسی

اصل نسخه (دستخط مؤلف) —
حواشی به خط مؤلف —
تذهیب و سرلوح ✓
نگاره و نقاشی —
تصحیح‌شده (مصحح) ✓
دارای حواشی (محشی) —
سطور مجدول (جدول‌بندی) —
دارای رکابه (پای‌صفحه) —
مقابله و بلاغ —
چاپ عکسی / فاکسیمیله —

مشخصات کاتب و تاریخ کتابت

نام کاتب:
بی‌کاتب
تاریخ کتابت:
قرن 11
محل کتابت:
نامشخص
ردیف ثبت در مأخذ:
ردیف 4 (در فنخا)

ویژگی‌های مادی و ظاهری نسخه

نوع و اقلام خط:
نستعلیق
تعداد برگ و سطر:
97 برگ • 25 سطر
ابعاد و اندازه (سانتی‌متر):
14×24سم
کاغذ و جلد:
کاغذ نامشخص • گالینگور آبی با عطف پارچه

آغاز نسخه

« تنبیه: و ان قيل انت قلت نحن نكتفى من الاولياء بواحد منهم و هو اميرالمؤمنين عليه السلام و قد ذكرت بعده كلام الائمه (ع) و هذا خلاف الشرط ... و اما انت تغفل عن امثال ذلك و هذا ايضا ليس بمناسب اجيب عنه »

انجام نسخه

« و الحمدلله علی ذلك و اما الحكماء من الاشراقيين و المشايين فهم ايضا اختلفوا اختلافا عظيما فى معرفة الاشيا التى هى العقول و النفوس فان بعضهم قال انها بسيطة مجردة حادثة و بعضهم قال ... رساله‌ای متوسط در مباحث توحید و اثبات آن از طریق تصوف شیعی و با استفاده از آیات و روایات و کلام صوفیان و عارفان بزرگ که متأخرین آنها قونوی، عبدالرزاق قاسانی و محی الدین عربی و قیصری است، مؤلف شیعی مذهب است و اصرار بسیاری بر این مطلب دارد که صوفیه متشرعه همان شیعه امامیه است که فرقه محقه اعلام شده، در بخشی از کتاب برابر صوفیان که به عدم دوازده بودن ائمه و نیز معصوم بودن آنها از دیدگاه شیعه اعتراض دارند جواب داده است و نیز صوفیانی را که ظاهر متشرع نداشته و به آداب شریعت مقید نیستند محکوم کرده و به کتاب «مغالیط الصوفیة» که احتمال دارد و نوشته خود باشد ارجاع داده است. این رساله که به احتمال نگارنده از تألیفات میرزا محمد بن سلطان محمد بیدگلی اردبیلی معروف به محقق اردبیلی (ق1055ق) است در سه اصل و هر کدام در چهار قاعده تنظیم شده است: اصل 1. فی توحید و اقسامه، در چهار «قاعده»: 1) فضیلة التوحيد، 2) تعريفه، 3) تقسيمه، 4) كيفيته؛ اصل 2. الاستشهاد لحقيقة التوحيد من كلام الانبياء و الاولياء، در چهار «قاعده»: 1) الاستشهاد بكلام الله تعالى فى حقيقة التوحيد، 2) الاستشهاد بكلام الانبياء عليهم <!-- page: 440 --> السلام، 3) الاستشهاد بكلام اولياء عليهم السلام، 4) الاستشهاد بكلام المشايخ (رض)؛ اصل 3. اللواحق و التوابع من اسرار الشرايع وما شاكل ذلك، در چهار «قاعده»: 1) الشريعة و الطريقة و الحقيقه، 2) النبوة و الرسالة و الولاء، 3) الوحى و الالهام و الكشف، 4) الاسلام و الايمان و الايقان »
یادداشت‌های انتقادی و تصحیحی فهرست‌نگار:
• ف مخ: - 35
فنخا مشخصات مأخذ و استناد فهرست‌نگاری:

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، به کوشش مصطفی درایتی، تهران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.

جلد 9 • صفحه 439 • ردیف 4
متن فنخا (مأخذ نسخه خطی):
4. آران کاشان؛ محمد هلال؛ شماره نسخه: 190 آغاز: تنبیه: و ان قيل انت قلت نحن نكتفى من الاولياء بواحد منهم و هو اميرالمؤمنين عليه السلام و قد ذكرت بعده كلام الائمه (ع) و هذا خلاف الشرط ... و اما انت تغفل عن امثال ذلك و هذا ايضا ليس بمناسب اجيب عنه؛ انجام: و الحمدلله علی ذلك و اما الحكماء من الاشراقيين و المشايين فهم ايضا اختلفوا اختلافا عظيما فى معرفة الاشيا التى هى العقول و النفوس فان بعضهم قال انها بسيطة مجردة حادثة و بعضهم قال ... رساله‌ای متوسط در مباحث توحید و اثبات آن از طریق تصوف شیعی و با استفاده از آیات و روایات و کلام صوفیان و عارفان بزرگ که متأخرین آنها قونوی، عبدالرزاق قاسانی و محی الدین عربی و قیصری است، مؤلف شیعی مذهب است و اصرار بسیاری بر این مطلب دارد که صوفیه متشرعه همان شیعه امامیه است که فرقه محقه اعلام شده، در بخشی از کتاب برابر صوفیان که به عدم دوازده بودن ائمه و نیز معصوم بودن آنها از دیدگاه شیعه اعتراض دارند جواب داده است و نیز صوفیانی را که ظاهر متشرع نداشته و به آداب شریعت مقید نیستند محکوم کرده و به کتاب «مغالیط الصوفیة» که احتمال دارد و نوشته خود باشد ارجاع داده است. این رساله که به احتمال نگارنده از تألیفات میرزا محمد بن سلطان محمد بیدگلی اردبیلی معروف به محقق اردبیلی (ق1055ق) است در سه اصل و هر کدام در چهار قاعده تنظیم شده است: اصل 1. فی توحید و اقسامه، در چهار «قاعده»: 1) فضیلة التوحيد، 2) تعريفه، 3) تقسيمه، 4) كيفيته؛ اصل 2. الاستشهاد لحقيقة التوحيد من كلام الانبياء و الاولياء، در چهار «قاعده»: 1) الاستشهاد بكلام الله تعالى فى حقيقة التوحيد، 2) الاستشهاد بكلام الانبياء عليهم السلام، 3) الاستشهاد بكلام اولياء عليهم السلام، 4) الاستشهاد بكلام المشايخ (رض)؛ اصل 3. اللواحق و التوابع من اسرار الشرايع وما شاكل ذلك، در چهار «قاعده»: 1) الشريعة و الطريقة و الحقيقه، 2) النبوة و الرسالة و الولاء، 3) الوحى و الالهام و الكشف، 4) الاسلام و الايمان و الايقان؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن 11؛ افتادگی: آغاز (نه برگ) و وسط (تا اواخر قاعده سوم از اصل سوم را در بردارد)؛ مصحح؛ جلد: گالینگور آبی با عطف پارچه، 97گ، 25 سطر، اندازه: 14×24سم [ف مخ: - 35]